Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Luka w prawie pozwala firmom zmuszać do dłuższej pracy

Łukasz Guza
Łukasz Guza
inforCMS
W kodeksie pracy brakuje m.in. definicji dnia wolnego i stałego miejsca pracy. Firmy wykorzystują luki w prawie i interpretują je na niekorzyść pracowników. Podwładni korzystają z faktu, że kodeks nie sankcjonuje porzucenia prac.

Tygodniowy wymiar czasu pracy ponad 2 tys. pracowników Zakładów Azotowych w Puławach wynosi 33,6 godz., a nie 40 godz., czyli tyle, ile przewiduje kodeks pracy. Wynika to z tego, że pracodawca przestrzega przepisów dotyczących udzielania dnia wolnego od pracy. W przypadku pracowników zatrudnionych w systemie zmianowym obowiązujące zasady udzielania wolnego zmuszają pracodawców do obniżenia ich przeciętnego wymiaru czasu pracy. Większość pracodawców nie jest jednak tak skrupulatna. Wykorzystują fakt, że kodeks pracy nie zawiera definicji dnia wolnego od pracy i interpretują przepisy na swoją korzyść kosztem zatrudnionych. Podobnie wykorzystują też brak wyjaśnienia zawartego w k.p. pojęcia stałego miejsca pracy. A od tej definicji zależy często, czy firma zwróci pracownikowi koszty podróży służbowej, na którą go deleguje.

Spór o dzień wolny

Zgodnie z k.p. zasadą jest, że przeciętny tydzień pracy składa się z pięciu dni roboczych. Pracownikom przysługują więc w tygodniu dwa dni wolnego. Kodeks nie definiuje jednak pojęcia dnia wolnego od pracy.

- Powinny to być 24 godziny od momentu zakończenia doby pracowniczej - tłumaczy prof. Jerzy Wratny z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Jeśli więc dany pracownik ma mieć wolną sobotę, a w piątek rozpoczyna pracę o godz. 6.00, to jego dzień wolny od pracy zaczyna się o 6 rano w sobotę i kończy o tej samej godzinie w niedzielę. Dopiero wtedy powinien się więc stawić w pracy. Z taką wykładnią przepisów zgadza się większość prawników oraz Państwowa Inspekcja Pracy (PIP).

Jednak ze względu na brak definicji dnia wolnego od pracy pracodawcy mogą inaczej interpretować przepisy i uznać, że jest to np. doba kalendarzowa (od godz. 0.00 do 24.00) lub kolejne 24 godziny od momentu zakończenia pracy w danym dniu. Wtedy mogą zmuszać pracownika, który rozpoczął pracę w piątek o 6 rano, do stawienia się w pracy nie od 6 rano w niedzielę, ale odpowiednio o północy z soboty na niedzielę, lub jeśli pracuje 8 godzin, nawet o 14.00 w sobotę (dobę od zakończenia pracy w piątek).

Dopiero sądy mogą orzec, czy nie naruszają w ten sposób kodeksu pracy.

Skrócony czas pracy

W corocznym sprawozdaniu z działalności główny inspektor pracy (GIP) wskazał brak definicji dnia wolnego jako przyczynę częstych sporów między pracodawcami i pracownikami. GIP podkreśla, że problem ten w szczególności dotyczy pracy zmianowej.

- W praktyce może zdarzyć się sytuacja, że konieczność przestrzegania zasad udzielania dnia wolnego od pracy spowoduje, że osoby pracujące w tym systemie czasu pracy nie będą mogły zgodnie z prawem przepracować 40 godz. tygodniowo - mówi Piotr Wojciechowski, zastępca dyrektora departamentu prawnego Głównego Inspektoratu Pracy.

Jerzy Wratny dodaje, że w takim przypadku ich przeciętny tygodniowy czas pracy należy skrócić. Rozwiązanie takie wprowadziły np. Zakłady Azotowe w Puławach.

