Czy darowizna przedsiębiorstwa podlega opodatkowaniu VAT

rada

Jeżeli dojdzie do zbycia całego przedsiębiorstwa w drodze darowizny, nie będzie to czynność podlegająca opodatkowaniu VAT. Niemniej jednak Czytelnik w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności zobowiązany jest do zgłoszenia tego faktu w urzędzie skarbowym i do sporządzenia spisu z natury.

uzasadnienie

Jak wynika z pytania Czytelnika, prowadzone przedsiębiorstwo zamierza on zbyć w drodze umowy darowizny na rzecz syna.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Powołany przepis stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W takim przypadku należy sporządzić również spis z natury na dzień zaprzestania wykonywania działalności oraz zawiadomić o dokonanym spisie z natury, o ustalonej wartości i o kwocie podatku należnego właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia zakończenia tego spisu.

Towarami są, stosownie do zapisu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. W związku z powyższym przez pojęcie towaru należy rozumieć zarówno towary handlowe, jak i wyposażenie, a także środki trwałe.

Jeżeli darowizna nastąpi przed zaprzestaniem działalności, remanent wyniesie 0 zł.

Czytelnik nie podał informacji, jakiego rodzaju jest to działalność usługowa.

Niemniej jednak należy stwierdzić, iż na pewno posiada w swoim przedsiębiorstwie jakieś towary czy środki trwałe oraz wyposażenie.

Osoba fizyczna po zaprzestaniu wykonywania działalności pozostaje dysponentem wcześniej nabytych składników i jest uprawniona do ich zbycia, także w drodze darowizny. Mimo że w ustawie o VAT ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „transakcja zbycia”, pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Oznacza to, że „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu). Zbyciem jest więc każda czynność prowadząca do przeniesienia własności.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż jeżeli zbycie przedsiębiorstwa nastąpi poprzez jego darowiznę, to czynność ta nie będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług na mocy art. 6 pkt 1. Zgodnie z nim przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Tym samym darowizna przedsiębiorstwa na rzecz syna nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Niezależnie jednak od tego Czytelnik jest zobowiązany do wypełnienia wszelkich obowiązków związanych ze sporządzeniem spisu z natury towarów posiadanych w dacie zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. W związku z tym na Czytelniku prowadzącym działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, w sytuacji zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, ciąży obowiązek sporządzenia remanentu likwidacyjnego.

Jeżeli dokonamy darowizny przed zakończeniem działalności, remanent wyniesie 0 zł.

• art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

Ewa Michalak

ekspert w zakresie VAT