Kategorie

Przerwy w pracy

Izabela Wiśnios
inforCMS
Płatne przerwy w pracy są jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych.

W polskim prawie ustawodawca przewidział przerwy w pracy, które są wliczone do czasu pracy, a za które pracodawca ma obowiązek zapłacić wynagrodzenie. Kwestie te zostały uregulowane w Kodeksie pracy oraz w przepisach odrębnych.

Niektóre z przerw w pracy przysługują wszystkim zatrudnionym, inne zaś związane są z rodzajem pracy lub dotyczą tylko określonych grup pracowników, takich jak: pracownicy młodociani, pracownicy korzystający z uprawnień rodzicielskich, niepełnosprawni czy choćby pracownicy zatrudnieni w przerywanym systemie pracy.

Przerwa przysługująca wszystkim pracownikom

Pracownik ma prawo do skorzystania z przerwy w pracy wliczanej do czasu pracy (art. 134 k.p.). Prawo to przysługuje pracownikom, których dobowy czas pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Przerwa w pracy wliczona do czasu pracy wynosi 15 minut i jest ona zagwarantowana ustawowo. Nie wydłuża czasu pobytu pracownika na terenie zakładu pracy i za jej czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Niewprowadzenie 15-minutowej przerwy lub wprowadzenie przerwy krótszej stanowi wykroczenie pracodawcy przeciwko prawom pracownika.

Przerwa dla kobiet karmiących piersią

Szczególną grupą pracowników, którym ustawodawca daje prawo do płatnych przerw w pracy, są kobiety karmiące dziecko piersią. Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy, a pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko korzysta z dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda (art. 187 k.p.). Przerwy te są wliczane do czasu pracy pracownicy, za które przysługuje jej wynagrodzenie tak, jakby praca była wykonywana.

Ważne!

Przerwa nie przysługuje pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, to przysługuje jej jedna przerwa dziennie.

Przerwa dla pracowników młodocianych

Pracodawca zatrudniający pracowników młodocianych, których dobowy czas pracy przekracza 4,5 godziny, musi zapewnić im przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut. Przerwa ta jest wliczana do czasu pracy i przysługuje za nią młodocianemu pracownikowi wynagrodzenie (art. 202 § 3 k.p.). Należy również pamiętać, że czas pracy młodocianego, który nie ukończył 16 lat, nie może przekraczać 6 godzin dziennie, natomiast po ukończeniu 16. roku życia czas ten może wynosić maksymalnie 8 godzin na dobę.

Przerwa za pracę w szczególnych warunkach

Za pracę w szczególnych warunkach powszechnie uważa się pracę wykonywaną w warunkach szkodliwych, pracę uciążliwą, która wymaga nadmiernego wysiłku organizmu pracownika czy też pracę, która może spowodować u pracownika tzw. chorobę zawodową. Przez szkodliwe warunki pracy należy rozumieć środowisko pracy, w którym przekroczone są wskaźniki dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych. Dopuszczalne normy tych wskaźników określone zostały przez ustawodawcę w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU nr 217, poz. 1833 ze zm.). Wykonywanie przez pracownika pracy w wyżej wymienionych warunkach upoważnia pracownika do pracy w skróconym czasie pracy. Skrócenie to polega na zastosowaniu przerw wliczonych do czasu pracy.

Przerwa dla pracownika wykonującego pracę w przerywanym systemie pracy

Do przerw, za które również przysługuje wynagrodzenie, zaliczana jest 5-godzinna przerwa w ciągu doby przysługująca pracownikowi zatrudnionemu w systemie przerywanego czasu pracy. Przerwa ta nie jest wliczana do czasu pracy, jednak za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju (art. 139 k.p.).

Przerwa nieplanowana, tzw. przestój

Pojęcie „przestój” w przepisach dotyczących prawa pracy nie zostało zdefiniowane. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że jest to nieprzewidziana przerwa w toku pracy, spowodowana zaburzeniami w normalnym funkcjonowaniu zakładu pracy. W takiej sytuacji ustawodawca zagwarantował pracownikowi prawo do wynagrodzenia, który mimo gotowości do świadczenia pracy nie miał możliwości jej wykonania. Wówczas wysokość wynagrodzenia wynika z osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a w przypadku gdy taki składnik nie został wyodrębniony przy ustalaniu warunków wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia (art. 81 k.p.).

