Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Płacowe formy motywowania pracowników

Wynagrodzenie przysługujące pracownikowi z tytułu wykonywania pracy może mieć wiele składników. Mają one charakter obowiązkowy lub też przysługują fakultatywnie.


Właśnie operując nieobowiązkowymi świadczeniami, pracodawca może uzyskać najlepszy efekt w zakresie motywacji swoich pracowników.

Pracownik mający świadomość, że jego zaangażowanie i wkład pracy ma bezpośrednie przełożenie na otrzymywane wynagrodzenie lub świadczenia dodatkowe, będzie pracował lepiej. Również jego satysfakcja z wykonywanej pracy będzie większa. Z kolei wydajniejsza praca zespołu ludzi ma bezpośrednie przełożenie na wyniki finansowe całego zakładu pracy. Poniżej zostały przedstawione popularne metody finansowego motywowania pracowników.


Dodatkowe premie dla pracownika


Premia pieniężna w jej typowym kształcie jest składnikiem wynagrodzenia, do którego pracownik nabywa prawo w momencie spełnienia się określonych przesłanek przewidzianych w regulaminie, układzie zbiorowym lub umowie o pracę.


W przypadku zaistnienia takich przesłanek pracodawca nie ma prawa do odmowy premii, a więc jego zadanie sprowadza się jedynie do stwierdzenia, czy owe przesłanki wystąpiły. W tej postaci jest to więc typowy składnik obowiązkowy wynagrodzenia. Pracodawca po spełnieniu się ww. przesłanek nie ma bowiem wpływu na włączenie jej do wynagrodzenia pracownika. Zablokowanie takiego dodatku nie będzie możliwe nawet w sytuacji, gdy ważne potrzeby przedsiębiorstwa uzasadniałyby wykorzystanie tych pieniędzy na inne cele, np. na zakup brakujących środków produkcji.


Natomiast w przypadku gdy premia przewidziana w danym przedsiębiorstwie uzależniona została od np. podjęcia odpowiedniej decyzji przez pracodawcę odnośnie do jej wypłaty i wysokości, będzie tzw. nagrodą (premią uznaniową). Prawo do takiej nagrody powstanie bowiem dopiero w momencie jej przyznania.


W przeciwieństwie do premii regulaminowej pracodawca stosując system nagród, może wynagradzać swoich pracowników w sposób dalece bardziej elastyczny i dostosowany do jego możliwości.


W szczególności zawsze w przypadku groźby popadnięcia w kłopoty finansowe wypłata nagrody będzie mogła zostać odsunięta na inny termin, co w efekcie może okazać się korzystne także dla pracowników, gdyż pracodawca nie będzie musiał szukać oszczędności w innych obszarach działalności i przykładowo zmniejszyć zatrudnienie.


Udział pracownika w zysku


Pracodawca może przyznać swoim pracownikom dodatkowy składnik wynagrodzenia w postaci części zysku pracodawcy. Powinien jednak w tym celu określić dokładne zasady jego przyznawania. W szczególności należy uściślić, czy przyznanie go zależy tylko i wyłącznie od faktu, iż zysk został osiągnięty, czy też wymagać to będzie każdorazowo np. dodatkowej uchwały uprawnionego organu. W pierwszym przypadku sam fakt wystąpienia zysku będzie powodował, iż pracodawca będzie miał obowiązek wypłacenia jego części pracownikom, niezależnie od tego, czy może sobie na to w danym momencie pozwolić.


Natomiast uregulowanie takiego składnika w sposób, który umożliwi pracodawcy pewną uznaniowość, pozwoli na bardziej elastyczne gospodarowanie ewentualną nadwyżką finansową.


PRZYKŁAD

Zakładowy regulamin wynagradzania przewiduje, iż w przypadku osiągnięcia przez zakład pracy zysku określonej wysokości zarząd może uchwalić, iż jego część - nie większa niż 20 proc. - zostanie rozdysponowana pomiędzy pracowników. Jednak w przypadku gdy zarząd nie zajmie stanowiska w tym zakresie, dodatkowe wynagrodzenie nie będzie przysługiwać.


Nagroda rzeczowa dla pracownika


Przyznanie pracownikowi świadczenia niepieniężnego jako dodatkowego składnika wynagrodzenia jest dopuszczalne na gruncie obowiązujących przepisów prawa pracy.


Składnik ten nie może być jednak przyznawany kosztem wynagrodzenia zasadniczego, tylko dodatkowo. Płaca w formie niepieniężnej może bowiem zostać określona jedynie jako sytuacja wyjątkowa, sporadycznie występująca w zakładzie pracy i to tylko wtedy, gdy ustanawia ją układ zbiorowy pracy lub też przepisy ustawowe dopuszczają taką możliwość.


