Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zarząd odpowiada za swoje działania osobistym majątkiem

Hanna Ławrynowicz
Rafał Dziedzic
Edyta Zalewska
inforCMS
Ceną względnej niezależności członków zarządu spółki z o.o. jest ponoszenie prawnej odpowiedzialności za swoje działania. Jest to o tyle istotne, że działania te są skuteczne, nawet gdy przekraczają zakres kompetencji ustalony w umowie spółki.

Zarząd spółki kapitałowej cechuje duża niezależność. Mimo że jego członkowie mogą być w każdej chwili odwołani ze swojej funkcji przez wspólników, to nie są oni prawnie związani wydawanymi przez nich poleceniami. Ceną takiej względnej niezależności jest ponoszenie przez wszystkich lub niektórych członków zarządu odpowiedzialności za swoje działania

Fałszywe oświadczenia

Członkowie zarządu spółki z o.o. ponoszą odpowiedzialność cywilnoprawną w oparciu o postanowienia kodeksu spółek handlowych (KSH) oraz kodeksu cywilnego (KC). Jednym z typów odpowiedzialności przewidzianym w KSH jest odpowiedzialność członków zarządu wobec wierzycieli spółki. Można tu wyróżnić odpowiedzialność za fałsz (art. 291 KSH) i odpowiedzialność za zobowiązania spółki (art. 299 KSH).

Członkowie zarządu, którzy umyślnie lub przez niedbalstwo podali fałszywe dane w oświadczeniach o wniesieniu wkładów na kapitał zakładowy, czy to przy rejestracji spółki czy to przy rejestracji podwyższenia kapitału w KRS, odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką. Odpowiedzialność ta ma charakter represyjny, a nie odszkodowawczy. Nie ma zatem znaczenia, że, przykładowo, fałszywie wskazana wielkość w oświadczeniu jest niewspółmierna do wartości wszystkich zobowiązań spółki. Skutkiem tak skonstruowanej odpowiedzialności jest rozszerzenie odpowiedzialności członka zarządu na całość zobowiązań spółki, które mogą i często przekraczają fałszywie wskazaną wielkość w oświadczeniu.

Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność osobistą i pierwotną, tj. możliwe jest sięgnięcie przez wierzyciela w pierwszym rzędzie do majątku osobistego członka zarządu, który złożył fałszywe oświadczenie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Odpowiadają majątkiem

Gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Chodzi tutaj o całość zobowiązań spółki, zarówno publicznych, jaki prywatno-prawnych. Odpowiedzialność członków zarządu ma charakter osobisty - co oznacza, że wierzyciel może sięgnąć do majątku osobistego członka zarządu - i ma charakter subsydiarny - co oznacza, iż dochodzi ona do skutku dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okazuje się bezskuteczna.

Egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności z art. 299 KSH w przypadkach, gdy:

• wykaże, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe,

• nie doszło do zgłoszenia wniosku o upadłość oraz nie wszczęto postępowania układowego, ale nastąpiło to nie z jego winy,

• nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęto postępowania układowego, ale wierzyciel nie poniósł szkody.

Szkody przy tworzeniu spółki

Inną podstawą prawną, która daje możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności odszkodowawczej członków zarządu, jest art. 292 KSH. Stanowi on, że członek zarządu, który bierze udział w procesie tworzenia spółki i działa wbrew przepisom prawa, a jednocześnie wyrządził ze swojej winy spółce szkodę, może zostać pociągnięty do takiej odpowiedzialności.

Przesłankami jej powstania są więc: działanie niezgodne z prawem lub postanowieniami umowy spółki, wina (umyślna bądź niedabalstwo), szkoda wyrządzona spółce (nie wspólnikom) oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zawinionym działaniem członka zarządu. Przykładem działania, które może doprowadzić do powstania odpowiedzialności członków zarządu, jest chociażby przyznanie sobie lub osobom trzecim nieuzasadnionych korzyści. Warunkiem niezbędnym do pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności będzie podjęcie przez zgromadzenie wspólników spółki stosownej uchwały.

