Kategorie

Dokonywanie czynności prawnych z samym sobą przez jedynego wspólnika spółki z o.o.

Piotr Skorupa
Dokonywanie czynności prawnych z samym sobą przez jedynego wspólnika spółki z o.o.
Dokonywanie czynności prawnych z samym sobą przez jedynego wspólnika spółki z o.o.
fot.Shutterstock
W wielu przypadkach jedyny wspólnik spółki z o.o. jest równocześnie jedynym członkiem zarządu takiej spółki. Czy w takiej sytuacji osoba ta ma prawo realizowania czynności, w których występuje jednocześnie jako wspólnik i członek organu zarządzającego?

Celem artykułu jest przybliżenie zasad związanych z dokonywaniem przez jedynego wspólnika, będącego równocześnie jedynym członkiem zarządu spółki, czynności prawnych z samym sobą.

Polecamy: Nowe technologie w pracy księgowych

Jedyny wspólnik jako organ spółki z o.o.

Reklama

Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 151 § 1 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym prawnie dopuszczalnym celu (chyba że właściwe przepisy stanowią inaczej). Wyjątkiem od tej zasady jest zakaz zawiązywania spółki z o.o. wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z o.o. (art. 151 § 2 k.s.h.).

Dopuszczając możliwość powstania szczególnego typu spółki z o.o., jaką jest spółka jednoosobowa, ustawodawca przewidział więc sytuacje, w których wszystkie udziały przysługują wyłącznie jedynemu wspólnikowi. Taki stan faktyczny może kreować wiele wątpliwości w zakresie sposobu funkcjonowania organów spółki w sytuacji, gdy jedyny wspólnik jest zarazem członkiem jednoosobowego zarządu spółki.

W tak specyficznych okolicznościach, przy braku współdziałania kilku wspólników w ramach stosunku spółki oraz nieistnieniu wieloosobowego organu zarządzającego spółką, jedyny wspólnik działa jako zgromadzenie wspólników, przy równoczesnym wypełnianiu funkcji jednoosobowego zarządu spółki z o.o. Skutkiem powyższego jedyny wspólnik, działający jako organ osoby prawnej, realizuje czynności prawne z samym sobą, jako osobą fizyczną lub innym organem spółki z o.o., w której posiada wszystkie udziały.

Reklama

Prowadzenie spraw spółki z o.o. i jej reprezentowanie musi zostać powierzone zarządowi. Zarząd spółki może składać się z jednego lub większej liczby członków powołanych spośród wspólników tejże spółki lub spoza ich grona. Członek zarządu, co do zasady, powoływany jest uchwałą zgromadzenia wspólników, chyba że umowa spółki stanowi w tym względzie inaczej (art. 201 k.s.h.).

Z kolei natomiast wszelkie przepisy dotyczące funkcjonowania zgromadzenia wspólników w wieloosobowej spółce z o.o. należy stosować odpowiednio także w stosunku do spółki jednoosobowej (m.in. art. 227 i nast. k.s.h.).

Jak opisano wyżej, w spółce z o.o. istnieje więc możliwość powstania takiej sytuacji, w której jej jedyny wspólnik, działając jako zgromadzenie wspólników, powołuje samego siebie na stanowisko prezesa tej spółki w zarządzie jednoosobowym. Z oczywistych względów przy dokonywaniu wyboru do organu zarządzającego, nie będzie miał w tym momencie zastosowania przepis zawarty w art. 247 § 2 k.s.h., zgodnie z którym powołanie do zarządu spółki z o.o. powinno być przeprowadzone w głosowaniu tajnym.

Relacje prawne spółki, wspólnika i członka zarządu

W celu dokładniejszego przybliżenia, raczej skomplikowanego i rodzącego doniosłe skutki prawne zagadnienia, należy wskazać na dwa unormowania prawne odnoszące się do wzajemnych relacji pomiędzy członkiem zarządu, wspólnikiem i spółką z o.o. Chodzi tu o art. 210 k.s.h., który dotyczy stosunków pomiędzy spółką a członkiem zarządu oraz art. 173 k.s.h. odnoszący się do relacji między wspólnikiem a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zgodnie z art. 210 § 1 k.s.h. zasadniczo w umowie między spółką z o.o. a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Krąg umów, do których stosuje się postanowienia art. 210 § 1 k.s.h., jest bardzo szeroki. Przykładowo należy mieć tu na uwadze umowy związane w sposób bezpośredni z pełnieniem przez daną osobę funkcji członka zarządu, tak jak umowa o pracę, czy kontrakt dotyczący zarządzania spółką, jak też akty zawierane z tą osobą jako podmiotem trzecim np. umowy pożyczki czy kupna - sprzedaży.

