Przekazanie środków na konto funduszu socjalnego

Taki obowiązek wynika z art. 6 ust. 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm. – zwanej dalej ustawą). Pierwszą transzę w wysokości 75% równowartości odpisów pracodawcy przekazują w terminie do 31 maja każdego roku.

Środki funduszu gromadzone są więc na odrębnym rachunku bankowym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji utraty płynności finansowej przez pracodawcę.

Zgodnie z art. 12 ustawy w razie wszczęcia przymusowej egzekucji przez wierzycieli środki funduszu są z niej wyłączone, z wyjątkiem przypadków, gdy egzekucja jest prowadzona w związku z zobowiązaniami funduszu.

Wysokość odpisów ustalana jest corocznie na podstawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, ogłaszanego przez Prezesa GUS. W 2006 r. podstawę naliczenia odpisów stanowi kwota 2038 zł. Kwoty odpisów są zróżnicowane i zależą od grup pracowników zatrudnionych w danym zakładzie (pracownicy zatrudnieni w warunkach normalnych, szczególnie uciążliwych, młodociani, niepełnosprawni). Do obliczenia wysokości corocznego odpisu podstawowego potrzebna jest także przeciętna liczba zatrudnionych w danym zakładzie pracy ustalana na podstawie rozporządzenia z 14 marca 1994 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczenia odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (DzU nr 43, poz. 168 ze zm.).

Środki funduszu przeznaczone są na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z funduszu oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. W ramach działalności socjalnej pracodawcy mogą w szczególności świadczyć usługi na rzecz różnych form krajowego wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielać pomocy materialnej, rzeczowej lub finansowej a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

W razie niewykonania przepisów ustawy lub podejmowania działań niezgodnych z jej przepisami pracodawcom może grozić kara grzywny nawet do 5 tys. zł (art. 12a ustawy). Postępowanie w tych sprawach wszczynają inspektorzy pracy.
Kolejnym organem, który ma możliwość skontrolowania prawidłowości wydatkowania środków funduszu przez pracodawcę, jest zakładowa organizacja związkowa. W przypadku gdy stwierdzi ona, iż środki te zostały wykorzystane wbrew przepisom ustawy, ma prawo wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zwrot pieniędzy na konto funduszu lub o przekazanie należnych środków na fundusz, jeśli pracodawca nie uczynił tego sam w ustawowym terminie (art. 8 ust. 3 ustawy).