Działania sprzeczne z prawem

Członkowie zarządu odpowiadają wobec spółki również za szkody wyrządzone zawinionym działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki (art. 293 KSH). Miernik staranności wymaganej od członka zarządu, której brak uzasadnia wystąpienie zawinienia, ustalany jest z uwzględnieniem zawodowego charakteru działalności członka zarządu. Podkreślić należy, że członka zarządu nie zwalnia z odpowiedzialności fakt działania zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników.

Roszczenia o naprawienie szkód przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Ponadto niezależnie od powyższego roszczenia przedawnią się z upływem 10 lat od zdarzenia wyrządzającego szkodę.

Przeszacowanie aportu

W przypadku gdy wspólnik wnosi do spółki wkład niepieniężny (aport), którego wartość została znacznie zawyżona w stosunku do jego wartości zbywczej z dnia zawarcia umowy spółki, członek zarządu, który wiedząc o takim przeszacowaniu zgłasza spółkę do rejestracji, obowiązany jest, solidarnie ze wspólnikiem, który wniósł przeszacowany aport, do wyrównania spółce brakującej wartości. W świetle powyższego członek zarządu będzie odpowiedzialny (solidarnie ze wspólnikiem, który wniósł przeszacowany aport) za pokrycie różnicy między deklarowaną wartością wkładu niepieniężnego a jego wartością zbywczą według stanu na dzień podpisania umowy spółki (art. 175 KSH).

Te same zasady znajdą zastosowanie także w przypadku wniesienia aportu w ramach podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W takim przypadku wartość wkładu niepieniężnego określa się według stanu na dzień podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału.

Z kolei art. 198 KSH przewiduje, że członek zarządu, który ponosi odpowiedzialność za niezgodną z przepisami prawa lub postanowieniami umowy spółki wypłatę na rzecz wspólnika spółki odpowiada za jej zwrot spółce solidarnie z odbiorcą. Zakaz, o którym mowa, dotyczy wszelkich przesunięć majątkowych między spółką a wspólnikiem dokonanych bez podstawy prawnej. W praktyce bezprawna wypłata dotyczy najczęściej wypłaty nienależnej dywidendy, zwrotu dopłat, w sytuacji kiedy taki zwrot nie został zarządzony oraz zwrotu wniesionych wkładów.

Odpowiedzialność wobec wspólników

Przepisy KSH regulują także odpowiedzialność członków zarządu za szkody wyrządzone wspólnikom spółki w ramach procesu łączenia, podziału lub przekształcenia spółki, jeżeli szkody te powstały na skutek działania lub zaniechania sprzecznego z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że członkowie zarządu nie ponoszą winy. W przypadku procesu przekształcenia spółki zakres odpowiedzialności członków zarządu jest szerszy niż w przypadku łączenia lub podziału spółki gdyż obejmuje szkody wyrządzone nie tylko wspólnikom, ale także spółce oraz osobom trzecim.

Ważne konsekwencje w zakresie zwolnienia z odpowiedzialności rodzi udzielenie członkom zarządu absolutorium przez zgromadzenie wspólników spółki. Większość doktryny przyjmuje, że udzielenie absolutorium zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności. Członek zarządu, wobec którego spółka lub wspólnicy dochodzą odpowiedzialności, może w swojej obronie powoływać się na udzielone mu absolutorium.

Kiedy odpowiedzialność z KC

Przepisy KSH o odpowiedzialności członków zarządów spółek z o.o. nie regulują wszelkich problemów związanych z ich odpowiedzialnością cywilną, zarówno w stosunku do wspólników spółki, jak i osób trzecich. Zgodnie z art. 300 KSH, przepisy art. 291-298 tej ustawy nie naruszają praw wspólników oraz osób trzecich do dochodzenia naprawienia szkody na zasadach ogólnych, niezależnie od tego że członkowie zarządu, którzy wyrządzili szkodę, działają jak członkowie organu spółki i niezależnie od tego, że spółka za działania i zaniechania członków swoich organów odpowiada jak za swoje własne. Przepis art. 300 KSH nie dotyczy natomiast odpowiedzialności członków zarządu w ramach stosunków wewnętrznych spółki, która regulowana jest przez przepisy art. 291-298 KSH.