UWAGA

Nie będzie dopuszczalne, aby strony stosunku pracy wprowadziły w umowie o pracę zapis, że na przykład 20 proc. wynagrodzenia pracodawca będzie wypłacał w naturze.


W przypadku gdy takie świadczenie nie będzie podlegać powyższym ograniczeniom, a będzie rodzajem nagrody przysługującej na mocy jednostronnego oświadczenia pracodawcy (np. uchwały zarządu), jego wysokość, forma i zasady przyznawania mogą zostać uregulowane praktycznie dowolnie.


Taki zapis w umowie o pracę jest dopuszczalny. Umowa o pracę powinna wskazywać bowiem przysługujące pracownikowi wynagrodzenia wraz z określeniem jego składników.


PRZYKŁAD

Zapis w umowie o pracę stanowi, iż oprócz składników wynagrodzenia w niej wymienionych lub też przysługujących na mocy innych przepisów płacowych obowiązujących u pracodawcy, będzie on miał prawo do jednostronnego przyznania dodatkowego świadczenia, niekoniecznie w formie pieniężnej.


Opisane świadczenie będzie typowym składnikiem zależnym jedynie od decyzji pracodawcy, dlatego też pracownik nie nabędzie do niego prawa tylko i wyłącznie z tytułu pozostawania w stosunku pracy, ale konieczne będzie dodatkowe potwierdzenie go przez pracodawcę.


W przypadku jednak gdy umowa o pracę będzie stanowić, iż takie świadczenie będzie przysługiwać co pewien czas, a zarząd jedynie będzie miał prawo do ustalenia, jaki przedmiot lub towar będzie należny pracownikowi, zatrudnione osoby nabędą roszczenie do niego, niezależnie od tego, czy zarząd wypowie się w tej kwestii, czy też nie.


Praca na akord


Wprowadzenie w przedsiębiorstwie norm pracy jest oczywiście możliwe. Należy jednak pamiętać, iż taki system jest dopuszczalny tylko w przypadku, gdy praca pracownika może zostać w sposób obiektywny zmierzona i wyceniona.


W sytuacji nawiązania stosunku pracy, w którym stosowany jest akordowy system wynagradzania, strony stosunku pracy powinny ustalić także normy pracy obowiązujące w tym zakresie. Normy powinny zostać ustalone w sposób jednakowy oraz obiektywny dla wszystkich pracowników, przy czym nie jest dopuszczalne przy ich ustalaniu sugerowanie się wynikami najlepszych pracowników, np. mających najdłuższy staż.


Należy także zaznaczyć, że w przypadku gdy pracodawca ustali normy czasu pracy w sposób, który będzie znacznie odbiegał od możliwości pracowników i odmówi ich zmiany, będzie to stanowić powód nawet do rozpoczęcia przez nich sporu zbiorowego. Nie będą oni mogli jednak w tym wypadku kierować sprawy do sądu pracy, gdyż sprawy tego rodzaju zostały wyłączone spod właściwości tych sądów.


Regulaminy wynagradzania


U pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników zasady przyznawania dodatkowych świadczeń mogą zostać uregulowane w regulaminie wynagradzania. W tym bowiem akcie prawa wewnątrzzakładowego pracodawca może ustalić także inne świadczenia związane z pracą i zasady ich przyznawania.


Oznacza to, że jeżeli pracodawca ma wolę wprowadzenia dodatkowego świadczenia (np. dodatkowy system motywowania pracowników polegający na zapewnieniu im bezpłatnej opieki medycznej w renomowanym ośrodku zdrowia), który przysługiwać będzie z tytułu pozostawania w stosunku pracy, może uczynić to poprzez zmianę regulaminu wynagradzania.


Można więc w tym akcie zamieścić postanowienia przyznające pracownikom prawo do np. dodatkowej opieki medycznej opłacanej przez zakład pracy czy też bezpłatnego dostępu do sali gimnastycznej, jednakże jest to możliwe także w inny sposób. W szczególności pracodawca może wprowadzić takie świadczenie jednostronnie, np. poprzez wydanie regulaminu świadczeń dodatkowych w drodze uchwały uprawnionego organu zakładu pracy.


PRZYKŁAD

Pracodawca będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością przyznał w drodze uchwały walnego zgromadzenia fundusze na pokrycie kosztów dodatkowej opieki medycznej pracowników. W tym samym trybie świadczenia te będą mogły zostać odwołane, np. w przypadku niespodziewanych kłopotów finansowych.


Równe traktowanie przy wynagradzaniu


Pracodawca, który wprowadził w swoim zakładzie pracy system dodatkowych świadczeń, musi pamiętać, że przy ich przydzielaniu należy uwzględniać zasadę, iż pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę.


