REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ubezpieczenia członka rodziny zatrudnionego przez przedsiębiorcę

Piotr Kostrzewa
ekspert z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Członek rodziny przedsiębiorcy, zatrudniony u niego na podstawie umowy o pracę może zostać uznany za osobę współpracującą. Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za osobę współpracującą w całości przypada przedsiębiorcy z własnych środków. Podstawą wymiaru składki będzie wówczas zadeklarowana kwota taka jak za przedsiębiorcę.

W wielu przypadkach zaangażowanie członka rodziny w działalność gospodarczą nie odbywa się przez zawarcie umowy o pracę czy też umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług. Nie oznacza to jednak, że członek rodziny współpracujący z przedsiębiorcą w sposób niesformalizowany nie podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby współpracujące przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Osoba współpracująca może przystąpić również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Składka na to ubezpieczenie, tak jak wszystkie pozostałe składki, jest za współpracownika finansowana ze środków przedsiębiorcy.

REKLAMA


Status osoby współpracującej


Na potrzeby ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności. Nie wszystkie osoby bliskie przedsiębiorcy przez pozostawanie z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracę przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej mogą uzyskać status osoby współpracującej. Dotyczy to np. rodzeństwa przedsiębiorcy (pisemna interpretacja ZUS z 19 września 2011 r., nr WPI/200000/451/613/2011).


Osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność jest zatem osoba, która łącznie spełnia następujące warunki:


● jest spokrewniona lub spowinowacona z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność (tj. jest małżonkiem, dzieckiem własnym, dzieckiem drugiego małżonka, dzieckiem przysposobionym, rodzicem, macochą, ojczymem lub osobą przysposabiającą dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność),

● pozostaje z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

● współpracuje przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej.


O ile ustalenie, czy osoba współpracująca należy do osób spokrewnionych lub spowinowaconych z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność nie nastręcza problemów, o tyle pojęcie „pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym” oraz „współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności” powoduje problemy interpretacyjne. Z uwagi na to, że ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa) nie definiuje tych pojęć, nieodzowne staje się sięgnięcie w tym zakresie do orzecznictwa sądowego oraz interpretacji wydawanych przez ZUS oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.


Jeżeli małżonek pozostaje z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu działalności, należy go uznać za osobę współpracującą.


Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!!!


Współpraca przy prowadzeniu działalności w orzecznictwie


Nie każdą współpracę z przedsiębiorcą można zakwalifikować jako „współpracę przy prowadzeniu pozarolniczej działalności” w rozumieniu ustawy systemowej. O takiej współpracy może być mowa tylko wówczas, gdy ma ona istotne znaczenie dla prowadzonej działalności gospodarczej, odznacza się stabilnością i zorganizowaniem (tj. współpraca nie ma charakteru sporadycznego, okazjonalnego wynikającego np. z choroby przedsiębiorcy), a także zajmuje osobie współpracującej znaczącą ilość czasu (wyroki SN z: 6 stycznia 2009 r., II UK 134/08, 23 kwietnia 2010 r., II UK 315/09, pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z 7 lutego 2011 r., SPS-023-20396/11).

 


Jeżeli chodzi o przesłankę „pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym”, należy przyjąć, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego to „w istocie udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu (np. zakupy, opłacanie rachunków, gotowanie, sprzątanie), niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi (np. studiujący syn pozostający na wyłącznym utrzymaniu ojca prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą), a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego tytułu sytuację charakteryzują” (wyrok SN z 2 lutego 1996 r., II URN 56/95, wyrok SA w Gdańsku z 27 września 2012 r., III AUa 445/12). Rozdzielność majątkowa, nieposiadanie dzieci czy też posiadanie różnych adresów zameldowania nie wyklucza pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli mimo to osoba współpracująca z przedsiębiorcą wspólnie z nim zamieszkuje i załatwia sprawy związane z prowadzeniem domu (pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z 7 lutego 2011 r., znak: SPS-023-20396/11, pisemna interpretacja ZUS z 20 września 2011 r., nr WPI/200000/451/610/2011).


