Czy zakład zagranicznej firmy podlega polskiemu CIT

Dokonanie prawidłowej analizy i rzetelne określenie, czy zagraniczny podmiot posiada w Polsce zakład czy też nie, jest bardzo ważne z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Konsekwencją istnienia zakładu jest bowiem konieczność opodatkowania wygenerowanych przez niego dochodów w Polsce. Natomiast w sytuacji gdy prowadzona przez zagraniczny podmiot działalność nie spowoduje powstania zakładu, dochody uzyskane ze źródeł położonych w Polsce będą podlegały opodatkowaniu za granicą, w państwie rezydencji tej osoby.

WAŻNE

Dla powstania zakładu nie jest wystarczające samo istnienie stałej placówki. Warunkiem koniecznym jest prowadzenie działalności gospodarczej przez tę placówkę

Czym jest zakład

W uproszczeniu stwierdzić można, iż zakładem jest stała placówka, za pośrednictwem której całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza zagranicznego przedsiębiorstwa.

Pojęcie to w szczególności obejmuje:

• miejsce zarządu,

• filię, biuro, fabrykę, warsztat i kopalnię,

• źródło ropy naftowej lub gazu ziemnego,

• kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.

Wskazać należy w tym miejscu, iż wymienione formy mają charakter przykładowy, a wykaz ten nie stanowi katalogu zamkniętego. Kwestię istnienia zakładu należy zatem w każdym przypadku rozpatrywać indywidualnie.

Do najważniejszych przesłanek determinujących powstanie zakładu zaliczyć można:

• istnienie miejsca, gdzie działalność jest prowadzona w postaci stałej placówki, bez względu na posiadany tytuł prawny do dysponowania danym miejscem,

• stały charakter placówki,

• wykonywanie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa za pośrednictwem istniejącej placówki.

Inne zasady przewidziane zostały dla prowadzenia działalności budowlanej. Co do zasady, plac budowy, prace budowlane albo instalacyjne będą kwalifikowane jako zakład w sytuacji, jeśli będą trwały dłużej niż czas określony w konkretnej umowie dotyczącej zasad unikania podwójnego opodatkowania. Przepisy zawartych umów określają go w różnym wymiarze. Jest to 6, 9, 12, 18 lub 24 miesiące.

Warto w tym miejscu odnieść się do art. 5 pkt 4 Konwencji Modelowej OECD. Zgodnie z jego treścią zakładu nie stanowią:

• placówki, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub dostarczania dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa,

• utrzymywanie zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub dostarczania,

• utrzymywanie zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu przerobu przez inne przedsiębiorstwo,

• utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo w celu zbierania informacji dla przedsiębiorstwa,

• utrzymywanie stałej placówki w celu prowadzenia wyłącznie działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym.

Dochody zakładu

Wysokość dochodu lub straty zakładu ustala się według zasad ogólnych, zawartych w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W celu ustalenia wartości tej w poprawnej wysokości możliwe jest odliczenie dochodów wolnych od podatku, a także kosztów uzyskania przychodów. Z powyższego zapisu wynika zatem, że wysokość dochodu lub straty zakładu zagranicznego podmiotu działającego w Polsce oblicza się identycznie jak w przypadku podatników polskich. Trzeba jednak zauważyć, że dokonując kalkulacji zarówno przychodów, jak i kosztów uzyskania przychodów zakładu, pod uwagę należy wziąć te wartości, które dotyczą działalności na terytorium polskim. Zakład zatem należy potraktować jak podmiot polski.

Zgodnie z postanowieniami art. 7 wspomnianej wyżej Konwencji Modelowej, w pierwszej kolejności konieczne jest przypisanie do zakładu takich zysków, które zakład mógłby osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność, w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.

Obowiązkowe księgi

Trzeba zauważyć, że na zakładzie zagranicznego podmiotu działającym w Polsce spoczywają takie same obowiązki, jak gdyby był on niezależnym polskim podatnikiem. Musi więc on dokonywać comiesięcznych wpłat zaliczek na podatek dochodowy, a także składać deklarację roczną. Ustawa o rachunkowości także przewiduje kilka obowiązków. Zgodnie z jej treścią, zakład zobowiązany jest także do prowadzenia ksiąg rachunkowych w sytuacji, gdy przedsiębiorca zagraniczny prowadzi działalność gospodarczą w Polsce osobiście, przez osobę upoważnioną lub poprzez zatrudnionych przez siebie pracowników. O obowiązku prowadzenia ewidencji rachunkowej wspomina również przepis art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Biorąc pod uwagę jego treść, stwierdzić należy, że prowadzący zakład zobowiązani są do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania oraz poprawne skalkulowanie należnego podatku.

W przypadku braku możliwości ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o księgi rachunkowe organom podatkowym umożliwione zostało dokonanie szacowania dochodu w oparciu o określone wskaźniki.

Dochód globalny

Podlegającym opodatkowaniu dochodem zakładu jest dochód globalny uzyskany z prowadzonej działalności gospodarczej. Do jego wartości konieczne jest także zaliczenie przychodów z tytułu należności licencyjnych, odse- tek, majątku ruchomego i nieruchomego, a także inne podlegające opodatkowaniu w Polsce dochody niekorzystające ze zwolnień ani przedmiotowych, ani podmiotów.

DEFINICJA ZAKŁADU W USTAWIE O CIT

Zakład zagraniczny stanowi:

• stała placówka, poprzez którą podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabryka, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,

• plac budowy, budowa, montaż lun instalacja, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium innego państwa,

• osoba, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeśli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania umów oraz pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje.

PRZEDSTAWICIELSTWO NIE JEST ZAKŁADEM

Warto zaznaczyć, iż podmioty zagraniczne czasami prowadzą swoją działalność gospodarczą w formie przedstawicielstw. Co do zasady mogą one prowadzić działalność wyłącznie w zakresie reklamy oraz reprezentacji przedsiębiorstwa zagranicznego. Działalność taka nie determinuje powstania zakładu.

KRZYSZTOF KOŚLICKI

krzysztof.koslicki@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

• Konwencja Modelowa OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku.