Wspomagane zatrudnienie niepełnosprawnych

W Polsce brakuje rozwiązań, które wypełniłyby deklaracje o niedyskryminowaniu osób niepełnosprawnych. W kwestii równouprawnienia w zatrudnieniu rolę taką mogłoby odgrywać zatrudnienie wspomagane – tłumaczył Mirosław Mielniczuk, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych w trakcie spotkania z parlamentarzystami i organizacjami zrzeszającymi niepełnosprawnych.

Zatrudnienie wspomagane zapewnia właściwą rehabilitację zawodową oraz społeczną.

Osoby niepełnosprawne pracują bowiem na otwartym rynku pracy wraz z pełnosprawnymi i otrzymują pomoc przy czynnościach, których wykonywanie uniemożliwia im ich niesprawność. Zdanie to potwierdzają opinie przedstawicieli organizacji zrzeszających takie osoby. Wielokrotnie proponowali oni wprowadzenie tej formy zatrudnienia w trakcie rozpoczętej w styczniu 2006 roku debaty nad stworzeniem kompleksowego systemu wsparcia osób niepełnosprawnych. Jej wyniki zostaną uwzględnione w przepisach nowej ustawy o rehabilitacji, która ma obowiązywać od 2008 roku.

Samorządy już zatrudniają

Samorządy lokalne już wcielają w życie deklaracje rządu. Programy szkoleń i zatrudnienia asystentów funkcjonują m.in. we Wrocławiu, Poznaniu, Gdyni i Szczecinie. Program „Asystent osoby niepełnosprawnej” uruchomił ostatnio także stołeczny Ratusz.

– Zadaniem projektu jest wsparcie takich osób w aktywnym uczestnictwie w życiu społecznym. Nie wyręczać ich w codziennych czynnościach, ale towarzyszyć i wspomagać – tłumaczy koordynator prezydenta m.st. Warszawy Marek Trosiński.

Warunkiem korzystania z pomocy przeszkolonej osoby jest posiadanie grupy inwalidzkiej (I, II), orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, niezdolności do pracy lub niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji.

• Więcej w Praktycznej encyklopedii prawa na CD. Drugą z pięciu płyt możesz kupić dziś w salonach prasowych.

– Niepełnosprawny może telefonicznie lub osobiście zgłosić, że potrzebuje pomocy asystenta. Pracują oni przez siedem dni w tygodniu, w godzinach od 8 do 22 – wyjaśnił Zbigniew Ogonowski, dyrektor Centrum Usług Socjalnych i Szkolenia Kadr Pomocy Społecznej Ośrodek Nowolipie.

Pomoc asystenta jest odpłatna. Za pierwsze 3,5 godz. trzeba zapłacić 4 zł, za każdą następną godzinę trzeba dopłacić złotówkę. Program ma objąć wszystkich niepełnosprawnych. Jeśli udokumentują oni trudną sytuację materialną, mogą zostać zwolnieni z opłat.

Mniej chronionej pracy

Praca niepełnosprawnych z asystentem umożliwi wzrost ich zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Obecnie pracuje na nim zaledwie co czterdziesty niepełnosprawny. Wzrost taki oznaczałby także spadek liczby zatrudnionych w zakładach pracy chronionej, które nie zapewniają tak skutecznej integracji społecznej jak praca na otwartym rynku. W krajach zachodnioeuropejskich w ZPChr zatrudnionych jest tylko 3 – 5 proc. niepełnosprawnych pracowników, w Polsce blisko 40 proc.

Łukasz Guza