REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy pożyczki od udziałowca powinny być opodatkowane

Michał Bator
Grzegorz Jukiel
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Zaciągnięcie pożyczki przez spółkę u jej udziałowca jest znaną metodą finansowania działalności gospodarczej. W Polsce firmy korzystające z tej formy finansowania są obciążone podatkiem od czynności cywilnoprawnych o stawce 0,5 proc.

Na wstępie zaznaczyć należy, że w maju 2004 roku zniesiono ten podatek, co było uzasadniane koniecznością dostosowania prawa do regulacji unijnych. Jednakże w 2007 roku podatek ten został wprowadzony ponownie. W opinii autorów pobieranie podatku od pożyczek od udziałowca jest sprzeczne z prawem europejskim.

REKLAMA

Inwestuj za pożyczone...

REKLAMA

Regulacje prawne Unii Europejskiej, dotyczące podmiotów gospodarczych, służą ochronie czterech podstawowych swobód gospodarczych: swobodzie przepływu osób, towarów, usług i kapitału. Swobodny przepływ kapitału wymaga ujednolicenia opodatkowania związanego z takimi przepływami. Państwa członkowskie UE zobowiązały się więc do harmonizacji prawa w tym zakresie, przyjmując Dyrektywę nr 69/335/EWG dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Stanowi ona, że ustawodawstwa państw członkowskich powinny dążyć do ujednolicenie podatków od gromadzenia kapitału, zarówno pod względem struktury, jak i stawek, a także zawiera listę podatków o charakterze kapitałowym, które można pobierać. Wszelkie inne podatki od gromadzenia kapitału powinny zostać zniesione.

Pojęcie gromadzenia kapitału obejmuje bezpośrednie wkłady kapitałowe do spółek dokonywane przez ich właścicieli i inne operacje, które mają zbliżone skutki, czyli prowadzą do uzyskania finansowania z wykorzystaniem środków pochodzących od właściciela (udziałowca lub akcjonariusza). Ponieważ udzielenie spółce pożyczki przez jej właściciela jest tego rodzaju operacją - podatki pobierane od takich pożyczek zostały zrównane z podatkami od gromadzenia kapitału.

...ale zapłać podatek

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Taka zasada obowiązuje również w Polsce od 2001 roku. Pożyczki udzielane spółkom przez udziałowców były opodatkowane tak jak podniesienie kapitału spółki. Skutkowało to łagodniejszym opodatkowaniem takich pożyczek, gdyż stawka podatku wynosiła maksymalnie 0,5 proc., wobec stawki 2 proc. pobieranej od zwykłej pożyczki (tj. udzielonej przez podmiot obcy, nie zaś udziałowca).

Kto daje i odbiera...

REKLAMA

Sytuacja zmieniła się 1 maja 2004 r., kiedy Polska przystąpiła do UE i zdecydowała się na zniesienie tego podatku z dniem akcesji. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadzono zwolnienie od opodatkowania pożyczek udzielonych spółce przez jej udziałowca (art. 9 pkt 10 lit. h). Rządowe uzasadnienie nowelizacji stwierdzało, że projekt ustawy ma na celu przede wszystkim dostosowanie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych [...] w zakresie opodatkowania podwyższenia kapitału w spółkach, do Dyrektywy dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału [...] W związku z tym, że w świetle przepisów Dyrektywy pożyczki udzielane spółce kapitałowej przez jej wspólnika nie podlegają podatkowi kapitałowemu, w projekcie zaproponowano zwolnienie tych czynności od podatku.

Zwolnienie to uchylono jednak z końcem 2006 roku. Pożyczki udzielane spółce przez jej udziałowców po 1 stycznia 2007 r. są ponownie traktowane jak zwiększenie kapitału spółki i konsekwentnie opodatkowane stawką 0,5 proc. W ten sposób Polska wycofała się z regulacji, których celem było zapewnienie zgodności z Dyrektywą. Jest to - w naszej ocenie - niezgodne z prawem wspólnotowym.

Według resortu finansów niezgodności z prawem wspólnotowym nie ma. Odpowiadając na interpelację poselską resort powołuje się na jeden z przepisów przejściowych Dyrektywy, wprowadzony w 1985 r. w związku z ówczesnym rozszerzeniem UE. Przepis ten zezwalał ówczesnym państwom członkowskim na utrzymanie określonych podatków o charakterze kapitałowym (w tym podatku od pożyczek od udziałowca) w zakresie, w jakim obowiązywały 1 lipca 1984 r. Minister finansów odwołał się do regulacji podatkowych obowiązujących 1 lipca 1984 r. na gruncie ówczesnej opłaty skarbowej, która przewidywała opodatkowanie pożyczki udzielonej przez wspólnika. Na tej podstawie uznano, że w 2007 roku Polska może ponownie wprowadzić podatek zniesiony wcześniej - zgodnie z zapewnieniem polskiego rządu - w celu harmonizacji prawa.

Prawo PRL wzorcem?