Zasady ogólne, o których mowa w art. 300 KSH, dotyczą: zasad odpowiedzialności kontraktowej, czyli odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną na skutek naruszenia zobowiązań zaciągniętych przez spółkę (art. 471 i nast. KC), odpowiedzialności deliktowej, czyli odpowiedzialności za zawinioną szkodę osobie trzeciej bez istnienia relacji umownych (art. 415 i nast. KC), a także odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i nast. KC).

Jednakże warunkiem roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów KC o odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej jest powstanie szkody w majątku wspólników albo osób trzecich, wina członków zarządu wyrządzających szkodę oraz związek przyczynowy między zawinionym działaniem a wyrządzoną szkodą.

SKUTKI UDZIELENIA ABSOLUTORIUM

Udzielenie absolutorum członkowi zarządu nie zwalnia go z:

• odpowiedzialności z tytułu znaczącego przeszacowania aportu (art. 175 KSH),

• odpowiedzialności z tytułu bezprawnej wypłaty na rzecz wspólnika (art. 198 KSH),

• odpowiedzialności wobec osób trzecich za zobowiązania spółki w przypadku, gdy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność spółką (art. 299 KSH),

• wytoczenia przez wspólnika powództwa o naprawienie szkody wyrządzonej spółce (art. 296 KSH),

• ogłoszenia upadłości spółki (art. 296 KSH).

CZŁONKOWIE ZARZĄDU ODPOWIDAJĄ WOBEC SPÓŁKI ZA:

• szkody wyrządzone przy zakładaniu spółki (art. 292 KSH),

• szkody wyrządzone w wyniku podjęcia działań lub ich zaniechania wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy spółki (art. 293 KSH),

• dopuszczenie do znacznego przeszacowania aportu wnoszonego do spółki (art. 175 KSH),

• doprowadzenie do bezprawnej wypłaty na rzecz wspólnika (art. 198 KSH).

TYPY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNOPRAWNEJ

• odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki,

• odpowiedzialność wobec spółki,

• odpowiedzialność wobec wspólników spółki.

RAFAŁ DZIEDZIC

partner i radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel

HANNA ŁAWRYNOWICZ

radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel

EDYTA ZALEWSKA

prawnik w kancelarii Gide Loyrette Nouel

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kiedy Polacy najchętniej chodzą na zakupy?

    Sklepy convenience cieszą się największym ruchem w ciągu całego dnia. Jednak, podobnie jak supermarkety, są najbardziej oblegane o godz. 16.00. Z kolei 17.00 należy do dyskontów, a 18.00 – do hipermarketów, które są wybierane głównie wieczorami. A w jaki dzień tygodnia Polacy najczęściej robią zakupy?

    Automatyzacja magazynów: 93% firm nie widzi innej przyszłości

    Najnowsze badanie w branży magazynowej pokazuje dobitnie, że zachodzi właśnie radykalna zmiana w podejściu automatyzacji. Dekadę temu trudno było sobie wyobrazić, że w 2023 roku ponad jedna trzecia firm korzystać będzie z robotów w swoich magazynach

    Innowacje, które napędzają konkurencyjność

    Innowacyjność jest warunkiem koniecznym do zbudowania konkurencyjności firmy – takie zdanie podziela 66% Dyrektorów Finansowych w średnich i dużych przedsiębiorstwach przebadanych w ramach raportu „Od liczb do innowacji. Jak CFO przyśpiesza rozwój biznesu”.

    Energia ze słońca – czy możemy mieć jej za dużo?

    Nasłonecznienie w Polsce wynosi średnio około 1700 godzin rocznie. Jak się okazuje – wraz z wydłużającym się dniem – dla naszych sieci energetycznych może to być zbyt wiele. Czy ze względu na coraz wyższe temperatury staniemy przed koniecznością stworzenia infrastruktury magazynowania ciepła i chłodu?

