Jak się przygotować do zmian stawek VAT w kasach fiskalnych

Zgodnie z rządowym planem na podstawowe produkty żywnościowe, książki i czasopisma specjalistyczne będzie obowiązywała stawka 5%. Na 8% został ustalony podatek m.in. na budownictwo mieszkaniowe, leki oraz niektóre media. Podstawowa stawka VAT będzie wynosiła 23%. Warto dodać, że wprowadzenie stawek 3%, 8% i 23% może wydawać się niewielką zmianą, jednak przy braku odpowiednich działań na pewno będzie odczuwalne przez wszystkich podatników, w tym szczególnie przez tych, którzy posiadają kasy fiskalne.

Jak podkreśla Ministerstwo Finansów, odnosząc się do problemu związanego z wprowadzaniem nowych stawek podatkowych VAT w kasach rejestrujących, kasy te są technicznie przygotowane do takiej operacji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. Nr 212, poz. 1338) kasy rejestrujące powinny umożliwiać ewidencjonowanie obrotów i kwot podatku należnego nawet w warunkach wprowadzenia 7 stawek podatkowych oraz dawać możliwość dokonania 30 zmian stawek. W praktyce wielu podatników posiadających kasy fiskalne napotka duże kłopoty w związku z wprowadzeniem nowych stawek VAT w swoich urządzeniach rejestracyjnych.

W 2011 r. wydruk z kasy tylko z nową stawką VAT

Od 1 stycznia 2011 r. żaden podatnik nie będzie mógł sprzedać ani świadczyć usługi ze starą stawką VAT. Na paragonie i w pamięci kasy fiskalnej będzie musiała być wybita nowa stawka VAT. Jeśli byłoby inaczej, to podatnik będzie się musiał liczyć z karami finansowymi, gdyż dopuści się przestępstwa karnoskarbowego (art. 62 k.k.s.). Warto dodać, że nie będzie tu żadnego okresu przejściowego, tzw. dostosowawczego, na wprowadzenie nowych stawek VAT w kasach fiskalnych. I tutaj pojawia się problem. Otóż zmian w oprogramowaniu kas fiskalnych nie można wprowadzić z wyprzedzeniem. Zmiany do oprogramowania w kasach rejestrujących można wprowadzić dopiero po 31 grudnia 2010 r., gdy zamknie się dany rok podatkowy i gdy przestaną obowiązywać dotychczasowe stawki podatku od towarów i usług. W związku z tym w przypadku 1,5 mln kas fiskalnych¹ trzeba będzie dokonać tych zmian w nocy z 31 grudnia 2010 r. na 1 stycznia 2011 r. To może spowodować kłopoty, bo nie wszyscy specjaliści kas rejestrujących będą chcieli wtedy pracować.

W takich przypadkach podatnikom pozostanie uważna lektura instrukcji obsługi kasy rejestrującej i samodzielne wprowadzenie zmian lub ściągnięcie ze strony internetowej producenta update do oprogramowania kasy rejestrującej zawierające już ustawienia nowych stawek VAT. W tym momencie pojawia się inny problem. Wielu podatnikom może się nie udać samodzielne wprowadzenie zmian stawek VAT lub prawidłowe wgranie nowego oprogramowania do kasy rejestrującej. Kasa to tylko urządzenie, a w trakcie wprowadzania nowych danych może się coś w niej zawiesić. Wtedy cała operacja zakończy się fiaskiem. Dlatego najlepszym rozwiązaniem dla podatników jest wezwanie specjalisty do tego typu prac, aby mieć gwarancję, że wszystko odbędzie się bez komplikacji. Skorzystanie z pomocy specjalisty może być utrudnione ze względu na termin (Nowy Rok), a także na liczbę użytkowników zainteresowanych wprowadzaniem nowych stawek VAT do kas rejestrujących.

Kasy fiskalne starego typu

Pojawia się jeszcze jeden problem dla podatników posiadających kasy fiskalne starego typu, których producenci już dawno zniknęli z rynku. Nie będą oni mogli skorzystać z produktu update do oprogramowania kasy rejestrującej. W tej sytuacji podatnik będzie miał dwa wyjścia: albo zatrudnić specjalistę, który sam dokona potrzebnych zmian w kasie rejestrującej, albo kupić nowe urządzenie rejestrujące zgodne z rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. Nr 212, poz. 1338).

Podwyższenie stawek tylko tymczasowe

Trzeba jeszcze podkreślić, że zgodnie z zaakceptowanym przez Radę Ministrów „Wieloletnim planem finansów państwa na lata 2010-2013” tymczasowe podwyższenie stawek VAT o 1 punkt procentowy będzie obowiązywać do 31 grudnia 2013 r. A zatem w nocy z 31 grudnia 2013 r. na 1 stycznia 2014 r. podatników będzie znów czekał powrót do stawek VAT w wysokości 3%, 7% i 22%, czyli z modyfikacją stawek podatkowych w ich urządzeniach rejestrujących.

Podsumowując, nie ma wątpliwości, że 1 stycznia 2011 r. wielu podatników czeka wiele kłopotów. Na pewno część podatników mająca podpisane umowy o stałej obsłudze serwisowej będzie mogła dokonać tych operacji na warunkach przewidzianych w umowie. Reszta podatników będzie musiała zlecić przeprogramowanie kas rejestrujących specjalistom albo zmienić je samodzielnie. Samodzielna zmiana stawek w urządzeniu kasy dla większości podatników nie powinna stanowić problemu, po zapoznaniu się z instrukcją obsługi kasy lub odbyciu zawczasu przeszkolenia uzupełniającego umiejętności.

• rozporządzenie Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania - Dz.U. Nr 212, poz. 1338

• art. 62 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 151, poz. 1013

Marta Wysocka-Fronczek

konsultant podatkowy

¹ Dane Ministerstwa Finansów - czerwiec 2010 r. (www.mf.gov.pl).