Jednak w przypadku, gdy wspólnik posiadający wszystkie udziały w spółce jest zarazem jedynym członkiem zarządu, wymagane jest, aby przy dokonywaniu czynności prawnej między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką zachowana została forma aktu notarialnego (art. 210 § 2 k.s.h.). Warto przy tym wskazać, że przepis ten zawiera szerszą regulację w stosunku do unormowania zawartego w art. 210 § 1 k.s.h., gdyż dotyczy nie tylko umów (i sporów), co wyłączyło jego uregulowania w stosunku do innych czynności prawnych, ale wszelkich działań prawnych dokonywanych pomiędzy jedynym wspólnikiem będącym członkiem jednoosobowego zarządu a spółką.

O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego. Sąd nie ma jednak żadnego obowiązku w zakresie badania treści dokonanej czynności prawnej, a jedynie odnotowuje jej zaistnienie.

Opisany tryb zawarcia przez członka jednoosobowego zarządu spółki z o.o. umowy z samym sobą nie wprowadza żadnej możliwości dla ustanowienia przez niego pełnomocnika w celu przeprowadzenia z nim samym czynności prawnej w imieniu spółki. Niezachowanie przewidzianej formy aktu notarialnego skutkuje pełną i bezwzględną nieważnością dokonanej czynności prawnej.

Ze względu na specyficzny charakter jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wszelkie oświadczenia woli składane spółce przez jej jedynego wspólnika wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Kwestię składania takich oświadczeń woli reguluje ww. art. 173 k.s.h. Należy zaznaczyć, iż w tym przypadku jest to jednostronne oświadczeniem woli składane spółce przez wspólnika - osobę fizyczną, które należy odróżnić od zawierania umów i podobnych jednostronnych czynności prawnych, realizowanych za spółkę z o.o. przez wspólnika będącego jej jednoosobowym członkiem zarządu.

Zgoda zgromadzenia wspólników

Warto również przypomnieć, iż szczególny charakter rozporządzająco - zobowiązujący niektórych typów umów spowodował wprowadzenie w przepisach kodeksu spółek handlowych dodatkowego zabezpieczenie tego typu czynności prawnych dokonywanych m.in. pomiędzy członkiem zarządu a spółką kapitałową. Mowa tutaj o art. 15 § 1 k.s.h. enumeratywnie opisującym typy umów, których zawarcie wymaga zgody zgromadzenia wspólników, chyba że ustawa stanowi inaczej.

W myśl tego przepisu umowa kredytu, pożyczki, poręczenia lub inna podobna umowa z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób może być zawarta, pod rygorem nieważności czynności prawnej, dopiero po uzyskaniu zgody zgromadzenia wspólników spółki. Sam rygor nieważności wynika natomiast z unormowania zawartego w art. 17 § 1 k.s.h., w którym wskazano, że jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały wspólników, czynność prawna dokonana bez takiej zgody jest nieważna. Zgoda może być wyrażona przed złożeniem oświadczenia przez spółkę albo po jego złożeniu, nie później jednak niż w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę. Potwierdzenie wyrażone po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od chwili dokonania czynności prawnej.

Podsumowując, należy stwierdzić, że normy prawne odnoszące się do specyficznego działania jedynego członka zarządu jednoosobowej spółki z o.o., będącego jej wyłącznym wspólnikiem, skierowane są zasadniczo na pogodzenie wzajemnych interesów stron, wynikających z wykonywania przez jedną osobę czynności organów spółki zastrzeżonych dla zgromadzenia wieloosobowego a realizacją działalności gospodarczej przez samą spółkę oraz innych przedsiębiorców powiązanych z nią procesami handlowymi.