    Polacy kochają nowe technologie, ale wciąż boją się 5G

    57 proc. Polaków deklaruje, że chce korzystać z nowych generacji sieci komórkowych 5G czy 6G. Pokazuje ono także, że pole elektromagnetyczne, związane z budową sieci 5G, wciąż budzi wiele obaw, szczególnie w kontekście jego wpływu na zdrowie. 

    Rolnicy sprzedali ok. 56 proc. nadwyżki zboża z zeszłego roku

    Rolnicy sprzedali ok. 56 proc. nadwyżki zboża z zeszłego roku - poinformował we wtorek w Programie I Polskiego Radia minister rolnictwa Robert Telus.

    Benefity pracownicze w Polsce i Europie. Czego chcą zatrudnieni?

    Załoga firmy zwraca uwagę na benefity. Jak dobrać, aby utrzymać satysfakcję?

    Branża hotelarska po pandemii. Jak odbudować?

    Polscy hotelarze kolejny rok z rzędu zmagają się z problemami. Zaraz po trudnym okresie pandemii w branże uderzyły rosnące koszty usług i podwyżka płacy minimalnej. To nieuchronnie prowadzi do podniesienia cen. Wielu z nich deklaruje, że oszczędniej spędzi urlop za granicami Polski.

    Co zdecyduje RPP w kwestii stóp procentowych?

    Najbliższe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej odbędzie się 5-6 czerwca 2023 roku. Ostatnie podwyżki stóp procentowych odnotowaliśmy we wrześniu 2022 roku, kiedy RPP podniosła stopę referencyjną do poziomu 6,75 procent. Od tamtego momentu, pomimo wzrostu inflacji, stopy pozostają na niezmienionym poziomie. Kredytobiorcom przez ostatnie 8 miesięcy nie wzrosły raty, ale czy jest szansa na to, aby zaczęły one spadać?

    Bankowość dla niewidomych i słabo widzących

    W jaki sposób osoby niewidzące podpisują umowy w banku, wybierają pieniądze czy używają aplikacji mobilnych?

    Wraca temat obniżek stóp w Polsce – co na to złoty?

    O ile tempo spadku inflacji pozwoli, to na wrześniowym i/lub październikowym posiedzeniu RPP szansa na ewentualną zmianę ceny pieniądza byłaby największa. Wcześniej na takowy ruch nie ma specjalnie szans. Choć na 21 sierpnia zaplanowane jest także posiedzenie, ma ono jednak charakter niedecyzyjny.

    Czy łatwo jest ogłosić upadłość firmy w Polsce?

    Ogłoszenie upadłości jest jednym ze sposobów na poradzenie sobie ze spłatą zobowiązań firmy. Nie jest on jednak dostępny dla wszystkich. Od kilku lat obserwujemy systematyczny spadek liczby firm, które decydują się na ogłoszenie upadłości.

    Zwiastun likwidacji gotówki? Dania wstrzymuje import waluty

    Dania, Szwecja i Norwegia wstrzymały import własnej waluty. Tych koron nie wymienimy również w polskich bankach. Czy jest to powód do niepokoju dla osób, które ulokowały swoje środki finansowe w obcych walutach? Czemu niektóre kraje chcą się pozbyć gotówki? 

    Komisja Europejska przedłużyła zakaz importu z Ukrainy produktów rolnych do połowy września

    Komisja Europejska przedłużyła do połowy września unijny zakazu importu z Ukrainy pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika - przekazało PAP źródło unijne. Wszedł on w życie 2 maja 2023 r. i zastąpił jednostronne decyzje o zakazie importu wprowadzone przez państwa graniczące z Ukrainą, w tym Polskę.

    Koniec stanu zagrożenia epidemicznego oznacza zmiany dla przedsiębiorców

    W związku z planowanym odwołaniem od dnia 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego, przedsiębiorcy powinni przygotować się na szereg zmian. Dotyczą one przede wszystkimi przepisów, które uchwalane były „na czas obowiązywania stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego”. 

