Kategorie

Kary porządkowe - kiedy można stosować

Grzegorz Potepa
inforCMS
Instytucja odpowiedzialności porządkowej pracowników stała się powszechnym narzędziem kształtowania polityki personalnej. Odpowiednie jej stosowanie pozwala na sprawne przeciwdziałanie zachowaniom niezgodnym z oczekiwaniami pracodawcy.


Nałożenie kary porządkowej jest formalnym oświadczeniem pracodawcy, że dane postępowanie jest niewłaściwe i nie jest akceptowane. W przypadku zaś ewentualnego sporu sądowego jest to także dodatkowy argument potwierdzający zasadność rozwiązania umowy o pracę. Jest to więc swoisty i czytelny sygnał ostrzegawczy dla pracownika, który został ukarany. Spójna i konsekwentna polityka stosowania kar porządkowych w zakładzie pracy pełni rolę dyscyplinującą, edukacyjną i korekcyjną, a co ważniejsze nic nie kosztuje.

 

Reklama


Odpowiedzialność porządkową można ponieść za zawinione i bezprawne naruszenie obowiązków pracowniczych związanych z porządkiem pracy. Naruszenie może polegać na działaniu oraz na zaniechaniu. Nawet niewielki stopień winy jest podstawą wymierzenia kary porządkowej. Decydując się na zastosowanie kary porządkowej, pracodawca obowiązany jest uwzględnić rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 k.p.).


Wymierzenie kary porządkowej nie wyłącza możliwości zakwalifikowania tego samego zachowania się pracownika, będącego podstawą ukarania, za przyczynę uzasadnijącą wypowiedzenie umowy o pracę.


Pracodawca może jednak odstapić od nałożenia kary, jest to jego prawo, a nie obowiązek. Nie ma także obowiązku równego karania pracowników dopuszczających się podobnych naruszeń, działanie takie nie wypełnia znamion dyskryminacji ze względu na nierówne traktowanie pracowników (wyrok SN z 15 grudnia 2004 r. I PK 79/04, OSNP 2005/15/225).


Wymogi formalne

Reklama


Należy pamiętać, że Kodeks pracy określa w sposób precyzyjny ramy prawne, w których może poruszać się pracodawca (Dział IV, Rozdział VI „Obowiązki pracodawcy i pracownika”). Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nie ma możliwości ich ograniczenia, wyłączenia bądź rozszerzenia. Niezachowanie formy lub uchybienie wskazanym terminom powoduje bezskuteczność decyzji o nałożeniu kary.

Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu kary pracodawca ma:

- obowiązek wysłuchać pracownika; pracodawca po przedstawieniu pracownikowi zarzutów naruszenia obowiązków pracowniczych związanych z porządkiem pracy musi wysłuchać pracownika i zapoznać się z jego argumentami,

- określone ramy czasowe; nie można ukarać pracownika po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia (109 § 1 k.p.); w przypadku nieobecności pracownika bieg 2-tygodniowego terminu na nałożenie kary porządkowej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do czasu pojawienia się pracownika w zakładzie pracy, natomiast bieg 3-miesięcznego terminu nie ulega zawieszeniu (art. 109 § 2 i 3 k.p.),

- zawiadomić pracownika; pracodawca zobowiązany jest zawiadomić pisemnie pracownika o ukaraniu go karą porządkową (wyrok SN z 21 maja 1999 r. I PKN 70/99, OSNP 2000/15/583). Zawiadomienie powinno zawierać: oświadczenie o ukaraniu, rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, pouczenie o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu.


Rodzaje kar


Zgodnie z art. 108 k.p. do katalogu kar zaliczamy upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Jest to katalog zamknięty i pracodawca nie może stosować kar innych niż wymienione powyżej. Niedopuszczalne jest np. nieprzyznanie zaplanowanego urlopu, czy też jakiekolwiek obniżenie wynagrodzenia - są to wykroczenia przeciwko prawom pracownika i podlegają karze grzywny.

