REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zarząd odpowiada za swoje działania osobistym majątkiem

Hanna Ławrynowicz
Rafał Dziedzic
Edyta Zalewska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Ceną względnej niezależności członków zarządu spółki z o.o. jest ponoszenie prawnej odpowiedzialności za swoje działania. Jest to o tyle istotne, że działania te są skuteczne, nawet gdy przekraczają zakres kompetencji ustalony w umowie spółki.

Zarząd spółki kapitałowej cechuje duża niezależność. Mimo że jego członkowie mogą być w każdej chwili odwołani ze swojej funkcji przez wspólników, to nie są oni prawnie związani wydawanymi przez nich poleceniami. Ceną takiej względnej niezależności jest ponoszenie przez wszystkich lub niektórych członków zarządu odpowiedzialności za swoje działania

REKLAMA

Fałszywe oświadczenia

REKLAMA

Członkowie zarządu spółki z o.o. ponoszą odpowiedzialność cywilnoprawną w oparciu o postanowienia kodeksu spółek handlowych (KSH) oraz kodeksu cywilnego (KC). Jednym z typów odpowiedzialności przewidzianym w KSH jest odpowiedzialność członków zarządu wobec wierzycieli spółki. Można tu wyróżnić odpowiedzialność za fałsz (art. 291 KSH) i odpowiedzialność za zobowiązania spółki (art. 299 KSH).

Członkowie zarządu, którzy umyślnie lub przez niedbalstwo podali fałszywe dane w oświadczeniach o wniesieniu wkładów na kapitał zakładowy, czy to przy rejestracji spółki czy to przy rejestracji podwyższenia kapitału w KRS, odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką. Odpowiedzialność ta ma charakter represyjny, a nie odszkodowawczy. Nie ma zatem znaczenia, że, przykładowo, fałszywie wskazana wielkość w oświadczeniu jest niewspółmierna do wartości wszystkich zobowiązań spółki. Skutkiem tak skonstruowanej odpowiedzialności jest rozszerzenie odpowiedzialności członka zarządu na całość zobowiązań spółki, które mogą i często przekraczają fałszywie wskazaną wielkość w oświadczeniu.

Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność osobistą i pierwotną, tj. możliwe jest sięgnięcie przez wierzyciela w pierwszym rzędzie do majątku osobistego członka zarządu, który złożył fałszywe oświadczenie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Odpowiadają majątkiem

REKLAMA

Gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Chodzi tutaj o całość zobowiązań spółki, zarówno publicznych, jaki prywatno-prawnych. Odpowiedzialność członków zarządu ma charakter osobisty - co oznacza, że wierzyciel może sięgnąć do majątku osobistego członka zarządu - i ma charakter subsydiarny - co oznacza, iż dochodzi ona do skutku dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okazuje się bezskuteczna.

Egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności z art. 299 KSH w przypadkach, gdy:

• wykaże, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe,

• nie doszło do zgłoszenia wniosku o upadłość oraz nie wszczęto postępowania układowego, ale nastąpiło to nie z jego winy,

• nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęto postępowania układowego, ale wierzyciel nie poniósł szkody.

Szkody przy tworzeniu spółki

Inną podstawą prawną, która daje możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności odszkodowawczej członków zarządu, jest art. 292 KSH. Stanowi on, że członek zarządu, który bierze udział w procesie tworzenia spółki i działa wbrew przepisom prawa, a jednocześnie wyrządził ze swojej winy spółce szkodę, może zostać pociągnięty do takiej odpowiedzialności.

Przesłankami jej powstania są więc: działanie niezgodne z prawem lub postanowieniami umowy spółki, wina (umyślna bądź niedabalstwo), szkoda wyrządzona spółce (nie wspólnikom) oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zawinionym działaniem członka zarządu. Przykładem działania, które może doprowadzić do powstania odpowiedzialności członków zarządu, jest chociażby przyznanie sobie lub osobom trzecim nieuzasadnionych korzyści. Warunkiem niezbędnym do pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności będzie podjęcie przez zgromadzenie wspólników spółki stosownej uchwały.

Działania sprzeczne z prawem

Członkowie zarządu odpowiadają wobec spółki również za szkody wyrządzone zawinionym działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki (art. 293 KSH). Miernik staranności wymaganej od członka zarządu, której brak uzasadnia wystąpienie zawinienia, ustalany jest z uwzględnieniem zawodowego charakteru działalności członka zarządu. Podkreślić należy, że członka zarządu nie zwalnia z odpowiedzialności fakt działania zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników.

