Gdzie szukać unijnych pieniędzy

Najważniejszym programem unijnym dla małych i średnich firm jest Innowacyjna Gospodarka. Jednak to niejedyne źródło pieniędzy dla tego sektora, bo środki dla przedsiębiorców przewidziano w każdym programie operacyjnym.

Problem polega na tym, że mnogość programów, instytucji ogłaszających konkursy i zasad starania się o pieniądze powoduje, że MSP zbyt rzadko korzystają z tej formy pomocy.

Konkursy już trwają

Nabory wniosków do programów operacyjnych ruszyły już na początku roku. Do tej pory odbyła się większość konkursów w każdym z unijnych programów. Rywalizacja o pieniądze przeznaczone dla przedsiębiorców nie była duża. Jednak wkrótce może się to zmienić, zwłaszcza że z powodu światowego kryzysu bankowego inne źródła finansowania projektów mogą być niedostępne. Warto więc śledzić strony internetowe instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie poszczególnych priorytetów i działań, by zdążyć ze złożeniem wniosku, zanim wyczerpią się pieniądze.

Innowacyjna Gospodarka

Za większość konkursów programu Innowacyjna Gospodarka dla małych i średnich przedsiębiorstw odpowiada Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Ogłoszenia o kolejnych turach naborów wniosków są publikowane na stronie agencji.

PARP odpowiada za następujące działania przeznaczone dla MSP:

• Priorytet 1. Badania i rozwój nowoczesnych technologii

• Działanie 1.4. Wsparcie projektów celowych

Z działania tego będą finansowane projekty dotyczące przedsięwzięć technicznych, technologicznych lub organizacyjnych (badania przemysłowe i prace rozwojowe), prowadzonych przez przedsiębiorców, aż do stworzenia prototypu włącznie.

• Priorytet 4. Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

• Działanie 4.1. Wsparcie wdrożeń wyników prac B + R (badawczo-rozwojowych)

Z tych środków będą finansowane projekty inwestycyjne (zakup środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych) związane z wdrożeniem wyników prac B + R realizowanych w ramach działania 1.4.

• Działanie 4.2. Stymulowanie działalności B + R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego

Działanie ma na celu wzmocnienie przedsiębiorstw prowadzących działalność B + R, a wsparcie otrzymają projekty przyczyniające się do rozwoju B + R.

• Działanie 4.4. Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym

Dofinansowany zostanie zakup i wdrożenie nowoczesnych i unikatowych rozwiązań technologicznych w produkcji i usługach.

• Działanie 4.5. Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki

Poddziałanie 4.5.2. Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych

Pomoc uzyskają inwestycje obejmujące zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wzrost zatrudnienia, prowadzące do utworzenia lub rozbudowy centrów usług wspólnych i centrów IT.

• Priorytet 5. Dyfuzja innowacji

• Działanie 5.4. Zarządzanie własnością intelektualną

MSP mogą ubiegać się o dotację na uzyskanie ochrony własności przemysłowej.

• Priorytet 6. Paszport dla eksportu

• Działanie 6.1. Polska gospodarka na rynku międzynarodowym

Działanie pozwoli przedsiębiorstwom uczestniczącym w programie m.in. na zwiększenie poziomu eksportu i, poprzez udział w międzynarodowych targach i misjach gospodarczych, promocję polskiej gospodarki na rynku międzynarodowym.

• Priorytet 8. Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki

• Działanie 8.1. Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej

W ramach działania będą dofinansowywane projekty dotyczące świadczenie usług drogą elektroniczną (e-usług).

• Działanie 8.2. Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

Dofinansowanie zostanie przyznane projektom związanym z wdrażaniem nowych lub integracją istniejących systemów informatycznych przedsiębiorstw, mającym na celu umożliwienie automatyzacji wymiany informacji między systemami informatycznymi współpracujących firm.

• Działanie 8.4. Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili”

Ze środków przeznaczonych na realizację tego działania wsparcie otrzymają projekty polegające na budowie dedykowanej infrastruktury teleinformatycznej.