PRZYKŁAD


Adam W. współpracuje ze swoją żoną Ewą W., która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie obsługi księgowo-kadrowej. Mimo że nie została z nim zawarta umowa o pracę, umowa-zlecenie lub inna umowa o świadczenie usług, codziennie pomaga swojej żonie w obsłudze klientów firmy. Z uwagi na to, że Adam W. pozostaje ze swoją żoną we wspólnym gospodarstwie domowym, z tytułu współpracy z nią podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.


Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom


Zdarza się, że przedsiębiorca zatrudnia członka rodziny na podstawie umowy o pracę. Nie zawsze jednak taki członek rodziny podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach określonych dla pracowników. Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, to do celów ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jest traktowany jako osoba współpracująca, a nie jako pracownik. Nie dotyczy to jedynie tych pracowników, którzy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.


Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i spełniająca kryteria dla osób współpracujących, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom jako pracownik.


Zobacz też:
Składki ZUS od kosztów dojazdu pracownika do pracy

 

PRZYKŁAD

REKLAMA


Jan K. zatrudnia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego swojego syna Pawła. Mimo że Paweł K. spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, w szczególności pozostaje ze swoim ojcem we wspólnym gospodarstwie domowym, z uwagi na rodzaj zawartej umowy o pracę obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega jako pracownik, a nie jako osoba współpracująca.


Odrębnego omówienia wymaga przypadek, gdy działalność gospodarcza jest prowadzona w formie spółki cywilnej, a członek rodziny jej wspólnika jest zatrudniony przez spółkę cywilną na podstawie umowy o pracę. Z uwagi na to, że w takim przypadku pracodawcą dla członka rodziny wspólnika spółki cywilnej jest spółka cywilna, a nie ten wspólnik, ZUS przyjmuje, że nawet jeżeli taki członek rodziny spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, to i tak podlega pracowniczym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Stanowisko to jest aktualne również w przypadku członków rodziny wspólników spółki jawnej zatrudnionych przez tę spółkę (pisemna interpretacja ZUS z 4 maja 2011 r., nr DI/200000/451/237/2011).

REKLAMA


W przypadku gdy osoba będąca pracownikiem zawiera związek małżeński ze swoim pracodawcą (tj. osobą prowadzącą pozarolniczą działalność) w trakcie pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego) lub w okresie urlopu wychowawczego, i jednocześnie spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, zmiana tytułu ubezpieczenia ze stosunku pracy na współpracę z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność następuje dopiero od dnia, w którym ta osoba powróci do pracy i podejmie współpracę przy prowadzeniu pozarolniczej działalności (pisemna interpretacja ZUS z 25 stycznia 2010 r., nr 230000/0201-1/2010/INT/RU).


W praktyce często spotykaną formą zatrudnienia członków rodziny w firmie jest umowa-zlecenie lub inna umowa o świadczenie usług, do której na podstawie Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Członek rodziny zatrudniony przez przedsiębiorcę na podstawie odpłatnej umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na takich samych zasadach jak inni zleceniobiorcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy spełnia on kryteria określone dla osób współpracujących, czy też ich nie spełnia. ZUS stoi bowiem na stanowisku, że w przypadku zleceniobiorców, którzy spełniają kryteria określone dla osób współpracujących, brak jest podstaw prawnych do traktowana ich dla potrzeb ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby współpracujące (pisemna interpretacja ZUS z 22 listopada 2011 r., nr WPI/200000/451/779/2011, pisemna interpretacja ZUS z 15 lutego 2013 r., nr DI/200000/451/136/2013).


Zobacz również:
Kiedy przedsiębiorca może opłacać preferencyjne składki?

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Branża handlowa w letargu. Co czwarta firma obawia się mniejszych zamówień, a co druga wysokich cen

Branża handlowa w Polsce jest jedyną, która nie wyszła nawet na krótko z kryzysu w ciągu minionych dwóch lat. Menadżerowie nie widzą wciąż sprzyjających okoliczności do prowadzenia biznesu w handlu – ani teraz, ani w najbliższej przyszłości.

