Obniżenie kapitału bez pokrzywdzenia wierzycieli

Nowe przepisy kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), które weszły w życie 5 października 2008 r., regulują sposób zawierania przez spółkę zależną umowy pożyczki, poręczenia lub innej podobnej z członkiem zarządu, prokurentem lub likwidatorem spółki dominującej. Taka umowa wymaga zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia spółki dominującej jeszcze przed zawarciem umowy albo w ciągu dwóch miesięcy od złożenia oświadczenia przez spółkę.

Natomiast w pewnych przypadkach zarząd będzie mógł odstąpić od badania przez biegłego rewidenta wkładów niepieniężnych, które zostały wniesione aportem, natomiast spółka może sama obniżyć kapitał zakładowy.

- Powodem nowelizacji kodeksu spółek handlowych była Dyrektywa 2006/68/ Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 września 2006 r., która reguluje sprawę uproszczenia i unowocześnienia instytucji kapitału zakładowego - tłumaczy radca prawny Wojciech Biernacki z kancelarii Radców Prawnych Biernaccy.

Nie zbada raportów

Nowela k.s.h. umożliwia zarządowi odstąpienie od badania przez biegłego rewidenta wniesionych aportem zbywalnych papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego, których wartość została ustalona według średniej ceny ważonej. Można będzie odstąpić również od badania innych aktywów, wówczas gdy biegły rewident wyda opinię na temat ich wartości godziwej. Jest to wartość ustalona na dzień przypadający nie wcześniej niż sześć miesięcy przed wniesieniem wkładu.

Natomiast trzecia możliwość odstąpienia od badania innych aktywów wystąpi wówczas, gdy wartość godziwa wynika ze sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy zbadanego przez biegłego rewidenta.

- Nowe przepisy upraszczają wnoszenie wkładów niepieniężnych, a co za tym idzie, również tworzenie spółki akcyjnej i podwyższenie jej kapitału - ocenia adwokat Maciej Lipiec z Kancelarii Adwokackich.

Spółka sfinansuje nabycie akcji

Nabycie lub objęcie emitowanych przez siebie akcji spółka może sfinansować, udzielając na ten cel pożyczek, dokonując zaliczkowych wpłat lub ustanawiając zabezpieczenia.

- Umożliwienie finansowania własnych akcji prowadzi do likwidowania bieżących nadwyżek pieniężnych, a nawet wpływa na cenę tych akcji - twierdzi Wojciech Biernacki. Jego zdaniem, ułatwi też tworzenie programów motywacyjnych dla osób ważnych dla spółki (opcje menedżerskie).

Finansowanie nabycia lub objęcia emitowanych akcji musi nastąpić w zamian za godziwą cenę i pod warunkiem że spółka wcześniej utworzyła na ten cel kapitał rezerwowy.

Cała operacja może odbywać się w granicach wcześniej określonych przez walne zgromadzenie w uchwale. Podejmowana jest ona większością dwóch trzecich głosów, natomiast bezwzględna większość głosów wystarczy, wówczas gdy na walnym zgromadzeniu reprezentowana jest co najmniej połowa kapitału zakładowego.

Zanim podjęta zostanie uchwała, zarząd musi przygotować na piśmie sprawozdanie i określić w nim, jaki spółka ma interes w finansowaniu nabycia swoich akcji, czy ponosi ryzyko w zakresie płynności finansowej i wypłacalności, a także, jakie są przyczyny i cel finansowania. Sprawozdanie musi zawierać też cenę nabycia albo objęcia akcji spółki z uzasadnieniem, że jest ona godziwa.

Wezwanie wierzycieli

W przypadku podjęcia uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego zarząd powinien wezwać wierzycieli do zgłoszenia roszczeń wobec spółki w ciągu trzech miesięcy. Gdyby w tym czasie zostały zgłoszone jakieś roszczenia, spółka powinna je zaspokoić. Oprócz tego wierzyciele mogą domagać się zaspokojenia roszczeń niewymagalnych, które powstały jeszcze przed obniżeniem kapitału zakładowego. Muszą jednak wówczas uprawdopodobnić, że nie otrzymali od spółki zabezpieczenia, a obniżenie kapitału zagraża zaspokojeniu ich. W ramach realizacji zabezpieczenia spółka powinna wówczas złożyć określoną kwotę do depozytu sądowego. Natomiast roszczenia akcjonariuszy będzie mogła zaspokoić dopiero po upływie sześciu miesięcy od zgłoszenia wpisu o obniżeniu kapitału zakładowego do rejestru.

- Przyjęcie takiej procedury spowoduje, że spółka nabędzie akcje bez uszczerbku dla zaspokojenia roszczeń wierzycieli - komentuje adwokat Maciej Lipiec.

MAŁGORZATA PIASECKA-SOBKIEWICZ

malgorzata.piasecka@infor.pl