REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kary porządkowe - kiedy można stosować

Grzegorz Potepa
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Instytucja odpowiedzialności porządkowej pracowników stała się powszechnym narzędziem kształtowania polityki personalnej. Odpowiednie jej stosowanie pozwala na sprawne przeciwdziałanie zachowaniom niezgodnym z oczekiwaniami pracodawcy.


Nałożenie kary porządkowej jest formalnym oświadczeniem pracodawcy, że dane postępowanie jest niewłaściwe i nie jest akceptowane. W przypadku zaś ewentualnego sporu sądowego jest to także dodatkowy argument potwierdzający zasadność rozwiązania umowy o pracę. Jest to więc swoisty i czytelny sygnał ostrzegawczy dla pracownika, który został ukarany. Spójna i konsekwentna polityka stosowania kar porządkowych w zakładzie pracy pełni rolę dyscyplinującą, edukacyjną i korekcyjną, a co ważniejsze nic nie kosztuje.

REKLAMA

 

REKLAMA


Odpowiedzialność porządkową można ponieść za zawinione i bezprawne naruszenie obowiązków pracowniczych związanych z porządkiem pracy. Naruszenie może polegać na działaniu oraz na zaniechaniu. Nawet niewielki stopień winy jest podstawą wymierzenia kary porządkowej. Decydując się na zastosowanie kary porządkowej, pracodawca obowiązany jest uwzględnić rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 k.p.).


Wymierzenie kary porządkowej nie wyłącza możliwości zakwalifikowania tego samego zachowania się pracownika, będącego podstawą ukarania, za przyczynę uzasadnijącą wypowiedzenie umowy o pracę.


Pracodawca może jednak odstapić od nałożenia kary, jest to jego prawo, a nie obowiązek. Nie ma także obowiązku równego karania pracowników dopuszczających się podobnych naruszeń, działanie takie nie wypełnia znamion dyskryminacji ze względu na nierówne traktowanie pracowników (wyrok SN z 15 grudnia 2004 r. I PK 79/04, OSNP 2005/15/225).

Dalszy ciąg materiału pod wideo


Wymogi formalne

REKLAMA


Należy pamiętać, że Kodeks pracy określa w sposób precyzyjny ramy prawne, w których może poruszać się pracodawca (Dział IV, Rozdział VI „Obowiązki pracodawcy i pracownika”). Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nie ma możliwości ich ograniczenia, wyłączenia bądź rozszerzenia. Niezachowanie formy lub uchybienie wskazanym terminom powoduje bezskuteczność decyzji o nałożeniu kary.

Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu kary pracodawca ma:

- obowiązek wysłuchać pracownika; pracodawca po przedstawieniu pracownikowi zarzutów naruszenia obowiązków pracowniczych związanych z porządkiem pracy musi wysłuchać pracownika i zapoznać się z jego argumentami,

- określone ramy czasowe; nie można ukarać pracownika po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia (109 § 1 k.p.); w przypadku nieobecności pracownika bieg 2-tygodniowego terminu na nałożenie kary porządkowej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do czasu pojawienia się pracownika w zakładzie pracy, natomiast bieg 3-miesięcznego terminu nie ulega zawieszeniu (art. 109 § 2 i 3 k.p.),

- zawiadomić pracownika; pracodawca zobowiązany jest zawiadomić pisemnie pracownika o ukaraniu go karą porządkową (wyrok SN z 21 maja 1999 r. I PKN 70/99, OSNP 2000/15/583). Zawiadomienie powinno zawierać: oświadczenie o ukaraniu, rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, pouczenie o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu.


Rodzaje kar


Zgodnie z art. 108 k.p. do katalogu kar zaliczamy upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Jest to katalog zamknięty i pracodawca nie może stosować kar innych niż wymienione powyżej. Niedopuszczalne jest np. nieprzyznanie zaplanowanego urlopu, czy też jakiekolwiek obniżenie wynagrodzenia - są to wykroczenia przeciwko prawom pracownika i podlegają karze grzywny.

