REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie są podatkowe konsekwencje kary umownej

Magdalena Majkowska
Magdalena Majkowska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Kara umowna wypłacana w przypadku niewywiązania się z umowy może stanowić koszt uzyskania przychodów. U kontrahenta, który otrzymał określoną kwotę w postaci kary umownej, powstaje natomiast przychód do opodatkowania.

Kara umowna to popularny instrument służący zabezpieczaniu swoich interesów przez wierzycieli. Stanowi ona określoną kwotę pieniężną, którą strona umowy zobowiązuje się zapłacić w przypadku powstania szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Obowiązek jej zapłaty wystąpi w przypadku, gdy dłużnik w ogóle nie spełni swojego świadczenia albo dokona tego nienależycie, czyli przykładowo z opóźnieniem albo wadliwie, np. realizując jedynie część zamówienia bądź dostarczać złe jakościowo towary. Wypłata kary umownej wywołuje określone konsekwencje na gruncie prawa podatkowego. W przypadku dłużnika, który musi zapłacić karę, istotna staje możliwość zaliczenia wypłaconej kontrahentowi kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Z kolei po stronie wierzyciela powstaje pytanie, czy powinien opodatkować uzyskane przysporzenie w postaci kary umownej.

REKLAMA

Ustawowe wyłączenia

Kosztem podatkowym w świetle obowiązujących przepisów mogą być wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Kosztem uzyskania przychodów może być również zapłacona kara umowna, szczególnie po zmianie definicji kosztów uzyskania przychodów obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Jak wskazano powyżej, pozwala ona zaliczać do kosztów podatkowych nie tylko wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów, ale również służące zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Warto zwrócić uwagę, że przedsiębiorca, który nie płaci kar umownych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, może stać się niewiarygodny w oczach kontrahentów i klientów, a zatem w konsekwencji utracić źródło przychodów. Trzeba jednak pamiętać, że zaliczenie zapłaconej kary umownej do kosztów podatkowych podlega jednak pewnym ograniczeniom. Zarówno ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i osób prawnych zawiera katalog wydatków, które nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Na tej liście znajdują się m.in. kary umowne i odszkodowania. Wyłączeniu z kosztów podatkowych podlegają jednak wyłącznie kary umowne oraz odszkodowania wypłacone z tytułu:

• wady dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,

• zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót lub usług.

Tylko te kary umowne wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Przykładowo zatem przedsiębiorca, który nie dostarczył na czas towarów wolnych od wad (np. w ramach rękojmi za wady fizyczne rzeczy) i z tego powodu musiał zapłacić kontrahentowi ustaloną w kontrakcie karę umowną, wypłaconej kwoty nie zaliczy do kosztów. Podobnie będzie w wypadku kary umownej wypłaconej na skutek dostarczenia towarów wadliwych, wadliwego wykonania zamówionej usługi czy też zwłoki w usunięciu wad dostarczonych towarów lub świadczonych usług.

Kara umowna jako koszt

REKLAMA

Jeżeli przedsiębiorca, który zapłacił karę umowną z innych tytułów niż wymieniowe wprost w ustawach podatkowych i jednocześnie wykaże związek tego wydatku z uzyskiwanymi przychodami, może zaliczyć wypłaconą kwotę do kosztów podatkowych. Zatem przedsiębiorca, który nie dotrzymał umownego terminu i spóźnił się z dostawą towarów i z tego powodu musiał zapłacić kontrahentowi ustaloną w kontrakcie karę umowną, wypłaconej kwoty nie będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Przykładowo przedsiębiorca, który nie dotrzymał umownego terminu i spóźnił się z realizacją zobowiązania, będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów karę umowną wypłaconą z tego tytułu. Potwierdza to praktyka organów podatkowych. Jak podkreślają bowiem urzędy skarbowe w wydawanych interpretacjach, kara umowna z tytułu niewykonania zobowiązania nie została wymieniona jako jedna z kategorii kar umownych wyłączonych z kosztów podatkowych. Ponadto istotą przepisów, które nie pozwalają zaliczyć określonych rodzajów kar do kosztów uzyskania przychodów, jest wyłączenie kar umownych generalnie związanych z wadami towarów lub usług, a nie z opóźnieniem w ich dostarczeniu (tak m.in. Urząd Skarbowy Warszawa Mokotów, w piśmie z 9 lipca 2007 r., sygn. 1433/IP1/423/514/07/AG).

Koszt uzyskania przychodów może stanowić także m.in. kara umowna wypłacona na skutek niewykonania zobowiązania. Potwierdził to m.in. Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie w piśmie z 14 sierpnia 2007 r. (sygn. 1472/ROP1/423-222/07/KUKM). Wskazał on, że w sytuacji, gdyby racjonalny ustawodawca chciał, aby wszystkie kary umowne i odszkodowania nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, takie wyłączenie zawarłby wprost w ustawie, bez wyszczególniania tylko niektórych z nich. Kara umowna z tytułu niewykonania zobowiązania może być zaliczona w ciężar uzyskania przychodów. Jej zastrzeżenie w momencie zawierania umowy jest racjonalnym i logicznym narzędziem zabezpieczającym strony umowy. Z kolei jej wypłacenie logicznie zabezpiecza źródło przychodu, gdyż podmiot, który umownych kar z tytułu niewykonania zobowiązania nie płaci, naraża się na utratę zaufania i wiarygodności u kontrahentów, co może skutkować utratą źródła przychodu.