Oznacza to, że pracodawcy może zostać postawiony zarzut naruszenia przepisów dotyczących równego traktowania, w przypadku gdyby dodatkowe „bonusy” przydzielił jedynie części pracowników, pozostałym natomiast odmówił do nich prawa, mimo że np. wspólnie pracowali przy określonym projekcie.


Aby uniknąć takiego zarzutu, należy przyznawać wskazane powyżej składniki, biorąc pod uwagę przepisy przeciwdziałające dyskryminacji w miejscu pracy.


PODSTAWA PRAWNA

= Artykuł 78, art. 83 § 2, art. 86 § 2 Kodeksu pracy.

= Postanowienie SN z 6.03.1975 r., I PZ 4/75.


Przemysław Ciszek

Autor jest prawnikiem, wykładowcą w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie i wspólnikiem w firmie doradczej C&C Chakowski & Ciszek.

Kontakt: p.ciszek@cc.info.pl

Kodeks Pracy 2022 » Poszerzaj swoją wiedzę
Kodeks pracy 2022. Praktyczny komentarz z przykładami
Kodeks pracy 2022. Praktyczny komentarz z przykładami
Tylko teraz
Źródło: Personel i Zarządzanie
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zaległości firm usługowych rosną [BADANIE]
    Zaległości branży usługowej wobec banków i dostawców wzrosły w I kwartale o niemal 1,9 mld zł. Tak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i BIK.
    Nieoficjalnie: Węgry, Czechy i Słowacja blokują embargo na rosyjską ropę
    Podejście Węgier, Czech i Słowacji wyhamowało prace w UE nad przyjęciem szóstego pakietu sankcji na Rosję, czyli embarga na rosyjską ropę. Do tego nie widać zabiegów po stronie Niemiec i Francji, żeby jak najszybciej przyjąć ten pakiet. To osłabia unijną jedność i solidarność - przekazało PAP źródło dyplomatyczne w Brukseli
    Zadłużenie firm deweloperskich
    Zadłużenie firm deweloperskich - liczba firm deweloperskich wpisanych na koniec marca br. do Krajowego Rejestru Długów spadła o 0,6% rdr. Równocześnie w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor i w bazie informacji kredytowych BIK przybyło dłużników wykonujących roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków.
    Von der Leyen w Davos: Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje
    Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje. Przypomina to rosyjską strategię dotyczącą wykorzystywania przez Rosję w ten sam sposób surowców energetycznych - powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim wtorkowym przemówieniu na Międzynarodowym Forum Ekonomicznym w szwajcarskim Davos.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? Sprawdźmy.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? To pytanie, które często pojawia się z ust osób, zaczynających dopiero przygodę z kamperingiem. A więc?
    Wzrośnie płaca minimalna, a za nią preferencyjny ZUS dla przedsiębiorców
    W 2023 roku czeka nas dwustopniowa podwyżka płacy minimalnej: pierwszy raz w styczniu do wartości 3350 zł brutto, drugi raz w lipcu do 3500 zł brutto. Obecnie minimalne wynagrodzenie to 3010 zł, a więc docelowy wzrost wyniesie ponad 16%.
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Odpowiedzi jest wiele...
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Ciężko udzielić jednej odpowiedzi. Bo wszystko zależy od tego, o drodze jakiej kategorii mówimy.
    Stacje ładowania w Łodzi. 100 nowych punktów dla elektryków
    Stacje ładowania w Łodzi, czyli właśnie rozpoczyna się nowa inwestycja. W jej ramach powstanie 100 stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
    Niemiecki minister gospodarki: embargo na rosyjską ropę "w zasięgu ręki"
    Niemiecki minister gospodarki Robert Habeck w wywiadzie udzielonym w poniedziałek wieczorem dla niemieckiej telewizji publicznej stwierdził , że embargo na rosyjską ropę naftową jest "w zasięgu ręki"
    Premier o sankcjach na Rosję: mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni osiągniemy porozumienie
    Mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni dojdziemy do porozumienia, choć bardzo ważną wartością jest też zachowanie jedności - powiedział premier Mateusz Morawiecki, pytany o postępy w dyskusji między państwami UE nad wprowadzeniem szóstego pakietu sankcji wobec Rosji
    Peugeot 9X8 waży tylko 1030 kg i ma... 980 koni mocy!
