Prawa autorskie na portalach społecznościowych

Portale społecznościowe

Regulacje prawa autorskiego nie do końca nadążają za rozwojem techniki oraz wszelkich narzędzi, które oferuje internet. Duży problem może stanowić gwałtowny rozwój portali społecznościowych.

Ich powstanie i wzrost w zasadzie tylko pogłębił rewolucję, jaką internet wywołał w zakresie ochrony prawnej autorów. Istnienie portali społecznościowych to dodatkowe źródło szybkiego rozpowszechnienia utworów (muzyki, zdjęć, filmów). Rozpowszechniania w tempie iście ekspresowym, czego przykładem mogą być historie nieznanych muzyków, których teledyski w ciągu niecałego miesiąca, dzięki portalom społecznościowym, może obejrzeć kilka milionów osób z całego świata. W takich sytuacjach portale społecznościowe są idealnym miejscem na spopularyzowanie danego utworu wśród znajomych i rzeszy nieznanych sobie osób. Wystarczy dany utwór umieścić na własnym „wall-u”, czyli profilu, wrzucić link na profil znajomego, czy do jednej z ogólnodostępnych aplikacji.

Zobacz: Kradzież praw autorskich w internecie

Łamanie praw autorskich

Mnogość możliwość rozpowszechniania to jednak także mnogość możliwości naruszenia czyichś praw. Wyobraźmy sobie sytuację, w której jeden z użytkowników portalu społecznościowego zauroczony zdjęciem znalezionym w internetowej galerii jednego z artystów, kopiuje plik i wrzuca go na swój profil, udostępniając innym użytkownikom.

Działając w taki sposób może nieświadomie narazić się nie tylko na roszczenia autora, lecz także również na sankcje karne. Taka sytuacja może podpadać pod treść art. 116 Prawa autorskiego, zgodnie z którym kto rozpowszechnia cudzy utwór bez zgody autora lub wbrew jej warunkom podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności a nawet karze pozbawienia wolności do 3 lat.

Dozwolony użytek

Korzystanie z dobrodziejstw, jakie oferuje nam internet oraz portale społecznościowe, daje jednak instytucja tzw. dozwolonego użytku prywatnego. Dzięki niej korzystając z portali społecznościowych możemy w pewnej mierze rozpowszechniać utwory podlegające ochronie prawnoautorskiej bez zgody samego autora.

Zobacz: Jak korzystać z prawa przedruku w internecie?

Zgodnie z art. 23 Prawa autorskiego i praw pokrewnych bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Zgodnie z art. 23 par. 2 zakres takiego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym (krewnych, powinowatych czy znajomych).

Korzystanie z dozwolonego użytku dotyczy jednak utworów rozpowszechnionych, czyli udostępnionych publicznie (udostępnionym w internecie za zgodą autora). Ponadto dozwolony użytek może zaistnieć tylko w przypadku ograniczonego kręgu osób (art. 23 par. 2 Prawa autorskiego). Z punktu widzenia portalu społecznościowego może mieć to szalenie istotne znaczenie. Jeżeli bowiem rozpowszechniony w sieci utwór (np. teledysk) udostępnimy na naszym profilu, który jest dostępnym dla nieograniczonej liczby innych użytkowników, o dozwolonym użytku nie może być mowy. W przypadku jednak, jeżeli zamieszczane przez nas posty może zobaczyć jedynie grono osób, które są naszymi znajomymi, wtedy zachodzą przesłanki dozwolonego użytku.