Budżet zyska na mocnym złotym, stracą jednak eksporterzy

Budżet dzieli nie tylko polityków. Niektóre poprawki wprowadzone przez posłów niepokoją przedsiębiorców, choć ich opinie różnią się w zależności od tego, czy reprezentują małe i średnie firmy, czy też duże przedsiębiorstwa. Dotyczy to między innymi poprawek zmniejszających o 80 mln zł środki na obsługę zadłużenia zagranicznego oraz o 40 mln zł na obsługę długu krajowego. Zmiany te mogą skłaniać rząd do utrzymania jak najmocniejszego kursu złotego. A takie działania uderzą w eksporterów – przestrzegają przedsiębiorcy i ekonomiści.

Eksport ciągnie polską gospodarkę od dwóch lat. Mocny złoty zmniejsza jednak rentowność sprzedaży na rynkach zagranicznych. Odczuwają to duże firmy, ale potrafią to znieść.

– Dla nas najważniejsze jest to, aby złoty był stabilny, bo wahania kursowe przeszkadzają w planowaniu biznesu – mówi Romuald Rytwiński, dyrektor generalny General Motors Poland.

Jego zdaniem, kurs złotego jednak nie wpłynie na poziom eksportu, jak również kondycję finansową dużych firm, bo dla nich, a także dla tych, którzy planują inwestycje w Polsce, ważne są bardzo atrakcyjne koszty pracy.

Mocnego złotego bardzo obawiają się małe i średnie przedsiębiorstwa. Swoje żale sygnalizują Krajowej Izbie Gospodarczej.

– Z wypowiedzi przedsiębiorców wynika, że trudna już dzisiaj sytuacja eksporterów może ulec dalszemu pogorszeniu. Dla wielu firm produkcyjnych może to oznaczać nawet bankructwo – mówi Andrzej Arendarski, prezes Krajowej Izby Gospodarczej.

Jeżeli pogorszy się sytuacja przedsiębiorstw, to dochody z podatków mogą być zagrożone. W tym roku mają one wynieść w sumie 174,3 mld złotych (to więcej niż w minionym roku – Ministerstwo Finansów szacuje, że w 2005 roku budżet uzyskał z podatków ponad 157,3 mld złotych).

Jednym z kluczowych jest wzrost wpływów z VAT. Ma to być uzyskane między innymi dzięki zwiększonemu spożyciu, wzrostowi cen towarów i usług oraz poprawie funkcjonowania aparatu skarbowego, który ma skuteczniej ściągać podatki. Wyższe o kilka procent wpływy z akcyzy zapewni wzrost stawki podatku na papierosy. Pierwszą w tym roku podwyżkę akcyzy na papierosy o około 16 proc. mamy już za sobą. Nastąpiła 16 stycznia. Zgodnie z zapewnieniami Ministerstwa Finansów w tym roku więcej podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe ma już nie być. Trzeba jednak pamiętać, że podczas negocjacji akcesyjnych do Unii polski rząd zobowiązał się, że w 2006 r. podniesie podatek od papierosów o 18,9 proc. Kolejne podwyżki akcyzy czekają nas jednak w następnych dwóch latach. Do końca 2008 roku stawki akcyzy na wyroby tytoniowe w Polsce mają stopniowo zrównać się ze stawkami unijnymi. W 2007 r. akcyza ma wzrosnąć o 20,6 proc., a w 2008 roku o 24,7 proc. W tym roku nie są planowane zmiany stawek podatku na inne wyroby akcyzowe – paliwa, wyroby spirytusowe, piwo, wino. Rząd zakłada natomiast wzrost wpływów budżetowych z podatków dochodowych. Stawki CIT i PIT nie ulegną jednak podwyższeniu. Co spowoduje większe wpływy? Otóż w przypadku CIT rząd liczy na wzrost dynamiki cen produktów przemysłowych, utrzymanie wysokiej dynamiki zysków przedsiębiorstw finansowych i poprawę koniunktury w branżach niefinansowych. Wyższe wpływy z PIT ma spowodować między innymi planowany wzrost wynagrodzeń. Nieznacznie spadną jednak wpływy z cła, na co będzie miał wpływ kurs złotego i wielkość wymiany z krajami UE.

W uchwalonej przez Sejm ustawie budżetowej nastąpiło zwiększenie, w stosunku do budżetu roku 2005, udziału wydatków prawnie zdeterminowanych z 71,6 do 73,6 proc. w roku 2006 – przyczyniły się do tego między innymi tak zwane ustawy becikowe, na które trzeba wydać ponad 1,3 mld zł.

To oddala perspektywę naprawy finansów publicznych. Rząd ma bowiem skrępowane ręce i nie może uniknąć wydatków przewidzianych przez ustawy. W tym roku wszystkie wydatki mają wynieść 224,7 mld zł – ponad 16 mld zł więcej niż w 2005 r.

– Wielkości zapisane w budżecie mogą być dalekie od rzeczywistości – mówi prof. Krzysztof Marczewski z Instytutu Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego. Zaznacza, że dotyczy to przede wszystkim planu dochodów państwa.

– Nie wiem, jak to się dzieje, ale okazało się, że w ubiegłym roku dochody budżetu państwa były aż o 5 mld zł wyższe od zaplanowanych – podkreśla Krzysztof Marczewski. Dodaje, że również w tym roku budżetowe prognozy mogą być nietrafione, nie można się więc do nich zbytnio przywiązywać.

Janusz K. Kowalski i Marcin Musiał