Przerwa dla pracujących przy komputerze

Pracownikowi, którego głównym narzędziem pracy jest komputer, a czas jego pracy przy monitorze ekranowym wynosi co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, przysługuje co najmniej 5-minutowa przerwa, którą pracodawca zobowiązany jest wliczyć do czasu pracy. Przerwa ta należna jest pracownikowi po każdej godzinie pracy. Warto również podkreślić, że pracownikowi nie przysługuje prawo zsumowania wszystkich przerw przypadających na dany dzień lub przesuniecie ich łącznie na koniec dnia i zakończenie pracy wcześniej (§ 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe; DzU nr 148, poz. 973).

Przerwa dla osób niepełnosprawnych

Reklama

Dodatkowa płatna przerwa przysługu- je także osobom niepełnosprawnym, które uzyskały stosowne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (art. 17 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92).

Przerwa ta powinna być przeznaczona na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy niepełnosprawnego wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje mu także 15-minutowa przerwa z Kodeksu pracy.

Za obie te przerwy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Izabela Wiśnios

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma

    Sąd Najwyższy wydał decyzję ws. kredytów frankowych

    Kredyty frankowe. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia banku i konsumenta są niezależne, nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji. W opinii sądu bank może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna, co wyznacza bieg przedawnienia.

    Jaka jest stopa zwrotu z wynajmu mieszkań?

    Wynajem mieszkania. W ostatnich latach popyt na rynku mieszkaniowym istotnie napędzały osoby, które chciały zainwestować w wynajem. Stopy zwrotu z takiego zakupu były znacznie wyższe niż oprocentowanie lokat, a rosnące dynamicznie ceny mieszkań zachęcały do inwestycji.

    Złoto nadal jednym z najbardziej popularnych celów inwestycyjnych

    Zainteresowanie złotem na światowych rynkach jest obecnie ogromne. Samoloty ze złotymi sztabkami latają rzadziej, ale konwoje z cennym ładunkiem mkną autostradami – tak złoto jest transportowane m.in. do Polski. Kruszec stał się popularną alternatywą do inwestowania, także nad Wisłą.

    Od 15 maja bez maseczek na ulicy

    Rząd od 15 maja znosi obowiązek noszenia maseczek na otwartym powietrzu, pod warunkiem że utrzymamy dystans 1,5 metra od innej osoby. Co jeszcze się zmieni w tym zakresie?

    Ponownie otwarte kluby fitness, siłownie i baseny

    Od 29 maja do 5 czerwca przywrócona ma być działalność klubów fitness i siłowni, a także basenów - wynika z opublikowanego rozporządzenia Rady Ministrów.

    Resort sprawiedliwości planuje nowelizację art. 388 k.c. Co to oznacza dla sprzedawców?

    Będą zmiany w przepisach. Prawnicy przerażeni proponowanymi zmianami do art. 388 k.c. Zmiana ma zwiększyć ochronę obywateli przed nieuczciwymi i nieetycznymi praktykami sprzedawców.

    Czy fintech to przyszłość bankowości?

    Mówi się, że spółki fintechowe to przyszłość tradycyjnej bankowości, a niektórzy analitycy ryzykują stwierdzenie, iż biznesy łączące świat finansów z nowymi technologiami to przyszłość, która już nadeszła. Taki wariant potwierdzają nastroje na rynkach światowych, a także w strukturach największych funduszy inwestycyjnych globu. Beneficjentem tego typu zmian będzie przede wszystkim sam klient.

    Drewniane konstrukcje szkieletowe coraz popularniejsze

    Drewniane konstrukcje szkieletowe to coraz popularniejsze rozwiązanie wśród polskich inwestorów. Eksperci nie mają wątpliwości, że drewno na dobre wróciło do łask.

    Wyrok SN ws. kredytów frankowych a sektor bankowy

    Umowy kredytu frankowego. Zdaniem Związku Banków Polskich niekorzystne dla banków rozstrzygnięcia SN ws. kredytów frankowych oznaczałyby upadek części sektora bankowego. Banki nie byłyby w stanie finansować bieżących potrzeb gospodarki.