Kary upomnienia i nagany mogą być nałożone tylko za poniższe naruszenia:

- nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku (przykładowo można wskazać na: niepoddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim, odmowę wykonania polecenia służbowego, wykonywanie w czasie pracy czynności niezwiązanych z obowiązkami pracowniczymi, opuszczanie pracy bez uzasadnienia, spóźnianie się do pracy, udział w nielegalnym strajku, brak wymaganego przez pracodawcę ubioru w pracy, narażenie na ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa, naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych, pozostawanie w miejscu pracy po godzinach bez zgody przełożonego),

- nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (np. brak dbałości o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy, niestosowanie środków ochrony zbiorowej, nieużywanie lub używanie niezgodnie z ich przeznaczeniem przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, niepowiadomienie przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu zdrowia lub życia ludzkiego, brak współdziałania z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bhp, niepoddawanie się obowiązkowym egzaminom sprawdzającym),

- nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych (w tym m.in. za palenie papierosów w miejscach niedozwolonych, zastawianie dróg ewakuacyjnych, miejsc składowania podręcznych środków przeciwpożarowych, usuwanie lub zasłanianie tabliczek informacyjnych, korzystanie z otwartego ognia w miejscach niedozwolonych),

- nieprzestrzeganie przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy (np. niepodpisywanie listy obecności, podpisywanie listy obecności za innych pracowników),

- nieprzestrzeganie przyjętego sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Natomiast karę pieniężną, czyli najbardziej dotkliwą sankcję, można nałożyć na pracownika tylko w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 108 § 2 k.p., a więc:

- nieprzestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

- nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych,

- spożywania alkoholu w czasie pracy.


Środki uzyskane z nałożonych kar pieniężnych mogą być przeznaczone wyłącznie na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 § 4 k.p.). Należy także pamiętać, że kary pieniężne mogą być potrącane bezpośrednio z wynagrodzenia pracownika i to bez jego zgody (art. 87 § 1 pkt 4 k.p.).


Częstym błędem jest utożsamianie kary pieniężnej z odszkodowaniem, do którego pracownik zobligowany jest w przypadku odpowiedzialności materialnej.


Za co nie można karać?


Nie można stosować kar porządkowych za brak staranności w wykonywanej pracy czy też za niewykazywanie inicjatywy. Takie postępowanie może jednak być podstawą rozwiązania umowy o pracę. Nie można karać osób wykonujących pracę na podstawie umów innych niż umowa o pracę (np. zleceniobiorców), odpowiedzialność porzadkową ponoszą wyłącznie pracownicy w rozumieniu Kodeksu pracy.


Dla pracownika zawsze istnieje możliwość wystapienia do sądu pracy o uchylenie zastosowanej kary porządkowej, jeśli uzna ją za niesłuszną - wcześniej jednak musi wyczerpać tryb wewnątrzzakładowy.

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Letnie rekordy wypadków drogowych. Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Wypadki. Połowa wakacji za nami. W ubiegłym roku to właśnie sierpień był miesiącem z niechlubnym rekordem największej liczby wypadków. W tym roku w pierwszej połowie letniego sezonu urlopowego liczba zgłoszonych w ramach assistance spraw była wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Czy w 2021 r. idziemy na kolejny rekord? Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Check engine: LPG winne pojawienia się kontrolki?

    Check engine: LPG może powodować świecenie się błędu? W niektórych przypadkach tak. To jednak nie wina instalacji, a na ogół gazownika lub usterki.

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej. Urząd Regulacji Energetyki informuje, że z ofert wolnorynkowych (nie podlegających zatwierdzeniu przez Prezesa URE) korzysta już ponad 37 proc. klientów w gospodarstwach domowych (ponad 5,8 mln). Tylko w czerwcu 2021 sprzedawcę prądu zmieniło 2,3 tys. odbiorców. Od początku 2021 r. takiej zmiany dokonało 22 tys. odbiorców: ponad 17 tys. klientów indywidualnych i prawie 5 tys. biznesowych. Od 2007 roku sprzedawcę prądu w naszym kraju zmieniło łącznie prawie 929 tys. odbiorców.

    Cennik Lexusa NX startuje od 200 tys. zł

    Cennik Lexusa NX został przygotowany dla polskiego rynku. Za bazową wersję hybrydową trzeba zapłacić co najmniej 200 tys. zł.

    Sprzedaż działki a VAT i PIT – sprzedaż prywatna czy działalność gospodarcza?

    Sprzedaż działki a VAT i PIT. Sprzedaż kilku działek, które należą do majątku prywatnego może zostać uznana przez organy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku sprzedający będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT oraz podatku dochodowego, nawet wtedy, gdy od nabycia nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat.

