Czy bony wielkanocne przyznane zleceniobiorcy, który jest emerytem - byłym pracownikiem firmy, są zwolnione z podatku

RADA

W przypadku emeryta zatrudnionego na zlecenie wartość bonów przyznanych z zfśs jest zwolniona z podatku, jeśli jest to świadczenie wynikające z uprzedniego stosunku pracy emeryta. Należy zastosować zwolnienie przysługujące z tytułu wypłaty świadczeń emerytom - byłym pracownikom zakładu pracy. Nie ma znaczenia, że obecnie zatrudniają Państwo tę osobę na umowę zlecenia, ponieważ bony nie są przychodem z tytułu tej umowy. Od wartości bonów nie należy również naliczać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

 

UZASADNIENIE

Praca na podstawie umowy zlecenia jest źródłem przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Przychodami z tego źródła są przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej lub jej jednostki organizacyjnej bądź jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej (art. 13 pkt 8 lit. a updof).

Aby uznać, że świadczenie przyznane zleceniobiorcy w postaci bonów świątecznych jest przychodem z działalności wykonywanej osobiście, prawo do tego świadczenia musi wynikać z zawartej z nim umowy zlecenia bądź z innych regulacji obowiązujących w zakładzie. Wówczas wartość bonów stanowiłaby przychód z działalności wykonywanej osobiście jako składnik wynagrodzenia z tytułu tej umowy, od którego należałoby odprowadzić zaliczkę na podatek.

Jeśli ani umowa zlecenia, ani inne regulacje obowiązujące w firmie nie przewidują, że wynagrodzenie zleceniobiorcy (jego część) będzie wypłacane w bonach, to nie można uznać przychodu z tego tytułu za przychód z tytułu umowy zlecenia. Finansowanie wynagrodzenia ze środków funduszu socjalnego byłoby ponadto niezgodne z przepisami ustawy o zfśs. Środki tego funduszu są bowiem przeznaczone wyłącznie na finansowanie działalności socjalnej, tj. na finansowanie usług świadczonych przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową (art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1 ustawy o zfśs).

W związku z tym należy uznać, że przyznane bony z zfśs są świadczeniem odrębnym od umowy zlecenia. Wynikają one z działalności socjalnej funduszu, a nie z umowy zlecenia. Ponieważ otrzyma je emeryt - były pracownik firmy i bony te mają związek z łączącym go uprzednio z zakładem pracy stosunkiem pracy, to przychód z tego tytułu może być zwolniony z podatku. Zwolnieniem z podatku objęte są bowiem świadczenia otrzymane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem pracy do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 38 updof).

Ponieważ świadczenie to nie wynika ze stosunku pracy ani innego, z którego wynikałby obowiązek ubezpieczeń, to wartość otrzymanego świadczenia jest w całości zwolniona ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Inaczej wyglądałaby sytuacja, gdyby otrzymanie bonów nie miało związku z uprzednio łączącym emeryta stosunkiem pracy, lecz wynikało z umowy zlecenia. Mogłoby tak być, gdyby prawo do bonów świątecznych wynikało np. z regulaminu zfśs - gdyby regulamin przyznawał prawo do bonów pracownikom i zleceniobiorcom, a nie otrzymywaliby ich emeryci - byli pracownicy. Wówczas należałoby uznać, że świadczenie to nie ma związku z uprzednio łączącym emeryta stosunkiem pracy, lecz ma związek z wykonywaną przez niego umową zlecenia. W takiej sytuacji byłby to przychód z umowy zlecenia. Od tego dochodu trzeba pobrać zaliczkę na podatek według zasad właściwych dla umowy zlecenia.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zleceniobiorców jest faktycznie uzyskany przychód - jeśli w umowie zlecenia wynagrodzenie zostało określone w stawce kwotowej, godzinowej albo akordowej lub prowizyjnie. W pozostałych przypadkach podstawą wymiaru składek jest kwota minimalnego wynagrodzenia. Niezależnie jednak od tego, co jest podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia zatrudnianego przez Państwa zleceniobiorcę, otrzymane przez niego bony nie wpłyną na wysokość podstawy składek. W stosunku do zleceniobiorców mają bowiem odpowiednie zastosowanie przepisy rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r., które wymienia przychody zwolnione ze składek, m.in. świadczenia finansowane ze środków zfśs.

 

Podstawa prawna:

• art. 13 pkt 8 lit. a, art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),

• § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.),

• art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),

• art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.).

Krzysztof Rustecki

ekspert w zakresie prawa podatkowego i rozliczenia pracowników