Kary upomnienia i nagany mogą być nałożone tylko za poniższe naruszenia:

- nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku (przykładowo można wskazać na: niepoddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim, odmowę wykonania polecenia służbowego, wykonywanie w czasie pracy czynności niezwiązanych z obowiązkami pracowniczymi, opuszczanie pracy bez uzasadnienia, spóźnianie się do pracy, udział w nielegalnym strajku, brak wymaganego przez pracodawcę ubioru w pracy, narażenie na ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa, naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych, pozostawanie w miejscu pracy po godzinach bez zgody przełożonego),

- nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (np. brak dbałości o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy, niestosowanie środków ochrony zbiorowej, nieużywanie lub używanie niezgodnie z ich przeznaczeniem przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, niepowiadomienie przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu zdrowia lub życia ludzkiego, brak współdziałania z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bhp, niepoddawanie się obowiązkowym egzaminom sprawdzającym),

- nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych (w tym m.in. za palenie papierosów w miejscach niedozwolonych, zastawianie dróg ewakuacyjnych, miejsc składowania podręcznych środków przeciwpożarowych, usuwanie lub zasłanianie tabliczek informacyjnych, korzystanie z otwartego ognia w miejscach niedozwolonych),

- nieprzestrzeganie przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy (np. niepodpisywanie listy obecności, podpisywanie listy obecności za innych pracowników),

- nieprzestrzeganie przyjętego sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Natomiast karę pieniężną, czyli najbardziej dotkliwą sankcję, można nałożyć na pracownika tylko w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 108 § 2 k.p., a więc:

- nieprzestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

- nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych,

- spożywania alkoholu w czasie pracy.


Środki uzyskane z nałożonych kar pieniężnych mogą być przeznaczone wyłącznie na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 § 4 k.p.). Należy także pamiętać, że kary pieniężne mogą być potrącane bezpośrednio z wynagrodzenia pracownika i to bez jego zgody (art. 87 § 1 pkt 4 k.p.).


Częstym błędem jest utożsamianie kary pieniężnej z odszkodowaniem, do którego pracownik zobligowany jest w przypadku odpowiedzialności materialnej.


Za co nie można karać?


Nie można stosować kar porządkowych za brak staranności w wykonywanej pracy czy też za niewykazywanie inicjatywy. Takie postępowanie może jednak być podstawą rozwiązania umowy o pracę. Nie można karać osób wykonujących pracę na podstawie umów innych niż umowa o pracę (np. zleceniobiorców), odpowiedzialność porzadkową ponoszą wyłącznie pracownicy w rozumieniu Kodeksu pracy.


Dla pracownika zawsze istnieje możliwość wystapienia do sądu pracy o uchylenie zastosowanej kary porządkowej, jeśli uzna ją za niesłuszną - wcześniej jednak musi wyczerpać tryb wewnątrzzakładowy.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. Katowice 29 lutego 2024 r. [wydarzenie bezpłatne, liczba miejsc ograniczona]

    LPW Grupa na czele z ekspertami z LPW Consulting zaprasza na kolejną edycję wydarzenia pt. KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. W tym roku to wydarzenie odbędzie się w czwartek 29 lutego 2024 r. w godz.: 10:00-14:00 w Parku Technologicznym Ekoenergia w Katowicach, ul. Żeliwna 38. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny po uprzednim zapisie online. Przy czym liczba miejsc jest ograniczona. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Czekolada w 2024 roku będzie droższa i nie tylko ona. Ceny kakao biją rekordy – może być nawet 7 tys. USD za tonę. Co to jest shrinkflacja?

    Nie ma dobrych wiadomości dla miłośników czekolady i kakao. Rekordowo wysokie ceny kakao na światowych giełdach nadal będą rosły i mogą nawet przekroczyć wartość 7 tys. dolarów za tonę. Tak prognozują autorzy raportu pt. „INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH”. Problemy z podażą i przewidywane znaczne spadki zbiorów oznaczają trzeci rok z rzędu globalnego deficytu surowca. Kluczowy okres zbierania ziaren skończy się w marcu, a następny zacznie się dopiero we wrześniu. Natomiast już w styczniu br. słodycze i desery zdrożały najbardziej ze wszystkich analizowanych kategorii produktów. Eksperci zapowiadają, że podwyżki w następnej kolejności obejmą kosmetyki, leki i suplementy bazujące na kakao. I dodają, że skok cen odczują producenci art. spożywczych, zakłady przetwórcze, cukiernie i restauracje. W następnej kolejności straty te zostaną przerzucone na konsumentów. Taki scenariusz może się wydarzyć już przed Wielkanocą. A jeśli sytuacja dalej będzie się pogarszała, to może nasilić się również zjawisko shrinkflacji. 