Przychód wierzyciela

Otrzymana przez przedsiębiorcę kara umowna stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Kary umowne stanowią przychód u wierzyciela w momencie ich faktycznego otrzymania (metoda kasowa). Zgodnie z ogólną zasadą za przychody z pozarolniczej działalnością gospodarczą uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Za datę powstania przychodu uważa się natomiast (z zastrzeżeniem ustawowych wyjątków) dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności. Ta zasada nie będzie miała jednak zastosowania odnośnie do kary umownej, która nie jest związana z wydaniem rzeczy, zbyciem prawa majątkowego lub wykonaniem usługi. Dlatego w tym przypadku za datę powstania przychodu należy uznać dzień otrzymania zapłaty.

WAŻNE!

W świetle obowiązujących przepisów tylko niektóre kary umowne i odszkodowania nie są kosztem uzyskania przychodów

PRZYKŁAD

ROBOTY BUDOWLANE

Przedsiębiorca zawarł umowę, której przedmiotem było wykonanie robót budowlanych zgodnie z umówionym projektem. Oznaczony w umowie termin zakończenia prac nie został dotrzymany. Opóźnienia nie wynikały z konieczności usuwania wad wykonanych usług. W podpisanej umowie strony zawarły klauzulę o karze umownej za zwłokę w wykonaniu umowy, którą przedsiębiorca zapłacił kontrahentowi. Kara umowna wypłacona z tytułu nieterminowej realizacji usługi może być zaliczona do kosztów podatkowych.

MAGDALENA MAJKOWSKA

magdalena.majkowska@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

• Art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    KPO: Od 6 maja 2024 r. można składać wnioski na dotacje dla branży HoReCa - hotelarskiej, gastronomicznej, cateringowej, turystycznej i hotelarskiej

    Nabór wniosków na dotacje dla branży hotelarskiej, gastronomicznej i cateringowej oraz turystycznej i kulturalnej w ramach Krajowego Planu Odbudowy ogłoszono w kwietniu 2024 r. Wnioski będzie można składać od 6 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r.

    Ile pracuje mikro- i mały przedsiębiorca? 40-60 godzin tygodniowo, bez zwolnień lekarskich i urlopów

    Przeciętny mikroprzedsiębiorca poświęca dużo więcej czasu na pracę niż przeciętny pracownik etatowy. Wielu przedsiębiorców nie korzysta ze zwolnień lekarskich i nie było na żadnym urlopie. Chociaż mikroprzedsiębiorcy zwykle zarabiają na poziomie średniej krajowej albo trochę więcej, to są zdecydowanie bardziej oszczędni niż większość Polaków.

    Duży wzrost cyberataków na świecie!

    Aż 28 proc. O tyle procent wzrosła liczba ataków cyberprzestępców. Hakerzy stawiają także na naukę i badania oraz sektor administracyjno-wojskowy. W Europie liczba ataków ransomware wzrosła o 64 proc. Jest się czego obawiać. 

    Nie zrobisz zakupów w swoim ulubionym sklepie osiedlowym, bo powrót VAT na żywność doprowadzi go do bankructwa

    Po ponad dwóch latach przerwy powrócił 5-procentowy VAT na żywność. Sieci dyskontów, które toczą wojnę o klientów, kuszą obietnicą, że cen nie podniosą, bo podatek wezmą na siebie. Korzystna dla klientów zapowiedź może okazać się zabójcza dla i tak słabnących i znikających z rynku małych sklepów.

    REKLAMA

    Windykacja należności krok po kroku

    Windykacja należności krok po kroku czyli jak odzyskać swoje pieniądze? Pierwszym krokiem jest windykacja przedsądowa. Co zrobić, aby windykacja była skuteczna już na tym etapie?

    Praca tymczasowa: Liczy się wynagrodzenie, lokalizacja miejsca pracy, czas trwania rekrutacji i szansa na stałą pracę

    Praca tymczasowa to nie tylko opcja dla studentów – najwięcej pracowników stanowią osoby w przedziale wiekowym 25-44 lata. Pracownicy tymczasowi przy wyborze oferty pracy najczęściej zwracają uwagę na wysokość wynagrodzenia, lokalizację miejsca pracy oraz szansę na stałe zatrudnienie, a także szybkość procesu rekrutacji.

    Uwaga! Zbyt częste zmienianie hasła ułatwia cyberataki

    Czy trzeba zmieniać hasło co miesiąc? Okazuje się, że zbyt częsta zmiana hasła ułatwia cyberataki. Wskazania do zmiany hasła przez pracowników po czasie od 30 do 90 dni powinny się zmienić. Kiedy zmiana hasła jest konieczna?

    Cyfrowa współpraca księgowych i przedsiębiorców

    Postęp w zakresie rozwiązań technologicznych oraz innowacje w sposobie komunikacji pomiędzy urzędami i podmiotami zmieniają sposób prowadzenia przedsiębiorstw - w szczególności małych i mikrofirm. Równocześnie szybka adopcja rozwiązań technologicznych sprawia, że cyfryzacja sektora publicznego - także na linii obywatel - urząd w kontekście przykładowo cyfrowych rozliczeń podatkowych – nabiera rozpędu i będzie coraz intensywniej dotykać również inne powiązane z nią sektory i branże. 

    REKLAMA

    Jak hakerzy wyciągają nasze dane? Uważaj na aktualizacje!

    Hakerzy nie próżnują i wciąż szukają nowych sposobów na wyciągnięcie danych. Wykorzystują pliki wirtualnego dysku twardego (VHD) do dostarczania wirusa - trojana zdalnego dostępu (RAT) Remcos. W Polsce szczególnie groźne są fałszywe aktualizacje. 

    Firmy przemysłowe stawiają na AI

    Większość firm (83 proc.) z sektora przemysłowego planuje zainwestować w sztuczną inteligencję w 2024 r. Tak wynika z najnowszego raportu "State of Smart Manufacturing". 

    REKLAMA