    Peugeot 9X8 będzie walczyć w wyścigach długodystansowych FIA. Tak, to hybryda. Jej silniki mają jednak w sumie 980 koni mocy. A to dopiero początek.
    PIE: Silny wzrost sprzedaży detalicznej to efekt migracji z Ukrainy
    Silny wzrost sprzedaży detalicznej związany z zakupami m.in. odzieży czy kosmetyków to efekt migracji z Ukrainy. Budownictwo czeka wyraźne spowolnienie - przekazał w poniedziałek Polski Instytut Ekonomiczny
    30 lat relacji gazowych między Polską a Rosją przestaje istnieć
    Po 30 latach relacje gazowe między Polską a Rosją przestaną istnieć; nasz rząd podjął uchwałę o rozwiązaniu porozumień między rządami, nazywanych jamalskimi, które podpisano w 1993 r. - poinformował w poniedziałek pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Piotr Naimski.
    Komisja Europejska: Plan awaryjny dla unijnego transportu w przypadkach kryzysowych
    Komisja Europejska przyjęła w poniedziałek plan awaryjny w dziedzinie transportu, który ma zapewnić odporność tej branży na terenie Unii w sytuacjach kryzysowych. Uwzględniła przy tym doświadczenia zebrane w trakcie pandemii Covid-19, ale także wyzwania wynikające z rosyjskiej agresji na Ukrainę
    Własny biznes na wsi? Wniosek o premię do 31 maja 2022 r.
    Tylko do 31 maja 2022 r. ci, którzy chcą założyć własny biznes na wsi, mogą ubiegać się o wsparcie finansowanego z PROW na lata 2014-2020 - przypomina Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
    GUS: Budownictwo mieszkaniowe w kwietniu 2022 w trendzie spadkowym
    GUS: Budownictwo mieszkaniowe w kwietniu 2022 - publikująca wstępne dane budownictwa mieszkaniowego w kwietniu oraz czterech pierwszych miesiącach bieżącego roku okazała się w pełni zgodna z oczekiwaniami. A te jak wiadomo nie są już od dłuższego czasu optymistyczne, a raczej zdecydowanie nastawione na spadek dynamiki inwestycji mieszkaniowych.
    Wpływ sankcji na system finansowy
    Świat finansów targany jest toczonymi na ogromną skalę wojnami ekonomicznymi. Nie mniejszy wpływ mają na nie również wojny informacyjne, dyplomatyczne, a także otwarty konflikt zbrojny rozgrywany pomiędzy Rosją a Zachodem – w Ukrainie. Wszystko to powoduje niestabilność światowego systemu finansów.
    Jakie opony do motocykla? Podpowiadamy o czym pamiętać
    Jakie opony do motocykla? To pytanie, przed którym może stanąć wielu motocyklistów na początku sezonu. Jest kilka rzeczy, o których warto pamiętać.
    Problem z samochodem zastępczym. UOKiK reaguje
    Problem z samochodem zastępczym? Miało go wielu Polaków. Teraz kwestię postanowił uregulować UOKiK. Jakie są wnioski i działania?
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych od 2035 r. Pomysł Forda i Volvo
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych od 2035 r.? Ford i Volvo chcą wprowadzenia takiej regulacji na terenie UE. Ma dotyczyć aut osobowych i dostawczych.
    Prawo zatrzymania problemem dla frankowiczów?
    Prawo zatrzymania - krajowe banki w ramach „frankowych” sporów coraz częściej powołują się na tak zwane prawo zatrzymania. O co dokładnie chodzi?
    Frankowicze w sądach: W I kwartale br. do sądów wpłynęło ponad 20 proc. więcej spraw niż rok wcześniej
    Frankowicze w sądach: Jak wynika z danych ponad 40 sądów okręgowych, w I kwartale br. wpłynęło do nich łącznie prawie 16 tys. nowych spraw frankowych. To o przeszło 21% więcej niż dokładnie rok wcześniej.
    Kara za brak licencji wspólnotowej to nawet... 12 tys. zł!
    Kara za brak licencji wspólnotowej? Tak po 21 maja 2022 roku jest realna. Dokument jest wymagany podczas międzynarodowego transportu rzeczy.
    Credit Agricole: dane o produkcji przemysłowej są sygnałem silnego spowolnienia wzrostu PKB
    Dane o produkcji przemysłowej są pierwszym sygnałem oczekiwanego przez nas silnego spowolnienia wzrostu PKB w Polsce w II kw. - do 3,1 proc. r/r z 8,5 proc. w I kw. – stwierdzili ekonomiści banku Credit Agricole w piątkowym komentarzu do danych GUS.
    Światowy Dzień Pszczół
    Światowy Dzień Pszczół, ustanowiony przez ONZ z inicjatywy Słowenii, obchodzony jest 20 maja. Celem jest podkreślenie znaczenia pszczół dla pozyskiwania żywności i zwrócenie uwagi na zagrożenia dla tych owadów.