Infrastruktura i Środowisko

Małe i średnie firmy mogą ubiegać się również o dotację z PO Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ). Mimo że jest to program dedykowany samorządom, istnieją działania skierowane do firm.

Firmy będą mogły ubiegać się o dofinansowanie z czterech priorytetów (spośród 15):

• Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska (priorytet 4),

• Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywności energetycznej (priorytet 9),

• Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii (priorytet 10),

• Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa systemu ochrony zdrowia (priorytet 12) - dla niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W przypadku PO IiŚ kryterium, które wyeliminuje większość MSP z rywalizacji o pieniądze, jest minimalna wartość projektu, która nie może być niższa niż 8 mln zł.

Kapitał Ludzki

Najważniejszym celem programu Kapitał Ludzki jest wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej.

Cel ten będzie realizowany przede wszystkim poprzez dofinansowanie m.in.:

• otwartych i zamkniętych szkoleń oraz doradztwa dla przedsiębiorstw o charakterze ponadregionalnym,

• szkolenia i doradztwa dla wsparcia procesów restrukturyzacji na poziomie ponadregionalnym,

• działań innowacyjnych oraz mobilności międzysektorowej o charakterze ponadregionalnym, a także poprzez

• popularyzowanie powiązań kooperacyjnych wśród przedsiębiorstw w celu transferu wiedzy.

Przedsiębiorcy są więc jednym z dwóch najważniejszych beneficjentów tego programu.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

Przedsiębiorcy z branży rolno-spożywczej mogą ubiegać się także o dotacje ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dla firm przeznaczono pieniądze m.in. w ramach Osi I Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w Działaniu 1.5. Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej oraz w Osi III w Działaniu 3.4. Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw.

Z Osi I MSP mogą starać się o dofinansowanie:

• budowy, modernizacji lub przebudowy budynków stanowiących infrastrukturę zakładów przetwórstwa lub handlu hurtowego produktami rolnymi,

• kupna lub instalacji aparatury pomiarowej, kontrolnej oraz sprzętu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania, w tym oprogramowania,

• kupna oprogramowania służącego do zarządzania przedsiębiorstwem oraz sterowania procesem produkcji i magazynowania, wdrożenia procedury systemów zarządzania jakością, przygotowania dokumentacji technicznej projektu, przygotowania biznesplanu, opłat za patenty lub licencje.

Natomiast z Osi III wsparcie otrzymają mikroprzedsiębiorstwa.

W przypadku PROW instytucją ogłaszającą konkursy i zbierającą wnioski jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Regionalne Programy Operacyjne

Prawie 5 mld euro dla małych i średnich przedsiębiorstw przeznaczyły województwa w Regionalnych Programach Operacyjnych. We wszystkich 16 regionach wspieranie przedsiębiorczości znalazło się na pierwszym albo drugim miejscu (ustępując tylko drogom) wśród najważniejszych celów rozwojowych. Na wspieranie dużych przedsiębiorstw zdecydowało się tylko kilka samorządów.

Dolnośląskie postawiło na innowacyjną gospodarkę, przeznaczając na wsparcie małych i średnich firm ponad 450 mln euro. Priorytetowo będą traktowane zwłaszcza przedsiębiorstwa z powiatów o najwyższym bezrobociu.

Kujawsko-pomorskie wesprze swoje firmy kwotą około 250 mln euro. Pieniądze zostaną przeznaczone przede wszystkim na zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, zwłaszcza z sektora MSP.

Województwo lubelskie uczyniło rozwój przedsiębiorczości swoim najważniejszym celem, przeznaczając na pomoc dla podmiotów gospodarczych ponad 370 mln euro. Środki te mają przyczynić się do zmiany struktury gospodarczej regionu - z rolniczej na usługową.

Ponad 120 mln euro dostaną firmy w lubuskim. Z tych środków będą wspierane projekty dotyczące wprowadzania na rynek nowych technologii i produktów, inwestycji w czyste technologie, tworzenia infrastruktury związanej z badaniami i rozwojem technologicznym.