    Jak ustawić bezpieczne hasło na komputerze firmowym?

    Bezpieczne hasło i ochrona danych to podstawa każdej firmy. Tymczasem oszuści wykorzystują zaawansowane narzędzia IT do masowego łamania haseł dostępów do usług internetowych i w ten sposób pozyskują ogromne wolumeny danych do dokonywania przestępstw.

    MRiRW: blisko 2,2 mld euro z KPO na sektor rolno-spożywczy

    Sektor rolno-spożywczy ma w Krajowym Planie Odbudowy wyodrębnioną pulę na rozwój i wzmocnienie odporności na kryzysy. Jakie inwestycje będą jeszcze wspierane z KPO?

    Codzienie tracimy około 600 milionów zł z polskiego PKB

    Trzecia fala pandemii łagodniejsza dla gospodarki, ale niektóre sektory wciąż dużo tracą. Kto traci, a kto zyskuje na pandemii?

    Pakiet akcyzowy - zmiany dla firm

    Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym weszła w życie. Szereg zmian już obowiązuje m.in. uzyskiwanie lub cofanie zezwoleń akcyzowych. Co jeszcze się zmieniło?

    Jak powinna wyglądać umowa na dostawy produktów rolniczych?

    Umowa dla rolnika: jak powinny być uregulowane kwestie ceny, terminów płatności, siły wyższej, kontroli jakości czy wypowiedzenia kontraktu?

    Dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej – co dalej po śmierci przedsiębiorcy

    Prawnik wyjaśnia, co dzieje się po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG

    Hotele znów otwarte. Te miejskie na razie są omijane są przez gości

    Od 8 maja hotele znów mogą przyjmować gości. Jednak w przeciwieństwie do hoteli resortowych w tych miejskich nie widać bardzo dużego zainteresowania.

    Ceny mieszkań wzrosły od 7 do 13 proc.

    Ceny mieszkań. W ciągu roku ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 7 do 13 proc., najwyższe wzrosty odnotowano w Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu, najniższe w Warszawie - wynika z Barometru Metrohouse i Gold Finance. W dalszym ciągu duży jest udział zakupów w celach inwestycyjnych.

    Instalacja fotowoltaiczna - co warto wiedzieć?

    Fotowoltaika. Jak dobrać moc instalacji fotowoltaicznej? Gdzie montować panele? Jak sprawdza się instalacja w zależności od pogody? Jakie formalności trzeba spełnić, z jakimi kosztami się liczyć?

    Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

    Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

    Ponad 20% przedsiębiorców z branży beauty zapowiada zwolnienia

    Firmy z branży beauty zamierzają zwolnić część swoich pracowników. Planowane redukcje najczęściej mają obejmować ponad 60% kadr. Branża przeżywa stagnację i zapowiada falę upadłości.

    Pieniądze z KPO na termomodernizację budynków na wsi

    Termomodernizacja budynków na wsi. Z budżetu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) będą wspierane inwestycje mieszkańców wsi m.in. w zakresie termomodernizacji budynków mieszkalnych, modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację budynków szkół, bibliotek i domów kultury.

    Jak założyć wyząbkowane opony? Czy się da?

    Jak założyć wyząbkowane opony? To o tyle zasadnicze pytanie, że ząbkowanie oznacza uszkodzenie bieżnika w ogumieniu.

    Dotacje dla firm w maju - lista konkursów

    Dotacje z Funduszy Europejskich czekają na przedsiębiorców. Przedstawiamy listę majowych konkursów i dotacji.

    Tarcza branżowa - zasady wsparcia, nowe kody PKD

    Tarcza branżowa to wsparcie dla firm poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Od kiedy i na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy po zmianach?

    Jak rozwód Gatesów wpłynie na rynek start-upów?

    Rozwód Gatesów. Rozwody najbogatszych obywateli USA to nierzadko wyjątkowo bolesny cios wymierzony m.in. w majątek osobisty oraz portfele inwestycyjne. Czy jest się czego obawiać?