    Londyn na pierwszym miejscu najbardziej rozpoznawalnych marek miast na świecie. Czy w rankingu znalazło się polskie miasto?

    Londyn znalazł się na pierwszym miejscu najbardziej rozpoznawalnych marek miast na świecie. W światowym rankingu znalazło się tylko jedno polskie miasto. Które?

    Fiskus coraz chętniej blokuje rachunki bankowe

    Według danych Ministerstwa Finansów, w pierwszym kwartale br. liczba blokad rachunków bankowych z wykorzystaniem STIR wzrosła o ponad 54% rdr. 

    W 2026 r. prawie 100 proc. gospodarstw domowych podłączonych do internetu

    Plan na 2026 r. zakłada, że w każdym województwie będziemy mieli prawie 100 proc. gospodarstw domowych podłączonych do internetu - zapowiedział minister cyfryzacji Janusz Cieszyński. Dodał, że w lipcu ruszy konkurs, który wyłoni firmy mające zrealizować szerokopasmowe inwestycje.

    Min. Telus: ponad 50 proc. nadwyżki zboża zostało już skupione od polskich rolników

    Ponad 50 proc. nadwyżki zboża zostało już od rolników skupione. Nie ma zatoru, jeśli chodzi o eksport z Polski - powiedział w piątek w Studiu PAP minister rolnictwa i rozwoju wsi Robert Telus.

    Kampania digitalowa dla mikrofirmy – co zrobić, by była opłacalna?

    Podjęcie się wdrożenia działań digitalowych jest dopiero pierwszym krokiem w drodze po sukces. Kolejnym z nich jest przygotowanie odpowiednich materiałów, bieżąca analiza i wyciąganie wniosków na podstawie zgromadzonych danych. Na co więc powinniśmy zwrócić uwagę?

    Internet wszystkiego. Czym jest ta innowacyjna technologia?

    Rozwój mikroprocesorów odmienił nasze życie na wiele sposobów. Ogromna liczba współczesnych produktów korzysta dziś z tych urządzeń po to, by łączyć się z Internetem. Od inteligentnych lodówek, które informują o tym, kiedy należy kupić mleko, po samochody, które automatycznie aktualizują swoje oprogramowanie.

    Od 5 czerwca ostatni nabór wniosków dla firm, które ucierpiały na brexicie

    Ostatni nabór wniosków w programie Re_Open UK rozpocznie się 5 czerwca tego roku. O wsparcie mogą się starać przedsiębiorcy, którzy ponieśli straty w wyniku brexitu - poinformował minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda.

    Gdynia - port uniwersalny zdolny przeładowywać wszystkie grupy ładunków

    Port Gdynia jako port uniwersalny musi zgodnie ze strategią przeładowywać wszystkie grupy ładunków. Tak jak w ostatnim czasie stawiliśmy czoła ładunkom masowym, tak w dalszym ciągu będziemy się w tym kierunku rozwijali - powiedział  w Sopocie prezes Morskiego Portu Gdynia Jacek Sadaj.

    PIE: spowolnienie w przemyśle przyczynia się do obniżania oczekiwań inflacyjnych

    Spowolnienie w przemyśle przyczynia się do obniżania oczekiwań inflacyjnych – napisali w czwartek analitycy PIE w komentarzu do PMI.

    Pół roku ochrony przed wysokimi cenami

    Polacy od jesieni korzystają z Tarczy Solidarnościowej, dzięki której ceny netto energii elektrycznej dla gospodarstw domowych nie wzrosły. Wszystkim gospodarstwom domowym w Polsce przysługuje limit 2 000 kWh zużycia, do którego koszt energii w ponad połowie dotuje rząd i spółki energetyczne. Są również wyższe limity - nawet do 3 000 kWh - jednak aby móc z nich skorzystać, konieczne jest złożenie specjalnego wniosku. Termin upływa z końcem czerwca.