- Dni wolnych od pracy prawidłowo udziela też m.in. Enea i Rafineria Gdańska. Niestety zdecydowana większość pozostałych pracodawców przyjmuje inne wykładnie przepisów i bezprawnie ogranicza należny pracownikom czas wolny - mówi Sławomir Wręga, przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Ruchu Ciągłego.

Brak legalnej definicji dnia wolnego od pracy zachęca pracodawców do wykorzystywania tej luki. Gdyby chcieli stosować właściwą wykładnię przepisów k.p., musieliby obniżyć czas pracy podwładnych, a to oznacza dla nich finansową stratę.

W systemie pracy zmianowej zatrudniona jest zdecydowana większość pracowników przemysłu. Oznacza to, że brak określenia pojęcia dnia wolnego od pracy może mieć wpływ na uprawnienia pracownicze blisko 5 mln osób.

Stałe miejsce pracy

PIP podkreśla, że w kodeksie pracy brakuje też definicji stałego miejsca pracy. Ma to duże znaczenie, gdyż zgodnie z art. 77 k.p. pracownik nabywa prawo do należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową, gdy wykonuje na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, gdzie znajduje się siedziba firmy lub poza stałym miejscem pracy. Pracodawcy mogą różnie interpretować pojęcie stałego miejsca i np. uznać, że konkretny wyjazd nie jest podróżą służbową.

- Brak definicji powoduje spory pracowników i pracodawców dotyczące kwestii przebywania w podróży i przyznawania z tego tytułu świadczeń pieniężnych - mówi Piotr Wojciechowski.

A jest o co się spierać. Z tytułu podróży służbowej pracownikowi przysługuje dieta na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w czasie podróży (23 zł za dobę podróży) oraz m.in. zwrot kosztów przejazdów, noclegów i dojazdów środkami komunikacji miejscowej.

Bezkarne porzucenie

Z kolei dla pracowników korzystny jest np. fakt, że krajowe ustawodawstwo nie reguluje kwestii porzucenia pracy. Zdaniem PKPP Lewiatan, otwarcie europejskich rynków pracy spowodowało, że coraz więcej pracowników decyduje się na porzucenie pracy i wyjazd za granicę. A z powodu nagłej i niewyjaśnionej nieobecności podwładnego w pracy straty ponoszą firmy.

Zdarza się, że szefowie chcą ukarać nielojalnych pracowników i nie wydają im świadectw pracy.

- Jest to jednak działanie niezgodne z przepisami. Pracodawcy mogą natomiast, po wyjaśnieniu przyczyn nieobecności podwładnego, rozwiązać z nim umowę o pracę w tzw. trybie dyscyplinarnym - podkreśla Elżbieta Gutkowska, radca prawny z Kancelarii Wardyński i Wspólnicy.

Aby przeciwdziałać przypadkom porzucania pracy, PKPP Lewiatan domaga się wprowadzenia do kodeksu przepisów, które umożliwiałyby firmom żądanie wypłaty odszkodowania od podwładnego, który nagle nie przyjdzie do pracy.

