Zróżnicowanie godzin pory nocnej

Pora nocna nie musi być wyznaczona jednolicie wobec wszystkich pracowników.

Czas trwania pory nocnej określa art. 151⁷ k.p. Zgodnie z nim pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21.00 a 7.00. Wyznaczone przez ustawodawcę ramy czasowe umożliwiają pracodawcy dostosowanie czasu pracy w porze nocnej do potrzeb zakładu pracy. Dysponuje on bowiem dziesięcioma godzinami, w których przypadać powinna 8-godzinna pora nocna. W praktyce przesunięcia mogą następować wieczorem między godzinami 21.00 i 23.00 oraz rano między 5.00 i 7.00.

W związku z tym, że pracownikom wykonującym pracę w porze nocnej przysługuje prawo do wypłaty dodatku do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, w interesie pracodawcy leży takie ustalenie przedziału pory nocnej, które pozwoli, w jak największym stopniu zmniejszyć zobowiązania finansowe.

Oczywiście optymalizacja rozwiązań przyjętych przez pracodawcę musi iść w parze z przepisami prawa pracy i zasadą ochrony pracownika jako słabszej strony stosunku pracy. Organizacja pracy w zakładzie lub specyfika danej branży niejednokrotnie sprawiają, że zróżnicowanie godzin pory nocnej wobec różnych grup pracowników jest uzasadnione. Przykładem takiej sytuacji mogą być przedsiębiorstwa świadczące usługi od wczesnych godzin porannych w zakresie dostaw zaopatrzenia lub przewozu osób, zatrudniające kierowców oraz personel biurowy. Ustalenie jednej pory nocnej trwającej od godziny 23.00 do 7.00 powoduje, że praca zatrudnionych bezpośrednio przy dostawie i przewozie w godzinach 4.00-12.00 będzie odbywać się częściowo w porze nocnej w każdej dobie (przez 3 godziny między 4.00 a 7.00). Pracodawca może uniknąć takich sytuacji przez przesunięcie pory nocnej tej grupy zatrudnionych na wcześniejsze godziny (21.00-5.00).

Porę nocną ustala się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo w drodze obwieszczenia pracodawcy. Na pracodawcy, który nie ma obowiązku ustalania regulaminu pracy z mocy art. 29 § 3 k.p., spoczywa powinność poinformowania pracowników na piśmie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę o obowiązującej porze nocnej.

Odpowiedziała Anna Czajkowska