Rozwój innowacyjnej gospodarki jest głównym celem działań władz regionu łódzkiego. Priorytetem województwa jest wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach w celu podniesienia ich potencjału gospodarczego. Na ten cel samorząd przeznaczy prawie 40% wszystkich środków z Regionalnego Programu Operacyjnego, czyli prawie 420 mln euro. Ponadto region dofinansuje udział w targach, wystawach i misjach gospodarczych.

Niewiele mniej na rozwój przedsiębiorczości wyda Małopolska - około 400 mln euro. Pieniądze te zostaną przeznaczone na podnoszenie konkurencyjności lokalnych firm oraz dostosowanie przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska. MSP otrzymają także wsparcie na badania, inwestycje rozwojowe i budowę klastrów.

Prawie 25% środków z RPO (około 430 mln euro) Mazowsze wyda na tworzenie warunków dla rozwoju gospodarki, przede wszystkim opartej na innowacjach. Finansowane będą działania na rzecz poprawy warunków do rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej oraz podniesienia konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw.

Opolskie również zainwestuje w rozwój lokalnych firm. Władze województwa zaplanowały na ten cel ponad 150 mln euro.

Wsparcie otrzymają m.in. projekty dotyczące unowocześnienia produktów i procesów produkcyjnych.

Ponad 350 mln euro wyda na pomoc małym i średnim firmom województwo podkarpackie. Samorząd chce bezpośrednio pomóc firmom, ale także przyczynić się do rozwoju współpracy między nimi, a więc do rozwoju powiązań produkcyjnych, handlowych i finansowych z partnerami zewnętrznymi, zwłaszcza do współpracy z Ukrainą i Słowacją.

Podniesienie konkurencyjności firm z regionu to jedno z najważniejszych założeń RPO na Podlasiu. Dlatego władze samorządowe chcą wspierać innowacyjność oraz rozwój techniki i nowoczesnych technologii.

Prawie 30% środków z RPO (około 250 mln euro) chce przeznaczyć na poprawę innowacyjności małych i średnich przedsiębiorstw region pomorski. MŚP dostaną też dotacje na inwestycje tworzące nowe miejsca pracy.

Najwięcej na sektor przedsiębiorstw przeznaczył Śląsk - około 630 mln euro. Środki te mają się przyczynić do rozwoju nowoczesnej gospodarki, opartej na innowacyjnych firmach. Projekty firm usługowych, produkcyjnych i turystycznych będą mogły ubiegać się o dofinansowanie w województwie świętokrzyskim (do podziału jest 250 mln euro). Wspierane będzie także tworzenie nowych miejsc pracy.

Województwo warmińsko-mazurskie postawiło na rozwój gospodarki innowacyjnej, przeznaczając na ten cel ponad 400 mln euro.

Firmy wielkopolskie otrzymają wsparcie technologiczne oraz pomoc w tworzeniu i rozwijaniu nowej firmy (niecałe 300 mln euro). Marszałek pomoże także tworzyć nowe miejsc pracy i rozwijać turystykę.

Prawie 200 mln euro na wsparcie firm przeznaczyło zachodniopomorskie. Środki te otrzymają firmy rozwijające nowoczesne technologie.

Za nabór wniosków i wybór projektów, które otrzymają dofinansowanie, odpowiadają w przypadku RPO urzędy marszałkowskie.

Inicjatywa Jeremie

Programy operacyjne to niejedyna możliwość uzyskania dofinansowania z Unii Europejskiej. Pieniądze na rozwój MSP można także otrzymać ze środków inicjatywy Jeremie.

To wspólna inicjatywa Komisji Europejskiej oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, której celem jest zwiększenie dostępu do finansowania dla małych i średnich firm.

Tradycyjne programy unijne wspierają przedsiębiorstwa poprzez refundację zrealizowanych inwestycji. Natomiast Jeremie działa na zasadach odnawialnego kredytu. Przedsiębiorca otrzymuje określoną pomoc, a gdy ją spłaci, może ponownie ubiegać się o wsparcie.

O wdrożeniu inicjatywy Jeremie decydują samodzielnie poszczególne kraje i regiony. Do tej pory zdecydowały się na to jedynie Wielkopolska i województwo zachodniopomorskie.