Budownictwo narzeka na brak kredytów i sięga po faktoring, to za sprawą coraz wyższych nieregulowanych na czas wzajemnych zobowiązań

Wskaźniki koniunktury poprawiają się i coraz więcej firm prognozuje poprawę płynności. Ale szukające finansowego wsparcia przedsiębiorstwa z budownictwa nie zawsze mogą liczyć na przychylność banków w staraniach o kredyt. Stały się za to klientem numer jeden dla firm faktoringowych. Dotyczy to zwłaszcza mikrofirm.

Pieniądze z KPO. Kto zyska, a kto może stracić?

W ramach KPO do Polski trafiło już 7 mld euro. Czy optymizm inwestycyjny sprawi, że w Polsce na każdym kroku będzie plac budowy, a inflacja znów poszybuje w górę? Które firmy mogą rekordowo zyskać? A kto straci?

Finansowanie ze środków UE. Z jakich programów mogą korzystać przedsiębiorcy z MŚP?

Z jakich programów finansowania może skorzystać przedsiębiorca w 2024 roku? Unia Europejska kontynuuje swoje zaangażowanie we wsparcie przedsiębiorców z MŚP. Stawia na różnorodne programy i ułatwienia, które mają na celu stymulowanie innowacyjności, wzrostu gospodarczego oraz konkurencyjności firm w UE.

REKLAMA

Od 12 czerwca zapłacisz okiem za zakupy. W których sklepach?

12 czerwca w pięciu salonach Empik w całej Polsce rozpoczyna się pilotażowy program płatności biometrycznych. To innowacyjne rozwiązanie opiera się na fuzji biometrii tęczówki oka i twarzy. Dostawcą tej technologii jest polski fintech PayEye, we współpracy z Planet Pay. Program jest pierwszym tego rodzaju w Europie i działa w ramach programu Mastercard Biometric Checkout.

Będzie zakaz nowych licencji na transport międzynarodowy, zablokuje zakładanie jednoosobowych firm

Planowany przez Ministerstwo Infrastruktury pomysł zakazu wydawania licencji dla transportu międzynarodowego może okazać się dużym problemem dla polskich przewoźników. To praktycznie zakaz zakładanie nowych jednoosobowych firm. Ponadto blokada zakupu nowych ciężarówek.

Mikrofirmy budowlane mogą się pożegnać z kredytami?

Przeterminowane zaległości firm budowlanych to już ponad półtora miliarda złotych. Większość zadłużonych przedsiębiorców to mikrofirmy. Prognozowana poprawa płynności wcale nie oznacza, że firmy mogą liczyć na kredyty bankowe.

Rewolucja w handlu internetowym. Szczegółowe dane trafią do skarbówki

Szczegółowe informacje o transakcjach internetowych, w tym wynajmu mieszkań, będą przekazywane do Urzędu Skarbowego. Dodatkowo, konta na platformach takich jak Allegro, OLX czy Vinted mogą zostać zablokowane, a wypłaty wstrzymane - informuje "Gazeta Wyborcza".

REKLAMA

Połowa konsumentów deklaruje, że wybierze firmę wspierającą odpowiedzialny rozwój zamiast tej, która nie podejmuje takich działań

Inwestowanie ESG (Environmental, Social, Governance), czyli społeczna odpowiedzialność biznesu może być odpowiedzią na pościg za wynikami. Celem działalności firm powinno być dziś nie tylko osiąganie dobrych wyników finansowych, widocznych w raportach kwartalnych, ale także budowanie otoczenia społecznego, ochrona środowiska czy wspieranie ważnych inicjatyw. To istotne dla wielu inwestorów instytucjonalnych, jak również detalicznych, którzy wybierają inwestycje online mające na uwadze środowisko i otoczenie społeczne.

Co robią małe firmy gdy kontrahent nie płaci. Zaległe płatności sięgnęły już 10 miliardów złotych

Ponad połowa firm wysyła wezwania do zapłaty, 47 proc. negocjuje z dłużnikiem, a co 5. zleca odzyskanie należności kancelarii prawnej – tak najczęściej postępują małe i średnie przedsiębiorstwa, kiedy kontrahent im nie płaci.

REKLAMA