Luki w przepisach prawa pracy

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

ŁUKASZ GUZA

lukasz.guza@infor.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Sprawozdanie finansowe 2021. Poradnik Gazety Prawnej 12/2021
Sprawozdanie finansowe 2021. Poradnik Gazety Prawnej 12/2021
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    PIE: Silny wzrost sprzedaży detalicznej to efekt migracji z Ukrainy
    Silny wzrost sprzedaży detalicznej związany z zakupami m.in. odzieży czy kosmetyków to efekt migracji z Ukrainy. Budownictwo czeka wyraźne spowolnienie - przekazał w poniedziałek Polski Instytut Ekonomiczny
    30 lat relacji gazowych między Polską a Rosją przestaje istnieć
    Po 30 latach relacje gazowe między Polską a Rosją przestaną istnieć; nasz rząd podjął uchwałę o rozwiązaniu porozumień między rządami, nazywanych jamalskimi, które podpisano w 1993 r. - poinformował w poniedziałek pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Piotr Naimski.
    Komisja Europejska: Plan awaryjny dla unijnego transportu w przypadkach kryzysowych
    Komisja Europejska przyjęła w poniedziałek plan awaryjny w dziedzinie transportu, który ma zapewnić odporność tej branży na terenie Unii w sytuacjach kryzysowych. Uwzględniła przy tym doświadczenia zebrane w trakcie pandemii Covid-19, ale także wyzwania wynikające z rosyjskiej agresji na Ukrainę
    Własny biznes na wsi? Wniosek o premię do 31 maja 2022 r.
    Tylko do 31 maja 2022 r. ci, którzy chcą założyć własny biznes na wsi, mogą ubiegać się o wsparcie finansowanego z PROW na lata 2014-2020 - przypomina Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
    GUS: Budownictwo mieszkaniowe w kwietniu 2022 w trendzie spadkowym
    GUS: Budownictwo mieszkaniowe w kwietniu 2022 - publikująca wstępne dane budownictwa mieszkaniowego w kwietniu oraz czterech pierwszych miesiącach bieżącego roku okazała się w pełni zgodna z oczekiwaniami. A te jak wiadomo nie są już od dłuższego czasu optymistyczne, a raczej zdecydowanie nastawione na spadek dynamiki inwestycji mieszkaniowych.
    Wpływ sankcji na system finansowy
    Świat finansów targany jest toczonymi na ogromną skalę wojnami ekonomicznymi. Nie mniejszy wpływ mają na nie również wojny informacyjne, dyplomatyczne, a także otwarty konflikt zbrojny rozgrywany pomiędzy Rosją a Zachodem – w Ukrainie. Wszystko to powoduje niestabilność światowego systemu finansów.
    Jakie opony do motocykla? Podpowiadamy o czym pamiętać
    Jakie opony do motocykla? To pytanie, przed którym może stanąć wielu motocyklistów na początku sezonu. Jest kilka rzeczy, o których warto pamiętać.
    Problem z samochodem zastępczym. UOKiK reaguje
    Problem z samochodem zastępczym? Miało go wielu Polaków. Teraz kwestię postanowił uregulować UOKiK. Jakie są wnioski i działania?
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych od 2035 r. Pomysł Forda i Volvo
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych od 2035 r.? Ford i Volvo chcą wprowadzenia takiej regulacji na terenie UE. Ma dotyczyć aut osobowych i dostawczych.
    Prawo zatrzymania problemem dla frankowiczów?
    Prawo zatrzymania - krajowe banki w ramach „frankowych” sporów coraz częściej powołują się na tak zwane prawo zatrzymania. O co dokładnie chodzi?
    Frankowicze w sądach: W I kwartale br. do sądów wpłynęło ponad 20 proc. więcej spraw niż rok wcześniej
    Frankowicze w sądach: Jak wynika z danych ponad 40 sądów okręgowych, w I kwartale br. wpłynęło do nich łącznie prawie 16 tys. nowych spraw frankowych. To o przeszło 21% więcej niż dokładnie rok wcześniej.
    Kara za brak licencji wspólnotowej to nawet... 12 tys. zł!
    Kara za brak licencji wspólnotowej? Tak po 21 maja 2022 roku jest realna. Dokument jest wymagany podczas międzynarodowego transportu rzeczy.
