Zasada walutowości nie wpływa na rozliczenie podatku

ZMIANA PRAWA

Dzięki zniesieniu zasady walutowości nowelizacją kodeksu cywilnego oraz prawa dewizowego, która czeka na podpis prezydenta, możliwe będzie określanie zobowiązań pieniężnych na terytorium kraju w walucie obcej. Jednocześnie dłużnik będzie miał prawo spełnienia świadczenia w walucie krajowej, o ile ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna nie zastrzeże spełnienia świadczenia w walucie obcej.

- Jest to zmiana korzystna dla polskich przedsiębiorców, umożliwiająca większą elastyczność w kształtowaniu cen, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecne wahania kursów walut - ocenia Marek Wojda, doradca podatkowy współpracujący z Baker & McKenzie.

Pojawia się pytanie, jak zmiany w prawie cywilnym i dewizowym wpłyną na rozliczenia podatkowe. Eksperci odpowiadają, że nie wpłyną, bo dokumentacja podatkowa i tak musi być prowadzona w walucie polskiej.

Zasada walutowości...

Zasada walutowości zawarta jest w dotychczasowym art. 358 kodeksu cywilnego. Jak tłumaczy Ewelina Lelito, konsultant podatkowy w BDO Numerica, zasada ta stanowi o konieczności wyrażania zobowiązań pieniężnych na obszarze Polski w walucie polskiej. Wyjątki od zasady walutowości były uregulowane w art. 9 pkt 15 prawa dewizowego.

- Z przepisów tych wynika konieczność uzyskania zezwolenia dla płatności w walutach obcych wyłącznie w zakresie krajowego obrotu profesjonalnego. W praktyce jednak kontrahenci w wewnętrznym obrocie profesjonalnym stosowali klauzule waloryzacyjne - podkreśla Ewelina Lelito.

Również Tomasz Rysiak, prawnik z Kancelarii Prawniczej Magnusson twierdzi, że zniesienie zasady walutowości ma na celu zdjęcie z przedsiębiorców każdorazowego obowiązku uzyskiwania zezwolenia od prezesa NBP na zawarcie umowy przewidującej rozliczenie w walucie obcej.

...będzie zniesiona...

Zniesienie zasady walutowości będzie dotyczyć transakcji pomiędzy przedsiębiorcami będącymi rezydentami polskimi.

Doktor Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW, wyjaśnia, że omawiana nowelizacja jest zmianą sensowną i bardzo pożądaną. Już od dawna był podnoszony postulat takiej zmiany, a stał się on szczególnie palący po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i w kontekście planowanego przyjęcia euro.

Zmiana przepisów oznacza, że zobowiązania pieniężne będą mogły być wyrażane i wykonywane w walutach obcych bez konieczności uzyskiwania zezwolenia dewizowego.

- Zasadą będzie, że zobowiązanie pieniężne wyrażone w walucie obcej jest wykonywane w walucie polskiej. Jednak strony umowy mogą w umowie postanowić inaczej, tzn. jeżeli zamierzają wykonać zobowiązanie w walucie obcej, powinny to wyraźnie w umowie uregulować - tłumaczy Maciej Hadas, doradca podatkowy w Grant Thornton Frąckowiak.

Dodaje, że nowelizacja kodeksu cywilnego i prawa dewizowego jest krokiem w kierunku znoszenia ostatnich ograniczeń, które w warunkach realnej wymienialności złotówki nie mają już uzasadnienia.

...ale nie wpłynie na podatki...

Eksperci są zgodni - zniesienie zasady walutowości będzie miało efekt jedynie w stosunku do zobowiązań cywilnoprawnych.

- Zmiany w przepisach podatkowych związane z tą nowelizacją nie są konieczne - podkreśla dr Janusz Fiszer. Podobnie uważa Maciej Hadas, który twierdzi, że brak jakichkolwiek zmian w prawie podatkowym w relacji do zmian w kodeksie cywilnym nie jest błędem ustawodawcy.

Tym samym - jak podkreśla Tomasz Rysiak - należności publicznoprawne, takie jak m.in. podatki, będą nadal regulowane jedynie w walucie polskiej.

- Wszelkie rozliczenia, w tym rozliczenia ustalone i dokonane w walucie obcej, będą musiały - tak jak obecnie - być księgowane w złotych, analogicznie do rozliczeń dokonywanych w walucie obcej z podmiotami zagranicznymi, gdyż nadal księgowość polskich podmiotów musi być prowadzona w walucie polskiej - mówi dr Fiszer.

Także Ewelina Lelito zwraca uwagę, że z art. 9 ustawy o rachunkowości wynika obowiązek prowadzenia ksiąg w języku polskim oraz w walucie polskiej. Ponadto podatnik jest zobowiązany do przeliczania przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów wyrażonych w walutach obcych zgodnie z zasadami ogólnymi.

- Do przeliczania wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów wyrażonych w walutach obcych należy stosować nadal przepisy ustaw podatkowych - podpowiada nasza rozmówczyni z BDO Numerica.

Według Macieja Hadasa poprzez zniesienie zasady walutowości wyeliminowane zostanie ryzyko kwestionowania kosztów ponoszonych przez podatników przy transakcjach walutowych z naruszeniem zasady walutowości, jako kosztów.

Umowy wyrażone i wykonywane w walutach obcych będą podatkowo rozliczane dokładnie tak samo, jak przed zmianą przepisów.

- W podatku dochodowym wydatek będzie kosztem dłużnika, a należność wierzyciela będzie jego przychodem. Zmiana przepisów nie będzie miała żadnego wpływu na ustalanie różnic kursowych - podsumowuje Maciej Hadas.

Obrót dewizowy w Polsce

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl