Kategorie

VAT nie zawsze neutralny. Analiza GP

Podatek od towarów i usług powinien być neutralny dla przedsiębiorców. Polskie przepisy niekiedy nadmiernie ograniczają prawo do odliczenia podatku naliczonego. Naruszanie zasady neutralności VAT jest niezgodne z wymogami Unii Europejskiej.



Zasada neutralności VAT dla podatników tego podatku jest jednym z fundamentów systemu podatku od towarów i usług. Zasada ta wynika z I Dyrektywy VAT i rozwinięta jest dalej w VI Dyrektywie. Zasada ta polega na tym, że VAT powinien być dla podatników tego podatku neutralny, tzn. nie powinien stanowić dla nich obciążenia kosztowego. Podatek ten obciąża natomiast konsumpcję, czyli generalnie towary i usługi wykorzystane do celów innych niż opodatkowana działalność gospodarcza.

Zgodnie z regulacjami wspólnotowymi odstępstwa od zasady neutralności VAT powinny mieć charakter marginalny i co do zasady wynikać wprost z dyrektyw. W polskich przepisach często zapomina się o neutralności VAT.

Naruszenia są powszechne

Według Patrycji Burglin, specjalisty w zespole VAT firmy Deloitte, neutralność to fundamentalna cecha podatku od wartości dodanej, wynikająca z art. 17 VI Dyrektywy. Zgodnie z jej istotą, potwierdzoną wielokrotnie przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (m.in. w sprawie Ghent Coal Terminal NV) obowiązek zapłaty podatku ciąży na finalnym konsumencie towaru lub usługi, w związku z czym przedsiębiorca nie powinien ponosić kosztów tego podatku.

– Niestety, takie założenie nie znajduje odzwierciedlenia w polskiej rzeczywistości, często bowiem zdarzają się naruszenia tej zasady. Przykładem są kłopoty z odzyskaniem VAT przez podatników, którzy ponieśli koszty przed rejestracją – podkreśliła Patrycja Burglin.

Również Jerzy Martini, doradca podatkowy Baker & Mckenzie w komentarzu dla GP wskazał na fakt, że krajowe przepisy o VAT pozostawiają wiele do życzenia z punktu widzenia przestrzegania zasady neutralności VAT.

– Przykładami naruszenia zasady neutralności podatkowej mogą być przepisy ograniczające prawo do odliczenia podatku naliczonego. Większość z tych przepisów narusza jednocześnie przepisy VI Dyrektywy VAT (np. zakaz odliczenia podatku, w przypadku gdy wydatek nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu, zakaz odliczania podatku w odniesieniu do niektórych samochodów i paliw używanych do nich, importu usług z rajów podatkowych itp.) – dodał Jerzy Martini.

Wskazał również, że przepisy dotyczące zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, poprzez nadmierne wydłużenie terminów zwrotu podatku, powodują, że VAT przestaje być dla podatnika neutralny – musi on ponosić koszty finansowania podatku, do czasu otrzymania zwrotu.

Nadmierne ograniczenia

Daniel Zarzycki, prawnik w kancelarii prawnej Grynhoff, Woźny i Wspólnicy, w rozmowie z nami stwierdził, że zasada neutralności VAT powinna być respektowana zarówno przy tworzeniu przepisów z zakresu VAT, jak i przy ich stosowaniu. Przepisy VAT niejednokrotnie, w porównaniu z regulacjami unijnymi, w nadmierny sposób ograniczają zastosowanie tej podstawowej dla systemu VAT zasady wobec podatników.

– Z drugiej strony, organy podatkowe często traktują zasadę neutralności VAT jako obwarowany wieloma formalnymi warunkami przywilej podatników, nie zaś jako zasadniczy element konstrukcyjny podatku. Nadmierne ograniczanie neutralności VAT przejawia się głównie na takich polach jak odliczanie VAT czy zwroty nadwyżki podatku. W praktyce organy podatkowe zbyt rzadko uwzględniają w swoich decyzjach czy interpretacjach regulacje wspólnotowe oraz orzecznictwo ETS. Trzeba jednak podkreślić, że w ostatnim czasie nastawienie fiskusa ewoluuje w kierunku pełniejszego respektowania zasady neutralności VAT, choć nadal stanowisko organów jest zbyt profiskalne – argumentował Daniel Zarzycki.

Potrzebne zmiany

VAT jest podatkiem obciążającym wyłącznie ostatecznych konsumentów. Dla podatników VAT, czyli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, powinien być całkowicie neutralny. Arkadiusz Patryas, doradca podatkowy, dyrektor w zespole VAT Ernst & Young, uważa, że zasada neutralności realizowana jest, z jednej strony, poprzez opodatkowanie wyłącznie kwoty należnej z tytułu sprzedaży towarów i usług, czyli kwoty, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać. Z drugiej strony, poprzez założenie, że wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupywanych przez niego towarów i usług będzie w całości odzyskiwana.

Organy podatkowe często traktują zasadę neutralności VAT jako obwarowany wieloma formalnymi warunkami przywilej podatników, nie zaś jako zasadniczy element konstrukcyjny podatku.

– W polskiej praktyce jest jeszcze wiele do zrobienia w tym względzie. Choć należy przyznać, że przebyliśmy już długą drogę od sytuacji, gdy np. odmawiano prawa do odliczenia podatku z faktury zawierającej błąd ortograficzny. Po pierwsze, należy zmienić przepisy ograniczające prawo do odliczenia podatku naliczonego (np. gdy zakup nie jest kosztem dla podatków dochodowych), czy też nakazujące spełnienie szeregu formalnych przesłanek do odliczenia (np. ograniczające odliczenie tylko do miesiąca otrzymania faktury lub następnego). Po drugie, wykładnia przepisów przez organy skarbowe powinna następować przy założeniu, że zasada neutralności to element konstrukcji VAT, a nie szczególny przywilej podatnika – dodał.

– Na szczęście podatnicy mają możliwości prawne, aby zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami przepisów krajowych naruszających zasadę neutralności, które są niezgodne z prawem UE– podkreślił Jerzy Martini.

Jedną z takich możliwości jest np. dochodzenie odszkodowania od państwa. Warto o tym pamietać, bo neutralność VAT powinna być powszechnie stosowaną zasadą, a nie wyjątkiem od niej.

POSTULUJEMY
Sejm powinien:
• zmienić przepisy ograniczające prawo do odliczenia podatku naliczonego,
• znieść regulacje nakazujące spełnienie wielu formalnych warunków dających prawo do odliczenia.
Organy podatkowe powinny:
• traktować neutralność VAT jako powszechnie obowiązująca zasadę, a nie jako preferencję dla wybranych podatników.


NEUTRALNOŚĆ VAT
Które polskie przepisy naruszają neutralność

Jak mogą bronic się podatnicy:
• bezpośrednio stosować unijne dyrektywy
• dochodzić odszkodowania od skarbu państwa
• dochodzić zwrotu podatku, którego zakaz odliczania naruszał przepisy wspólnotowe


Ewa Matyszewska

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca. W dniu 21 czerwca przypada Dzień Przedsiębiorcy. Z tej okazji Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii zaprasza w tym roku firmy i przedsiębiorców, w tym szczególności z sektora MŚP, na specjalnie zorganizowane wydarzenia. Potrwają one do 25 czerwca 2021 r. Podczas organizowanych w tym celu spotkań, telekonferencji, webinariów i podcastów MRPiT chce wesprzeć małe i średnie przedsiębiorstwa praktyczną wiedzą, doświadczeniem i kontaktami na rzecz rozwoju ich działalności biznesowej tak w kraju, jak i na rynkach Unii Europejskiej, a także pozaunijnych.

    Które firmy stać na sztuczną inteligencję?

    Sztuczna inteligencja odmieniana jest przez wszystkie przypadki. Chociaż średnie i małe firmy nie mają embarga na technologie wykorzystujące SI, praktyka pokazuje, że istnieje wewnętrzny opór. Dlaczego tak się dzieje?

    Firma w Czechach. Przedsiębiorcy pomału odpuszczają

    Nawet o kilkaset procent wzrosła w ostatnich tygodniach liczba pytań kierowanych do firm pomagających prowadzić firmę w Czechach. Ale jak podkreślają eksperci, nie każdy biznes można przenieść do Czech czy na Słowację. Wyjaśniamy dlaczego.

    Handel hurtowy i detaliczny szuka pracowników

    Przedsiębiorcy z sektora handlu detalicznego i hurtowego w najbliższych trzech miesiącach mają zamiar dość intensywnie rozbudowywać swoje zespoły. Kogo głównie poszukują pracodawcy?

    Tokenizacja - słowo klucz w nowoczesnym biznesie. Co można stokenizować?

    Tokenizacja to termin zdobywający ostatnimi czasy olbrzymią popularność, w szczególności w środowiskach biznesowych. Przedsiębiorcy zaczynają żywiej interesować się możliwościami, jakie oferuje ta oparta na technologii blockchain forma cyfryzacji. Pytanie tylko, cyfryzacji… czego? Jak działa blockchain? Czym jest tokenizacja? Co to jest token? Jakie są rodzaje tokenów? Co można stokenizować? Jak przeprowadzić cyfryzację biznesu poprzez tokenizację? Wyjaśniają eksperci z Kancelarii Prawnej RPMS Staniszewski & Wspólnicy

    Ceny mieszkań rosną wolniej niż zarobki

    Ceny mieszkań. W trakcie trwającej hossy mieszkaniowej pensje Polaków wzrosły o prawie 53% - sugerują dane GUS. To prawie tyle, o ile zdrożały w międzyczasie nieruchomości. W ostatnim kwartale znowu pensje wyprzedziły ceny. Oby nie na chwilę.

    Odejście od chowu klatkowego jest niemożliwe

    Resort rolnictwa przygląda się działaniom KE ws. chowu klatkowego. Tymczasem branża stoi na stanowisku, że rezygnacja z chowu klatkowego nie jest możliwa.

    Przedsiębiorcy częściej źle oceniają jakość pracy zdalnej

    Po upływie kilkunastu miesięcy model pracy zdalnej przynosi gorsze efekty zdaniem co trzeciego pracodawcy. Najmniej zadowoleni z home office są przedstawiciele handlu, przemysłu i mikrofirm.

    Działalność gospodarcza a status osoby bezrobotnej

    Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą z wpisem do CEIDG może uzyskać status osoby bezrobotnej? Jak wygląda sytuacja spółek prawa handlowego i działalności nierejestrowej?

    Dariusz Bliźniak: dlaczego drzewa i zieleń stają się kapitałem?

    Ślad węglowy to jedno z największych wyzwań XXI wieku, które nie pozostaje obojętne zarówno pojedynczym obywatelom, jak i całym rządom poszczególnych państw - mówi Dariusz Bliźniak.

    PR w firmie. Czym jest pozycjonowanie eksperckie?

    Pozycjonowanie eksperckie - na czym polega ten rodzaj prowadzenia dialogu z publicznością (a docelowo – przyszłymi klientami)? Jakie narzędzia są niezbędne w skutecznym pozycjonowaniu eksperckim?

    Audi RS e-tron GT: w 3,2 sek. do setki w elektryku! Pierwsza jazda.

    Audi e-tron GT choć jest elektryczny, powstaje w tej samej fabryce co R8. Choć nie emituje spalin, generuje potężną ilość emocji.

    Jacek Czauderna: Panie Premierze, przedsiębiorcy czekają na konkrety [PODCAST]

    Polski Ład to kolejna piękna, marketingowa, ale polityczna akcja – mówi Jacek Czauderna. Na co mogą liczyć przedsiębiorcy? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Opłacalność fotowoltaiki - co się zmieni od 2022 roku?