Dziwi już sam fakt, że w 2007 roku w drodze karkołomnej interpretacji wybranego przepisu Dyrektywy można powołać się na regulacje z 1984 roku, aby usprawiedliwić odstępstwa od podstawowych unijnych swobód gospodarczych. Przede wszystkim jednak wszelkie odstępstwa od obowiązku dostosowania prawa polskiego do prawa wspólnotowego mogą wynikać tylko wprost z Traktatu akcesyjnego, a nie mogą być wyinterpretowane z treści historycznych przepisów dyrektyw o charakterze dostosowawczym. W Traktacie akcesyjnym Polska nie zgłosiła zaś zastrzeżeń do Dyrektywy dotyczącej podatków od gromadzenia kapitału. Ponadto poprawna wykładnia dyrektyw europejskich wymaga, aby każdy przepis interpretować z uwzględnieniem celu regulacji, ale także w jego kontekście. Przepisy przejściowe Dyrektywy nie mogą więc usprawiedliwiać braku realizacji przez Polskę podstawowych celów tej Dyrektywy, gdyż zostały one wprowadzone w 1985 roku i w oczywisty sposób nie były wtedy skierowane do Polski.

Nawet gdyby uznać, że regulacje prawne z 1984 roku mogą być podstawą dla braku harmonizacji aktualnie obowiązującego prawa, to i tak teza o zgodności prawa polskiego z unijnym w omawianym zakresie nie wytrzymuje krytyki. Analiza przepisów z 1984 roku pokazuje, że nie wszystkie pożyczki udzielane spółce przez jej właściciela były wówczas opodatkowane, ale tylko takie, które powodowały zadłużenie spółki przekraczające połowę wartości kapitału zakładowego. Obecne przepisy nie uzależniają opodatkowania pożyczek od udziałowca od poziomu zadłużenia, a podatkowi podlega każda umowa pożyczki udzielona spółce przez udziałowca. W tym zakresie niezgodność z prawem wspólnotowym obecnej regulacji jest więc podwójna.

Co dalej?

Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) nie pozostawia wątpliwości, że państwa członkowskie muszą zwrócić podatki pobrane z naruszeniem prawa wspólnotowego, a sądy i organy podatkowe są uprawnione i zarazem zobowiązane do stosowania przepisów prawa wspólnotowego i powstrzymania się od stosowania prawa krajowego, jeśli jest ono z nim sprzeczne. W odniesieniu do podatników, od których taki podatek pobrano po 1 stycznia 2007 r., polskie sądy i organy podatkowe powinny więc orzekać o jego nadpłacie, nie czekając na zmianę odpowiednich przepisów. Ustawę o podatku od czynności cywilnoprawnych trzeba zaś jak najszybciej znowelizować, aby przywrócić stan zgodny z prawem wspólnotowym. Inaczej koszty błędów ustawodawcy ponosić będzie budżet państwa, czyli my wszyscy.

WAŻNE

Pożyczki udzielane spółce przez jej udziałowców po 1 stycznia 2007 r. są ponownie traktowane jak zwiększenie kapitału spółki i konsekwentnie opodatkowane stawką 0,5 proc. W ten sposób Polska wycofała się z regulacji, których celem było zapewnienie zgodności z Dyrektywą

WAŻNE

Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) nie pozostawia wątpliwości, że państwa członkowskie muszą zwrócić podatki pobrane z naruszeniem prawa wspólnotowego, a sądy i organy podatkowe są uprawnione i zarazem zobowiązane do stosowania przepisów prawa wspólnotowego i powstrzymania się od stosowania prawa krajowego, jeśli jest ono z nim sprzeczne

PROBLEMATYCZNY PODATEK

W maju 2004 roku zniesiono PCC od pożyczek udzielanych przez udziałowców, co było uzasadniane koniecznością dostosowania prawa do regulacji unijnych. Jednakże w 2007 roku podatek ten został wprowadzony ponownie. W opinii autorów pobieranie podatku od pożyczek od udziałowca jest sprzeczne z prawem europejskim.

GRZEGORZ JUKIEL, MICHAŁ BATOR

Autorzy są doradcami podatkowymi w międzynarodowej kancelarii prawnej White & Case w Warszawie

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

REKLAMA

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

Dotacje KPO wzmocnią ofertę konkursów ABM 2024 dla przedsiębiorców

Dotacje ABM (Agencji Badań Medycznych) finansowane były dotychczas przede wszystkim z krajowych środków publicznych. W 2024 roku ulegnie to zmianie za sprawą środków z KPO. Zgodnie z zapowiedziami, już w 3 i 4 kwartale możemy spodziewać się rozszerzenia oferty dotacyjnej dla przedsiębiorstw.

"DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

"Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

REKLAMA

Cable pooling - nowy model inwestycji w OZE. Warunki przyłączenia, umowa

W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, która weszła w życie 1 października 2023 roku, do polskiego porządku prawnego wprowadzono długo wyczekiwane przez polską branżę energetyczną przepisy regulujące instytucję zbiorczego przyłącza, tzw. cable poolingu. Co warto wiedzieć o tej instytucji i przepisach jej dotyczących?

Wakacje składkowe. Od kiedy, jakie kryteria trzeba spełnić?

12 kwietnia 2024 r. w Sejmie odbyło się I czytanie projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nowelizacji przewiduje zwolnienie z opłacania składek ZUS (tzw. wakacje składkowe) dla małych przedsiębiorców. 

REKLAMA