Kiedy przedsiębiorca może wybrać stawkę liniową

Akademia podatnika

Stawka liniowa przysługuje tylko przedsiębiorcom, a opodatkowaniu podlegają należności z działalności gospodarczej. Problem może stanowić nowe brzmienie definicji działalności obowiązujące od stycznia 2007 r. Wyjaśnia ono, jakie czynności nie mogą być uznane za działalność gospodarczą. Do wykluczenia wystarczy spełnienie łącznie trzech przesłanek. Chodzi o przeniesienie odpowiedzialności na zlecającego. Dotyczy to sytuacji, gdy odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat określonych czynności oraz ich wykonywanie (z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych) nie ponosi zleceniobiorca, czyli osoba prowadząca działalność. Jeżeli dodatkowo są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności, a wykonujący je nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością, jego działania nie zostaną sklasyfikowane jako działalność gospodarcza. Może to być problemem zwłaszcza dla osób, które przeszły na samozatrudnienie i świadczą swoje usługi na rzecz jednego podmiotu. Jeżeli wybrały podatek liniowy, a świadczą czynności, nie ponosząc odpowiedzialności, w wyznaczonym przez zleceniodawcę miejscu i czasie i nie ponoszą ryzyka, mogą mieć kłopot z korzystaniem z prawa do dalszego stosowania 19-proc. stawki.

Wybór podatnika

Podstawowym warunkiem stosowania 19proc. stawki jest oświadczenie o jej wyborze. Osoby, które chciały skorzystać z podatku liniowego w 2007 roku, musiały o tym fakcie powiadomić urząd na piśmie do 20 stycznia. Tylko podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności w trakcie roku podatkowego może złożyć oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania w innym terminie. Oświadczenie musi jednak trafić do urzędu do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Wybór sposobu opodatkowania jest skuteczny w latach następnych.

Utrata prawa

Ustawa przewiduje też sytuacje, w których podatnik traci prawo do liniowej stawki. Są to przypadki, gdy podatnik uzyska przychody ze świadczenia na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy usług, odpowiadających czynnościom, które wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy, lub wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Wówczas podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania 19-proc. stawką.

Ta sama zasada odnosi się do podatników uzyskujących takie przychody z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej. W tym przypadku wystarczy, że nawet nie sam podatnik tylko jeden ze wspólników spełnia warunki do wyłączenia z podatku liniowego.

PRZYKŁAD: JAKI TERMIN NA ZŁOŻENIE OŚWIADCZENIA

Podatnik nie prowadzi działalności, a osiąga dochody z działów specjalnych produkcji rolnej ustalane na podstawie ksiąg. Od 1 stycznia 2007 r. może korzystać z liniowej stawki.

Zasadniczo w tym przypadku podatnik składa oświadczenie o wyborze stawki do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy. Jednak w okresie przejściowym dla skutecznego wyboru 19-proc. stawki na 2007 rok podatnik musiał złożyć oświadczenie w terminie przewidzianym dla innych liniowców.

Podstawa prawna

Art. 9a i art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Art. 18 z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588).

Aleksandra Tarka