Utwór zbiorowy

Na utwór zbiorowy składają się poszczególne dzieła różnych twórców. Nie jest to współtwórczość, ponieważ autorzy tworzą bez wzajemnego porozumienia i współpracy, a osobą koordynującą proces powstania utworu jest producent lub wydawca. Zgodnie z art. 11 prawa autorskiego są to w szczególności encyklopedie lub publikacje periodyczne (np. gazety).

Dysponent autorskich praw majątkowych

Autorskie prawa majątkowe do całości utworu zbiorowego przysługują producentowi lub wydawcy, natomiast do poszczególnych części, które mają samodzielne znaczenie, ich autorom.

Przyznanie przez ustawę autorskich praw majątkowych producentowi lub wydawcy, stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 8 prawa autorskiego, że prawa te przysługują twórcy. Prawa te przyznaje się producentowi lub wydawcy, gdyż on tworzy koncepcję utworu.

Zobacz: Materiały i dokumenty urzędowe a prawo autorskie

To on decyduje o kompozycji, doborze dzieł, z których będzie składał się utwór zbiorowy. Producent lub wydawca najczęściej finansuje powstanie dzieła zbiorowego i ponosi ryzyko ekonomiczne. Jemu również przysługuje prawo do tytułu.

Ochrona autorskich praw majątkowych

Autorskie prawa majątkowe utworów zbiorowych są chronione przez 70 lat od rozpowszechnienia utworu. Jednak gdy utwór rozpowszechniany jest w częściach, odcinkach lub wkładkach to termin ten jest inny dla każdej z części, w zależności od czasu rozpowszechnienia. Jednak poszczególnym częściom dzieła zbiorowego przysługuje indywidualna ochrona, bez względu na to czy korzysta się z nich odrębnie czy w całości dzieła zbiorowego.

Ochrona ta to 70 lat od śmierci autora. Nie może dojść do sytuacji, gdy prawa majątkowe do dzieła zbiorowego wygasły i korzysta się swobodnie z poszczególnych utworów, jeżeli prawa majątkowe chronią jeszcze poszczególne dzieła tworzące utwór zbiorowy.

Zobacz: Sprostowania i odpowiedzi w polskim prawie prasowym

Utwór zbiorowy a zbiory utworów

Zgodnie z art. 3 prawa autorskiego zbiory, antologie, wybory, bazy danych jeżeli spełniają cechy utworu stanowią przedmiot prawa autorskiego. Można również uznać za utwór zbiór niechronionych materiałów np. aktów prawnych. Zbiory utworów są chronione jeżeli dobór, układ ma twórczy charakter.

Przykładem zbioru utworów są antologie, które stanowią najczęściej ze względu na tematykę, czas powstania, zebrane zbiory utworów literackich. Natomiast utwór zbiorowy, ma stworzoną koncepcję przez wydawcę lub producenta, który ustala jakie materiały, jakich twórców się w nim znajdą. Takim utworem jest np. czasopismo.