Roszczenia o naprawienie szkód przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Ponadto niezależnie od powyższego roszczenia przedawnią się z upływem 10 lat od zdarzenia wyrządzającego szkodę.

Przeszacowanie aportu

W przypadku gdy wspólnik wnosi do spółki wkład niepieniężny (aport), którego wartość została znacznie zawyżona w stosunku do jego wartości zbywczej z dnia zawarcia umowy spółki, członek zarządu, który wiedząc o takim przeszacowaniu zgłasza spółkę do rejestracji, obowiązany jest, solidarnie ze wspólnikiem, który wniósł przeszacowany aport, do wyrównania spółce brakującej wartości. W świetle powyższego członek zarządu będzie odpowiedzialny (solidarnie ze wspólnikiem, który wniósł przeszacowany aport) za pokrycie różnicy między deklarowaną wartością wkładu niepieniężnego a jego wartością zbywczą według stanu na dzień podpisania umowy spółki (art. 175 KSH).

Te same zasady znajdą zastosowanie także w przypadku wniesienia aportu w ramach podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W takim przypadku wartość wkładu niepieniężnego określa się według stanu na dzień podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału.

Z kolei art. 198 KSH przewiduje, że członek zarządu, który ponosi odpowiedzialność za niezgodną z przepisami prawa lub postanowieniami umowy spółki wypłatę na rzecz wspólnika spółki odpowiada za jej zwrot spółce solidarnie z odbiorcą. Zakaz, o którym mowa, dotyczy wszelkich przesunięć majątkowych między spółką a wspólnikiem dokonanych bez podstawy prawnej. W praktyce bezprawna wypłata dotyczy najczęściej wypłaty nienależnej dywidendy, zwrotu dopłat, w sytuacji kiedy taki zwrot nie został zarządzony oraz zwrotu wniesionych wkładów.

Odpowiedzialność wobec wspólników

Przepisy KSH regulują także odpowiedzialność członków zarządu za szkody wyrządzone wspólnikom spółki w ramach procesu łączenia, podziału lub przekształcenia spółki, jeżeli szkody te powstały na skutek działania lub zaniechania sprzecznego z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że członkowie zarządu nie ponoszą winy. W przypadku procesu przekształcenia spółki zakres odpowiedzialności członków zarządu jest szerszy niż w przypadku łączenia lub podziału spółki gdyż obejmuje szkody wyrządzone nie tylko wspólnikom, ale także spółce oraz osobom trzecim.

Ważne konsekwencje w zakresie zwolnienia z odpowiedzialności rodzi udzielenie członkom zarządu absolutorium przez zgromadzenie wspólników spółki. Większość doktryny przyjmuje, że udzielenie absolutorium zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności. Członek zarządu, wobec którego spółka lub wspólnicy dochodzą odpowiedzialności, może w swojej obronie powoływać się na udzielone mu absolutorium.

Kiedy odpowiedzialność z KC

Przepisy KSH o odpowiedzialności członków zarządów spółek z o.o. nie regulują wszelkich problemów związanych z ich odpowiedzialnością cywilną, zarówno w stosunku do wspólników spółki, jak i osób trzecich. Zgodnie z art. 300 KSH, przepisy art. 291-298 tej ustawy nie naruszają praw wspólników oraz osób trzecich do dochodzenia naprawienia szkody na zasadach ogólnych, niezależnie od tego że członkowie zarządu, którzy wyrządzili szkodę, działają jak członkowie organu spółki i niezależnie od tego, że spółka za działania i zaniechania członków swoich organów odpowiada jak za swoje własne. Przepis art. 300 KSH nie dotyczy natomiast odpowiedzialności członków zarządu w ramach stosunków wewnętrznych spółki, która regulowana jest przez przepisy art. 291-298 KSH.

Zasady ogólne, o których mowa w art. 300 KSH, dotyczą: zasad odpowiedzialności kontraktowej, czyli odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną na skutek naruszenia zobowiązań zaciągniętych przez spółkę (art. 471 i nast. KC), odpowiedzialności deliktowej, czyli odpowiedzialności za zawinioną szkodę osobie trzeciej bez istnienia relacji umownych (art. 415 i nast. KC), a także odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i nast. KC).

Jednakże warunkiem roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów KC o odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej jest powstanie szkody w majątku wspólników albo osób trzecich, wina członków zarządu wyrządzających szkodę oraz związek przyczynowy między zawinionym działaniem a wyrządzoną szkodą.

