Usługi kompleksowe - czym są i jak rozliczać je w firmie?

Sebastian Bobrowski, Dyrektor Finansowy inFakt

Co to jest usługa kompleksowa?

Usługa kompleksowa lub inaczej usługa złożona składa się z kombinacji kilku (minimum dwóch) różnych czynności – świadczenia głównego (usługi zasadniczej, głównej) oraz świadczeń pomocniczych.

Usługę można uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, gdy:

• cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną,
• usługi głównej nie można wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej.

Jak skutecznie prowadzić własną firmę

Przykłady usług kompleksowych:

• Dostawa towaru klientowi wraz z przesyłką tego towaru. Usługa przesyłki jest usługą pomocniczą do czynności zasadniczej – dostawy towaru, którego nabycie jest celem dla klienta.
• Najem lokalu i dostawa mediów mogą stanowić świadczenie złożone. Jest to jednak możliwe tylko wówczas, gdy umowa zawarta pomiędzy najemcą a wynajmującym nie zawiera wyraźne rozbicia na czynsz i opłaty za media (wystawiana jest tylko jedna faktura z jedną kwotą za usługę najmu).
• Przeprowadzenie szkolenia lub organizacja konferencji (usługa główna), w trakcie której uczestnikom zapewnia się nocleg i wyżywienie (usługi pomocnicze).
• Prowadzenie prywatnego przedszkola lub żłobka oraz świadczenie usług gastronomicznych dla dzieci. Wówczas usługi przedszkolne to świadczenie główne, a wyżywienie to świadczenie pomocnicze.
• Usługa polegająca na trwałej zabudowie meblowej stanowi modernizację lokalu, w którym jest ona montowana – to usługa kompleksowa (nie ma bowiem mowy o osobnych usługach dostawy mebli i usługi montażu).

Opodatkowanie usług kompleksowych VAT-em

Według ogólnej zasady usługi kompleksowe są opodatkowane jedną stawką VAT – właściwą dla świadczenia głównego. Problem dotyczy tego, czy dana transakcja zostanie uznana za usługę kompleksową nie tylko przez przedsiębiorcę, ale także przez fiskus.

W praktyce organy podatkowe często kwestionują uznanie danego świadczenia za kompleksowe, w szczególności gdy usługa wiodąca jest opodatkowana niższą stawką VAT lub nawet zwolniona z tego podatku.

Na przykład usługi gastronomiczne świadczone w przedszkolu korzystają ze zwolnienia z VAT, mimo że generalnie są one objęte stawką 8%. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z usługami opieki nad dziećmi (a nie oddzielnie z usługami opieki i usługami gastronomicznymi), które są zwolnione z podatku VAT.

Działalność wykonywana osobiście a działalność gospodarcza

UWAGA!

W wielu sytuacjach z punktu widzenia klienta wygodniejsze i korzystniejsze podatkowo jest nabycie jednej kompleksowej usługi ujętej na jednej fakturze. Otrzymując kilka faktur na różne świadczenia (np. osobno za szkolenie, usługę cateringową, nocleg), klient nie zawsze może w całości odliczyć naliczony VAT.

Gdy pojawiają się wątpliwości, czy dana usługa może być uznana za usługę kompleksową

Ze względu na wyczulenie organów podatkowych na kwalifikację usług jako kompleksowe przedsiębiorcy powinni zawsze dokładnie analizować, czy w danym przypadku występuje właśnie tego rodzaju usługa. Dokonując takiej oceny warto pamiętać o następujących kryteriach:

• Usługa kompleksowa jest wykonywana na rzecz jednego klienta, który oczekuje jednej płatności za całą usługę. Innymi słowy klient oczekuje, że nabędzie usługę jako całość, a nie że będzie zmuszony do oddzielnego nabywania poszczególnych jej składników.
• O usłudze kompleksowej można mówić wtedy, gdy różne elementy pomocnicze jedynie przyczyniają się do lepszego skorzystania z usługi wiodącej, ale nie są warunkiem niezbędnym do wykonania głównego świadczenia (np. skorzystanie z usług kosmetycznych podczas konferencji odbywającej się w hotelu SPA w ramach kompleksowego pakietu konferencyjnego).

Usługi złożone powinny stanowić gospodarczą całość i być ze sobą ściśle powiązane, a ich rozdzielenie byłoby sztuczne i nienaturalne.

Zapraszamy do dyskusji na forum

Sebastian Bobrowski, Dyrektor Finansowy inFakt