Egzekucja z majątku wspólników w razie upadłości spółki jawnej

Spółka jawna, jako spółka osobowa prawa handlowego należy do kręgu podmiotów, które w razie swojej niewypłacalności mogą ogłosić upadłość na podstawie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego. Sama niewypłacalność oznacza, że spółka nie jest w stanie zaspokoić zobowiązań pieniężnych w wymaganym terminie. Do określenia, czy spółka jest niewypłacalna nie ma znaczenia czy nie wykonuje wszystkich wymagalnych zobowiązań, czy tylko niektórych z nich. Oznacza to, że niewykonanie nawet części zobowiązań wiąże się z niewypłacalnością spółki. Natomiast w takim przypadku można ubiegać się oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Zobacz: Reprezentowanie spółki jawnej

Egzekucja z majątku wspólników

Wspólnicy spółki jawnej ponoszą solidarną i subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Subsydiarność wyznacza kolejność zaspokojenia roszczeń, natomiast solidarność występuje wówczas, gdy nie ma różnej kolejności zaspokojenia. Ze względu na samodzielną podmiotowość spółki jawnej trzeba stwierdzić, że w pierwszej kolejności to ta spółka odpowiada za długi. W konsekwencji wspólnicy odpowiadają za jej długi dopiero wtedy, gdy powstaje bezskuteczność egzekucji z majątku spółki (art. 31 § 1 k.s.h.). Subsydiarność ma zatem pierwszeństwo przed solidarnością. Inaczej mówiąc, zastosowanie zasady subsydiarności wyznacza chwilę, od której odpowiedzialność jest solidarna (wyr. SN, I CSK 453/09). Należy jednak mieć na względzie, że subsydiarna odpowiedzialność nie obowiązuje przed zarejestrowaniem spółki. Oznacza to, że wspólnicy nie mogą ponosić odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed dokonaniem wpisu do rejestru. Nie jest jednakże możliwe ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami pieniężnymi do zaspokojenia roszczeń, a tym samym w pierwszej kolejności wierzyciel sięgnie do majątku wspólników.

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości

Zgodnie a art. 13 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek spółki nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania. Sąd nie oddali wniosku o ogłoszenie upadłości w razie uprawdopodobnienia dokonania przez dłużnika czynności prawnych bezskutecznych według przepisów ustawy, którymi wyzbył się on majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania (wyr. SN, III CZP 95/04). Ponadto, jeżeli majątek spółki będzie obciążony hipoteką, zastawem bądź zastawem rejestrowym sąd również oddali wniosek, jeżeli zostanie wykazane, ze pozostały majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania. Wykazanie przez spółkę, że nie istnieją już przeszkody do przeprowadzenia postępowania upadłościowego wymaga uprawdopodobnienia.

Zobacz również: Likwidacja spółki jawnej