    Opłacalność fotowoltaiki. Szykują się duże zmiany na rynku fotowoltaiki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało do konsultacji publicznych projekt ustawy, który m.in. reguluje nowe zasady dla prosumentów. Co to oznacza? Jak mówi Jakub Jadziewicz, Członek Zarządu Alians OZE - „Magazyny energii staną się niezbędnym elementem instalacji fotowoltaicznej”. Dla rynku PV niebawem rozpocznie się nowy rozdział.

    Uproszczone Postępowanie Restrukturyzacyjne to już 84% wszystkich spraw

    UPR okazało się niewątpliwie czarnym koniem restrukturyzacji ostatnich kilkunastu miesięcy. Na koniec czwartego kwartału ubiegłego roku UPR stanowiło 52% wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych. Na czym polega UPR?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czym jest i kiedy jest wpisywany?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czyli dziś opowiemy o tym, czemu pojawia się taka adnotacja w dokumentach pojazdu i jak się jej pozbyć.

    Małgorzata Ławnik: oszczędność na pracownikach to pierwszy krok do strat w biznesie

    Zignorowanie potencjału, jaki niosą ze sobą pracownicy, jest jednym z największych błędów przedsiębiorstw, ponieważ to właśnie od zatrudnionych osób zależy przyszłość firmy – mówi Małgorzata Ławnik, dyrektor Pionu Personalnego Kaufland Polska.

    Nadanie nowego numeru VIN. Na czym polega?

    Nadanie nowego numeru VIN może być konieczne po poważnej modyfikacji pojazdu. jak przeprowadzić procedurę zgodnie z przepisami?

    Polski Ład napędzi ceny mieszkań. Będzie drożej

    Polski Ład. Mieszkania to wciąż atrakcyjna lokata kapitału, dlatego ich ceny pomimo pandemii idą cały czas w górę. Eksperci prognozują, że wprowadzenie Polskiego Ładu przyczyni się do zwiększenia inflacji, a tym samym do jeszcze wyższych wzrostów cen mieszkań. W praktyce może być trudniej uzyskać kredyt hipoteczny, a tym samym kupić nowe lokum.

    Jaką rolę w transformacji cyfrowej firm odgrywa chmura obliczeniowa?

    Chmura obliczeniowa w trakcie pandemii zyskała na znaczeniu. Korzyści płynące z jej wdrożenia to m.in. optymalizacja kosztów, zwiększenie efektywności operacyjnej, ale przed wszystkim wzrost biznesu. Co jeszcze zyskują firmy w chmurze?

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje. Czyli jak odzyskać dokumenty pojazdu po kontroli funkcjonariuszy?

    Jaki jest cel nowelizacji ustawy odległościowej?

    Ustawa odległościowa to jedno z założeń transformacji energetycznej. Lądowa energetyka wiatrowa ma być korzyścią dla branży, dostawców energii wiatrowej, ale też mieszkańców i samorządów. Na czym mają polegać zmiany?

    Będą zmiany w ustawie o cudzoziemcach

    Ustawa o cudzoziemcach - będą zmiany dotyczące cudzoziemców prowadzących działalność gospodarczą w Polsce i będących uczestnikami programów wsparcia.

    Jak branża gastronomiczna może na nowo zdobyć klientów?

    Przed branżą gastronomiczną pojawiło się nowe wyzwanie. W jaki sposób ponownie pozyskać kandydatów do pracy? Czy pomoże im w tym pozytywny wizerunek pracodawcy?

    Praca w IT - home office, ale projekty nierozwojowe

    Warunki zatrudnienia na rynku pracy IT są lepsze niż przed pandemią – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego przez firmę HRK S.A. Zdaniem 39% specjalistów pracujących w IT COVID-19 miał pozytywny wpływ na ich branżę.