    Credit Agricole: dane o produkcji przemysłowej są sygnałem silnego spowolnienia wzrostu PKB
    Dane o produkcji przemysłowej są pierwszym sygnałem oczekiwanego przez nas silnego spowolnienia wzrostu PKB w Polsce w II kw. - do 3,1 proc. r/r z 8,5 proc. w I kw. – stwierdzili ekonomiści banku Credit Agricole w piątkowym komentarzu do danych GUS.
    Światowy Dzień Pszczół
    Światowy Dzień Pszczół, ustanowiony przez ONZ z inicjatywy Słowenii, obchodzony jest 20 maja. Celem jest podkreślenie znaczenia pszczół dla pozyskiwania żywności i zwrócenie uwagi na zagrożenia dla tych owadów.
    Natura 2000 - ma już prawie 1 tys. obszarów
    Natura 2000 to już 20 proc. powierzchni Polski. Wkrótce pojawią się nowe, a niektóre z istniejących zostaną powiększone.
    Losowanie Eurojackpot: wyniki. Które numery wylosują?
    W grze Eurojackpot bierze udział osiemnaście państw z Europy, również Polska. Nagroda pierwszego stopnia jest przewidziana dla graczy, którzy trafnie wytypują 5 spośród 50 liczb i jednocześnie 2 z 12 liczb.
    Nieruchomości zabytkowe cieszą się zainteresowaniem inwestorów
    Zakup nieruchomości zabytkowej to nie lada wyzwanie dla inwestorów. Wszelkie działania przy obiekcie muszą odbywać się pod ścisłą kontrolą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a ich restauracja może się okazać finansową studnią bez dna. Inwestujący w tego typu obiekty mogą jednak skorzystać z pewnych przywilejów, a atrakcyjność zabytkowych budynków zawsze rodzi zainteresowanie i popyt. Co na temat inwestowania w zabytki twierdzą eksperci?
    Apple w biznesie: szeroki wachlarz korzyści dla firm
    Efektywność, produktywność, satysfakcja, wzrost zaangażowania pracowników i bezpieczeństwo danych. Lista korzyści z użytkowania smartfonów oraz komputerów Apple jest długa, bo poza wysoką wydajnością cechuje je intuicyjność oraz łatwość obsługi. Dodatkowo kupujący je użytkownicy biznesowi mogą skorzystać z atrakcyjnej oferty iSpot.
    Reklama na budynku wspólnoty mieszkaniowej - jakie są przepisy?
    Umieszczenie reklamy na części wspólnej nieruchomości, nawet przez właściciela lokalu znajdującego się w budynku, nie jest sprawą dowolną.
    Państwa unijne i PE porozumiały się ws. nowych przepisów o magazynowaniu gazu w UE
    Państwa unijne i Parlament Europejski porozumiały się w sprawie nowych przepisów dotyczących magazynowania gazu w Unii Europejskiej. Nowe regulacje to odpowiedź UE na agresję Rosji wobec Ukrainy i wynikające z tego zagrożenie, że w Europie może zabraknąć błękitnego paliwa
    Nowelizacja ustawy deweloperskiej od 1 lipca 2022
    Nowelizacja ustawy deweloperskiej wejdzie w życie w przewidywanym terminie, czyli 1 lipca 2022 roku. Rząd nie zajmie się projektem ustawy mającej przesunąć termin wejście życie nowej ustawy deweloperskiej, wprowadzającej m. in. Fundusz Gwarancyjny.
    Kredyt mieszkaniowy bez wkładu własnego – dla kogo, limity cen mieszkań
    Wyższe limity kwalifikujące do wsparcia i szerszy dostęp do pieniędzy wypłacanych przy narodzinach kolejnych dzieci – takie zmiany w programie kredytów bez wkładu własnego zapowiedział rząd i to jeszcze zanim program wszedł w życie.
    Mandat za jazdę po lesie, czyli jak dostać 500 zł grzywny
    Mandat za jazdę po lesie? Tak, jest możliwy. A do tego jego kwota okazuje się niemała! Kierowca dostanie co najmniej 500 zł.
    Wywóz auta na Ukrainę. Rośnie eksport pojazdów z Polski
    Wywóz auta na Ukrainę, czyli Ukraińcy będący w Polsce chętnie eksportują kupione u nas pojazdy. Ile pojazdów z Ukrainy przyjeżdża nad Wisłę?
    Forum Rynku Nieruchomości 2022
    Forum Rynku Nieruchomości 2022 w Sopocie odbędzie się pod pod tytułem "Jeszcze na fali czy już dryfujemy? Branża nieruchomości wobec nieustających wyzwań".