Dlatego też przestrzeganie omówionych uregulowań prawnych ma bardzo istotne znaczenie zarówno dla prawidłowego funkcjonowania organów spółki, jak i rzetelności oraz wiarygodności samej spółki z o.o. w obrocie gospodarczym.

Przykładowy protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Piotr Skorupa

radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego LEGIS w Kędzierzynie-Koźlu, syndyk masy upadłości i tymczasowy nadzorca sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opolu

Podstawa prawna:

ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu?

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu? Ten budowlany dylemat dyskutowany był już wielokrotnie. Przede wszystkim od strony technicznej. Zagadnieniu warto jednak przyjrzeć się bliżej, także pod kątem finansowym i skalkulować rzeczywiste koszty jednego i drugiego rozwiązania. Zwłaszcza, że obecna sytuacja rynkowa zmusza do tego, by na nowo przeliczyć wydatki związane z konstrukcją dachu. Kluczowe są tu zwłaszcza dwie kwestie: rosnące ceny drewna oraz usług dekarskich.

    Ceny rosną, Polacy chcą ograniczać wydatki

    Ceny rosną. Jednocześnie ponad 40 procent Polaków chce ograniczać wydatki. Tak wynika z badania dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

    Jak sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w okolicy? Ruszył system SI2PEM

    Poziom natężenia pola elektromagnetycznego - system SI2PEM. Każdy zainteresowany może już sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w swojej okolicy – szybko, wygodnie i za darmo, przez internet, z dokładnością do 1 metra kwadratowego. Ruszył SI2PEM, czyli System Informacyjny o Instalacjach wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (www.si2pem.gov.pl) - poinformowała 20 lipca 2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. System będzie aktualizowany wraz z kolejnymi danymi przekazywanymi przez podmioty obowiązane.

    Dlaczego mieszkania drożeją? Kiedy zaczną tanieć?

    Dlaczego mieszkania drożeją? Główną przyczyną wzrostu cen mieszkań jest malejąca ich podaż i wyższe koszty budowy - powiedział PAP wiceprezes JLL Kazimierz Kirejczyk. Dodał, że jest mało prawdopodobne, aby ceny mogły w niedalekiej przyszłości zacząć spadać. Nie widać ryzyka bańki spekulacyjnej na rynku mieszkaniowym, nawet w obliczu niskich stóp procentowych - ocenia ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Wyjaśnia, że koszt zakupu nieruchomości rośnie nieco szybciej niż inne ceny konsumenckie, ale jest on niższy niż wzrost wynagrodzeń.

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) podobne do TBS-ów

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM). Społeczne inicjatywy mieszkaniowe w wielu kwestiach są podobne do TBS-ów, które działają w Polsce już od 25 lat. Sporą nowością ma być możliwość rozliczenia partycypacji albo dojścia do własności mieszkania. Będzie to możliwe jednak dopiero po spłacie kredytu na budowę. Rząd chce mocno wspierać społeczne inicjatywy mieszkaniowe. Świadczy o tym m.in. kwota dofinansowania dla gmin uruchamiających takie instytucje (aż 1,5 mld zł).

    Prosta spółka akcyjna - nowy podmiot od 1 lipca 2021 r.

    W ramach pakietu Ministerstwa Rozwoju „100 zmian dla firm - Pakiet ułatwień dla przedsiębiorców” w Kodeksie spółek handlowych wprowadzono przepisy regulujące nowy typ spółki kapitałowej. Jest to prosta spółka akcyjna. Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2021 r.

    Polskie firmy muszą być obecne w Google, jeśli chcą przetrwać

    Wg danych zebranych przez firmę Senuto, w polskim Internecie jest obecnych blisko 90 tysięcy sklepów online i tylko w 2020 roku w czasie pandemii, powstało ponad 6 tysięcy nowych. Generują one miesięcznie prawie 400 milionów odwiedzin tylko z samych wyszukiwarek. Oznacza to, że statystycznie, każdy dorosły Polak, każdego miesiąca, odwiedza sklepy internetowe z użyciem Google 13 razy. Czyli niemal co drugi dzień.