SKUTKI UDZIELENIA ABSOLUTORIUM

Udzielenie absolutorum członkowi zarządu nie zwalnia go z:

• odpowiedzialności z tytułu znaczącego przeszacowania aportu (art. 175 KSH),

• odpowiedzialności z tytułu bezprawnej wypłaty na rzecz wspólnika (art. 198 KSH),

• odpowiedzialności wobec osób trzecich za zobowiązania spółki w przypadku, gdy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność spółką (art. 299 KSH),

• wytoczenia przez wspólnika powództwa o naprawienie szkody wyrządzonej spółce (art. 296 KSH),

• ogłoszenia upadłości spółki (art. 296 KSH).

CZŁONKOWIE ZARZĄDU ODPOWIDAJĄ WOBEC SPÓŁKI ZA:

• szkody wyrządzone przy zakładaniu spółki (art. 292 KSH),

• szkody wyrządzone w wyniku podjęcia działań lub ich zaniechania wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy spółki (art. 293 KSH),

• dopuszczenie do znacznego przeszacowania aportu wnoszonego do spółki (art. 175 KSH),

• doprowadzenie do bezprawnej wypłaty na rzecz wspólnika (art. 198 KSH).

TYPY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNOPRAWNEJ

• odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki,

• odpowiedzialność wobec spółki,

• odpowiedzialność wobec wspólników spółki.

RAFAŁ DZIEDZIC

partner i radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel

HANNA ŁAWRYNOWICZ

radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel

EDYTA ZALEWSKA

prawnik w kancelarii Gide Loyrette Nouel

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wakacje składkowe dla małych przedsiębiorców. Nowa wersja projektu ustawy z rocznym limitem wydatków

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało nową wersję projektu ustawy o tzw. wakacjach składkowych. Obniżono w nim szacunek kosztu rozwiązania dla finansów publicznych w 10 lat do 20,4 mld zł z niemal 25 mld zł.

    Model pracy w firmie: work-life balance czy work-life integration? Pracować by żyć, czy żyć, by pracować?

    Zacierają się granice między życiem prywatnym i zawodowym. Jednak dla większości pracowników życie osobiste jest ważniejsze niż zawodowe. Pracodawcy powinni wsłuchiwać się w potrzeby i oczekiwania swoich pracowników i w zależności od tego wybierać model pracy w firmie.

    Jak handel wykorzystuje nowe technologie

    Technologia to nieodłączna część funkcjonowania nowoczesnej dystrybucji towarów. Pracownicy sektora sprzedaży nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Tak wynika z raportu Slack przygotowanego na bazie ankiety wśród dyrektorów i menadżerów z sektora handlowego. 

    Komisja Europejska wydała wstępną pozytywną ocenę pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy

    Mamy dobrą wiadomość: jest formalna zgoda KE ws. akceptacji pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy, jak też warunku związanego z Kartą Praw Podstawowych UE - poinformowała w czwartek minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

    REKLAMA

    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    Ponad 20 mln zł z tytułu niezapłaconych podatków. Rozbita została zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową

    Zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową została rozbita. Śledczy szacują straty Skarbu Państwa na ponad 20 mln zł.

    Co to jest działalność badawczo-rozwojowa? W teorii i praktyce

    Działalność badawczo-rozwojową definiuje m.in. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. oraz Podręcznik Frascati. Zgodnie z definicją działalność badawczo-rozwojowa to twórcza praca podejmowana w sposób celowy i systematyczny, mająca na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz tworzenie nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Działalność B+R zawsze ukierunkowana jest na nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach lub hipotezach. Nie ma pewności co do ostatecznego wyniku, ale jest ona planowana i budżetowana, a jej celem jest osiągnięcie wyników, które mogłyby być swobodnie przenoszone lub sprzedawane na rynku. Co to oznacza w praktyce? 

    REKLAMA

    Każdy projekt finansowany z UE musi uwzględniać zasady horyzontalne. O jakie zasady chodzi?

    Polityka horyzontalna Unii Europejskiej, która powinna być uwzględniona w każdym projekcie dofinansowanym z Funduszy Europejskich, to równe szanse i niedyskryminacja, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony rozwój oraz zasada „nie czyń poważnych szkód”. Ponadto, beneficjenci są zobligowani do przestrzegania Karty Praw Podstawowych UE oraz spełnienia horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    REKLAMA