    Firmy widzą potencjał w sztucznej inteligencji, ale są pewne bariery

    Firmy, które zainwestowały w sztuczną inteligencję i widzą jej potencjał, chętniej rozważają dalsze innowacje. Ale są tez pewne przeszkody, z którymi muszą się mierzyć. 

    Ferie 2024. Wyjazdy nad morze coraz popularniejsze. Największą atrakcją morsowanie

    Czy Polacy coraz chętniej będą spędzać ferie nad morzem? Eksperci zauważają, że to był najlepszy początek roku w turystyce od 2019 roku. Czy przedsiębiorcom opłaca się teraz zamykać na zimę? 

    REKLAMA

    Jak założyć e-Doręczenia? Wniosek przedsiębiorcy

    Przedsiębiorcy mogą składać wnioski o utworzenie adresu do e-Doręczeń przez Biznes.gov. Po aktywacji adresu, firma korzysta ze skrzynki do e-Doręczeń w Koncie Przedsiębiorcy. Jak zrobić e-Doręczenia?

    Kompetencje kobiet w branży IT. Większy udział kobiet jest istotny z powodu deficytu wykwalifikowanych kadr

    W październiku 2024 r. zaczną obowiązywać unijne przepisy mające na celu zbudowanie większej odporności biznesu na cyberataki. W związku z tym należy podjąć działania podnoszące kompetencje z dziedziny cyberbezpieczeństwa. Tymczasem inicjatywy podnoszące kompetencje cyfrowe kobiet podejmowane są w zaledwie 20,4% miejsc pracy.

    Komisja Europejska proponuje zmniejszenie i uproszczenie obciążeń rolników. Czy to wystarczy by przerwać protesty?

    Komisja Europejska przesłała w czwartek prezydencji belgijskiej w Radzie UE dokument, zawierający listę działań mających na celu "zmniejszenie obciążeń administracyjnych, spoczywających na barkach rolników". Propozycje zostaną omówione z państwami członkowskimi 26 lutego na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa.

    Używasz smartfona? Twoje wrażliwe dane są jak na dłoni. Technologia pozbawia nas prywatności

    Użytkownicy różnych urządzeń, aplikacji czy systemów często nie są świadomi, przez kogo i do jakich celów są gromadzone i wykorzystywane dane na ich temat. Rozwój technologii rzadko idzie w parze ze świadomością użytkowników i regulacjami prawnymi. To stanowi zagrożenie dla ochrony danych osobowych.

    REKLAMA

    Wzrasta ryzyko prowadzenia biznesu. "Liczba wzmianek o geopolityce i ryzyku politycznym w dokumentach spółek wzrosła o 600%"

    Ryzyko prowadzenia biznesu w 2024 roku zwiększa rosnąca polaryzacja na światowej scenie politycznej. Istotna dla przedsiębiorców będzie minimalizacja potencjalnych niebezpieczeństw, m.in. poprzez zwiększenie odporności łańcuchów dostaw, odpowiednią politykę dostępu do zasobów i zaadresowanie kwestii ESG – wynika z raportu EY-Parthenon 2024 Geostrategic Outlook.

    Handel internetowy idzie w górę, stanowi 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej

    Sprzedaż internetowa w ujęciu rocznym w styczniu wzrosła ogółem o 11%, co stanowił 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej. Największy udział e-sprzedaży w całości sprzedaży detalicznej miały takie kategorie jak tekstylia, odzież, obuwie, prasa i książki. Tak wynika z danych przekazanych przez GUS.

    REKLAMA