    Budowa domów jednorodzinnych do 90 m2 bez pozwolenia na budowę

    Dom bez pozwolenia na budowę. W dniu 4 sierpnia 2021 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten zakłada wprowadzenie możliwości budowy domów jednorodzinnych (o łącznej powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 90 m2) bez pozwolenia na budowę, bez dziennika budowy oraz bez konieczności ustanowienia kierownika budowy, w procedurze tzw. zgłoszenia z projektem budowlanym. Projekt aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym.

    Polski Ład: Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego do 2030 roku

    Kredyty hipoteczne objęte gwarancją do 100 tys. zł. zastępującą wkład własny wg propozycji z Polskiego Ładu będą udzielane do końca 2030 r. - podano w wykazie prac legislacyjnych rządu. Minimalny okres spłaty takiego kredytu to15 lat, a maksymalny limit ceny finansowanej nieruchomości w przeliczeniu na 1 m. kw. będzie uzależniony od szeregu czynników.

    Pre-pack – korzyść dla dłużnika, ale czy dla wierzycieli?

    Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja polega na ogłoszeniu upadłości dłużnika z równoległym wskazaniem przez sąd nabywcy, ceny i innych warunków sprzedaży majątku dłużnika.

    Jakość rozliczeń MŚP [BADANIE]

    Z cyklicznego badania wśród MŚP realizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż jakość rozliczeń B2B utrzymała się na podobnym poziomie jak w drugim kwartale.

    Ile m2 mają nasze mieszkania?

    Ile m2 mają nasze mieszkania? Trochę ponad 29 metrów kwadratowych – taka powierzchnia przypada w Polsce na statystycznego obywatela. W Europie standard jest wyższy, czasami nawet ponad dwa razy wyższy – sugerują dane Eurostatu.

    Polski Ład. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości

    Opodatkowanie wynajmu nieruchomości. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości zawarte w programie Polski Ład doprowadzą do wzrostu czynszu za wynajmowane mieszkania. Uderzą również w przedsiębiorców, którzy rejestrują swoje biura czy gabinety w lokalach mieszkalnych.

    Coraz mniej gruntów do zagospodarowania

    Zasoby gruntów państwowych. Tylko ok. 165 tys. hektarów państwowej ziemi nie zostało dotychczas zagospodarowane. Część tych gruntów może być jeszcze sprzedana lub wydzierżawiona na cele rolne, ale większość z nich cechuje niska przydatność rolnicza oraz znaczne rozdrobnienie - informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.

    Ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umowy najmu lokalu w centrum handlowym

    Najemcom lokali w centrach handlowych pozostały ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umów najmu – termin mija 6 sierpnia 2021 roku.

    Bezpieczeństwo danych w chmurze - certyfikaty bezpieczeństwa

    Pro dostawca usług w chmurze powinien posiadać niezbędne certyfikaty, które są potwierdzeniem, że nasze dane będą całkowicie bezpieczne. Na praktyki bezpieczeństwa składają się również inne czynności, prowadzone przez dostawcę, na przykład kontrole ryzyka czy audyty wewnętrzne oraz zewnętrzne. W jaki sposób zapewnić bezpieczeństwo danych w chmurze? Którzy z usługodawców działających na polskim rynku są godni zaufania? I czy w ogóle chmura może być bezpieczna?

    Przyczyny wypadków na autostradzie. Co mówią statystyki?

    Przyczyny wypadków na autostradzie? Dziś przyjrzymy się statystykom z polskich dróg. Na jakie nieprawidłowe zachowania kierowców wskazują?

    Zaległości branży fitness rosną [BADANIE]

    Wraz ze zniesieniem części ograniczeń, przyrost długów branży sportowej przyhamował. Nie dotyczy to klubów fitness i siłowni, które mają niemal 23 mln zł zaległości.

    Tańsza energia elektryczna. Umowy z cenami dynamicznymi

    Energia elektryczna - ceny. Możliwość uzyskania niższych cen za energię, jako efekt dostosowywania swojego zużycia energii w odpowiedzi na sygnały rynkowe, to najważniejszy dla odbiorców skutek zmian proponowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, wprowadzającym umowy z tzw. cenami dynamicznymi.

    Nowy Peugeot 308 SW w Polsce. Znamy cennik francuskiego kombi!

    Nowy Peugeot 308 SW oficjalnie pojawił się w Polsce. Znamy cennik auta. Za francuskie kombi trzeba zapłacić co najmniej 91 800 zł.

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.