Nowe rozwiązania w rozliczaniu VAT. Czy zlikwidują zatory płatnicze?

Premier Donald Tusk powiedział na konferencji prasowej, że te rozwiązania będą wygodne szczególnie dla małych przedsiębiorstw. "Ta zmiana ich dotyczyła (...). Rozwiązanie to powinno dość skutecznie, jak sądzimy, zlikwidować zatory płatnicze, które są autentycznym przekleństwem dla bardzo wielu firm" - zaznaczył premier.

Ministerstwo Gospodarki w przesłanym komunikacie dodało, że nowe rozwiązania w rozliczaniu podatku VAT poprawią też płynność finansową przedsiębiorstw, zwiększą dyscyplinę płatniczą między kontrahentami oraz zlikwidują bariery administracyjne.

Projekt zakłada zniesienie m.in. obowiązku zapłaty podatku VAT przez tzw. małego podatnika (w rozliczeniach kasowych), gdy kontrahent będący czynnym podatnikiem VAT nie zapłaci mu za dostarczony towar lub wykonaną usługę.

"Propozycja ułatwia korzystanie z ulgi na +złe+ długi w obszarze VAT. Podatnik, który rozliczył podatek VAT od należności, której faktycznie nie otrzymał (tzw. złe długi) będzie mógł dokonać korekty podatku należnego po upływie 150 dni od terminu płatności. Obecnie jest to 180 dni" - wyjaśnił resort gospodarki.

Ministerstwo dodało, że nowe przepisy ograniczą możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków, których dłużnik faktycznie nie poniósł. W przypadku nieuregulowania kwoty z faktury podatnik-dłużnik będzie musiał zrobić korektę kosztów uzyskania przychodu w ciągu 30 dni od upływu terminu płatności ustalonego przez strony. Natomiast w przypadku, gdy czas płatności ustalony przez strony będzie dłuższy niż 60 dni, termin dokonania korekty kosztów będzie przypadał na 90. dzień od dnia zaliczenia kwoty do kosztów uzyskania przychodów.

"Zapis ten eliminuje dominującą pozycję podatników wobec dostawcy towarów czy usług poprzez wyznaczanie długich terminów płatności" - podkreślił resort.

W przesłanym komunikacie CIR dodało, że w projekcie ustawy znajduje się także "pakiet" dotyczący leasingu. Zmiany będą dotyczyć skrócenia minimalnego czasu trwania umowy do 5 lat, objęcia umową leasingu wieczystego użytkowania gruntów, dopuszczenia zmiany stron umowy leasingu w podstawowym okresie umowy, ustalenia wartości przedmiotu ponownego leasingu według jego wartości rynkowej.

Projekt ustawy znosi uznaniowość administracyjną ws. ograniczenia wysokości zaliczek płaconych przez podatników. Strona rządowa wyjaśniła, że celem zmiany jest to, aby organy podatkowe nie podwyższały nadmiernie wysokości zaliczek w stosunku do przewidywanego podatku. "Obecnie wielu przedsiębiorców nie występuje z wnioskiem o ograniczenie wysokości zaliczek, ponieważ zdaje sobie sprawę, że urząd skarbowy może odmówić pozytywnego załatwienia takiego wniosku" - podkreśliło CIR.

Jak czytamy w komunikacie, w ustawie zapewniono także sukcesję podatkową przy przekształceniu działalności gospodarczej osób fizycznych w jednoosobową spółkę kapitałową. W obowiązującym prawie działalność gospodarcza osoby fizycznej może być przekształcona w jednoosobową spółkę kapitałową z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie jest to jednak związane z sukcesją podatkową. CIR wyjaśniło, że "sukcesja podatkowa będzie obejmować te prawa osoby przekształcanej, które są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą".

Zniesiono także możliwość dokonywania "wymiaru uzupełniającego przy zwrocie sprawy organowi pierwszej instancji przez organ rozpatrujący odwołanie". "Nie ma podstaw do utrzymywania stanu prawnego, który pozwala organom podatkowym drugiej instancji naprawiać wszelkie błędy w ustalaniu wymiaru podatków przez organ podatkowy pierwszej instancji tylko dlatego, że podatnik złożył odwołanie od decyzji określającej bądź ustalającej zobowiązanie podatkowe. Według ustawodawcy, nowe przepisy nie pozbawią organów odwoławczych możliwości naprawienia rażących naruszeń prawa przez organ podatkowy pierwszej instancji.

Nowe przepisy ograniczą także obowiązki informacyjne, które muszą wypełniać przedsiębiorcy. Chodzi o ograniczenie obowiązku przekazywania wykazu informacji przez podmioty korzystające ze środowiska. Zgodnie z nowym prawem, podmioty te będą składać wykaz tylko raz w roku do marszałka województwa. Wprowadzono także przepisy dotyczące rezygnacji z konieczności przedstawiania oryginałów i uwierzytelnionych kopii w różnych obszarach administracji.

Projekt ustawy znosi również obowiązek rejestracyjny i ewidencyjny dla podmiotów zużywających prąd wytwarzany z generatorów o łącznej mocy 1 MW.

CIR dodało, że zaproponowano ujednolicenie warunków dotyczących zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego z warunkami dla zezwoleń akcyzowych oraz wydłużono termin na przekazywanie naczelnikowi urzędu celnego danych o wyrobach akcyzowych.

W ustawie pojawiły się także rozwiązania dotyczące niezaliczania zobowiązań z tytułu umów PPP do długu publicznego i deficytu sektora finansów publicznych. "Jest to wypełnienie wytycznych wynikających z decyzji EUROSTAT. Pozwoli to usunąć wątpliwości jednostek samorządu terytorialnego w kwestii zaliczania bądź nie zobowiązań z tytułu PPP do deficytu sektora finansów publicznych" - podkreśliła strona rządowa. Ustawodawca przyjął rozwiązanie, zgodnie z którym zobowiązania wynikające z umów o PPP nie będą wpływać na wysokość państwowego długu publicznego, "gdy partner prywatny będzie ponosił ryzyko związane z budową oraz ryzyko dostępności lub ryzyko popytu z uwzględnieniem wpływu na te ryzyka gwarancji i finansowania przez partnera publicznego czy alokacji aktywów po zakończeniu umowy".

W projekcie zaproponowano również rozwiązania usprawniające kontakt administracji publicznej z przedsiębiorstwami. Jak wyjaśniło MG, zmiany dotyczą m.in. publikowania przez ZUS, NFZ i KRUS wydanych interpretacji oraz wskazania zakresu przedmiotowego interpretacji indywidualnych.

Obecnie obowiązujące przepisy nie wskazują precyzyjnie, jaki organ i w jakim zakresie ma dokonywać interpretacji indywidualnej prawa w dziedzinie ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych w zakresie ustalania i pobierania składek. "Zmiany w prawie przyczynią się do wyjaśniania wątpliwości przedsiębiorców oraz ułatwią im wykonywanie ciążących na nich obowiązków" - oceniło ministerstwo.

Projekt ustawy o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce jest trzecim aktem prawnym o charakterze deregulacyjnym przygotowanym przez resort gospodarki w ostatnich dwóch latach.