REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Szkoda transportowa a odpowiedzialność kierowcy

Jerzy Różyk
Jerzy Różyk
ekspert ds. oceny ryzyka w transporcie, prawa przewozowego i ubezpieczeń transportowych CDS Kancelaria Brokerska
Szkoda transportowa a odpowiedzialność kierowcy /Fot. Fotolia
Szkoda transportowa a odpowiedzialność kierowcy /Fot. Fotolia
Bosch

REKLAMA

REKLAMA

Wielokrotnie analizowałem ryzyka, które towarzyszą przewozom. Było ono jednak przedstawiane jako zespół czynników zewnętrznych powodujących szkody. Nasuwają się jednak pytania, czy kierowca stanowi jeden z elementów szeroko pojętego ryzyka i jaką odpowiedzialność ponosi względem pracodawcy za szkody powstałe w czasie prowadzenia pojazdu.

Ryzyko to według definicji możliwość wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę. W ujęciu transportowym, takim ryzykiem może być np. utrata towaru wskutek kradzieży lub wyłudzenia przez oszusta, uszkodzenie towaru przez emigrantów, zepsucie się towaru chłodniczego, bądź uszkodzenie towaru wskutek wypadku drogowego. Tego typu szkody są efektem działania czynników zewnętrznych, tkwiących poza sferą przewoźnika – złodziej, oszust, emigranci, awaria agregatu chłodniczego lub innych, które doprowadzają do wypadków jak np. uderzenie w pojazd innego pojazdu, zajechanie drogi, przebiegające przez drogę zwierzę, awaria koła, itp. Są one determinantami ryzyka i stanowią przyczyny większości szkód transportowych. Czy takie czynniki są jedynymi determinantami szkód w transporcie?

REKLAMA

Kierowca – strażnik, czy generator ryzyka?

Kierowcy pełnią najbardziej odpowiedzialną funkcję w kieracie transportowym. To oni sprawują bezpośrednią pieczę nad powierzonym mieniem. Od nich też w dużej mierze zależy to, w jakim stopniu jest redukowane ryzyko, które towarzyszy przemieszczaniu się pojazdów po drogach oraz wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem, dozorem i wydawaniem towaru. Wiele szkód komunikacyjnych i transportowych jest konsekwencją niewłaściwych zachowań kierowców i w wielu przypadkach to oni są determinantami ryzyka i sprawcami szkód transportowych. Zgodnie z obowiązującym prawem, ryzyko spoczywa jednak na przewoźniku, będącym stroną zawartej umowy przewozu. Prawo przewozowe nie przewiduje możliwości uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności tylko dlatego, że do szkody transportowej doprowadził zatrudniony kierowca. Konwencja CMR w art. 3 przewiduje bowiem odpowiedzialność przewoźnika również za „... czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, ...”. Takimi osobami w rozumieniu Konwencji CMR są pracownicy zatrudnieni przez przewoźnika, w tym również kierowcy.

Polecamy: E-wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Kierowco, skoro doprowadziłeś do szkody, to płać

Przenoszenie odpowiedzialności materialnej za szkodę transportową z przewoźnika na zatrudnionego kierowcę jest znacznie ograniczone. Zakres odpowiedzialności kierowcy wobec pracodawcy określa bowiem ustawa Kodeks Pracy. Choć z art. 115 kodeksu pracy wynika, że „Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.”, art. 119 k.p. ogranicza tę odpowiedzialność do „…kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.”. Odpowiedzialność, o której mowa powyżej, nie wiąże się jednak z jakąkolwiek odpowiedzialnością osobistą pracownika wobec osoby trzeciej, gdyż zgodnie z art. 120 § 1 k.p. zobowiązanym do naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych jest wyłącznie pracodawca (patrz również art. 3 konwencji CMR). Dopiero, gdy pracodawca naprawi szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, może obciążyć szkodą kierowcę na podstawie art. 120 § 2 k.p. Możliwość obciążenia kierowcy jest jednak dość znacznie ograniczona przez art. 119 k.p. do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli zatem kierowcy można przypisać jedynie winę nieumyślną (np. lekkomyślność, zaniedbanie lub niedbalstwo zwykłe), pracodawca nie ma prawa zastosować w stosunku do kierowcy wyższych sankcji finansowych.

Co jednak w sytuacji, gdy zachowanie kierowcy, które doprowadziło do szkody posiada cechy winy umyślnej?

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zobacz: Mała firma

Kierowco, spowodowałeś szkodę umyślnie, płać więcej

Kodeks pracy przewidział rozwiązanie również dla takich sytuacji. Art. 122 k.p. stanowi, że „Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.”. Doktryna i orzecznictwo definiują winę umyślną dla potrzeb określania materialnej odpowiedzialności pracowniczej na bazie prawa pracy. Analizując przypadki szkód transportowych najczęściej mamy do czynienia z winą umyślną w postaci zamiaru ewentualnego. Z zamiarem ewentualnym mamy do czynienia wtedy, gdy kierowca zdawał sobie sprawę, że swoim zachowaniem może spowodować szkodę, akceptował je i godził się z ewentualnością powstania szkody, choć jej wyrządzenie nie było jego celem. Zamiarem ewentualnym może być np. kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, wyprzedzanie na tzw. trzeciego, jazda z niedozwoloną prędkością, jazda w stanie senności lub nawet ustawienie agregatu w trybie nie dającym gwarancji na utrzymanie temperatury wymaganej przez nadawcę towaru. W przypadku szkody powstałej po stronie pracodawcy może on żądać od kierowcy naprawienia szkody w pełnej wysokości na podstawie art. 122 k.p. Aby skorzystać z tego prawa, musi jednak udowodnić kierowcy, że jego zachowanie, które doprowadziło do szkody posiada cechy winy umyślnej.

Zobacz: Firma transportowa

www.cds-odszkodowania.info

www.oc-przewoźnika.info

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

REKLAMA

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

Dotacje KPO wzmocnią ofertę konkursów ABM 2024 dla przedsiębiorców

Dotacje ABM (Agencji Badań Medycznych) finansowane były dotychczas przede wszystkim z krajowych środków publicznych. W 2024 roku ulegnie to zmianie za sprawą środków z KPO. Zgodnie z zapowiedziami, już w 3 i 4 kwartale możemy spodziewać się rozszerzenia oferty dotacyjnej dla przedsiębiorstw.

"DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

"Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

REKLAMA

Cable pooling - nowy model inwestycji w OZE. Warunki przyłączenia, umowa

W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, która weszła w życie 1 października 2023 roku, do polskiego porządku prawnego wprowadzono długo wyczekiwane przez polską branżę energetyczną przepisy regulujące instytucję zbiorczego przyłącza, tzw. cable poolingu. Co warto wiedzieć o tej instytucji i przepisach jej dotyczących?

Wakacje składkowe. Od kiedy, jakie kryteria trzeba spełnić?

12 kwietnia 2024 r. w Sejmie odbyło się I czytanie projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nowelizacji przewiduje zwolnienie z opłacania składek ZUS (tzw. wakacje składkowe) dla małych przedsiębiorców. 

REKLAMA