Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zachować ciągłość działalności spółki w przypadku śmierci jedynego członka zarządu?

Mateusz Malinowski
Mateusz Malinowski – Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu w Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp. p.
Mandat członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa w momencie jego śmierci
Mandat członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa w momencie jego śmierci
ShutterStock
W spółkach kapitałowych zarząd odgrywa zasadniczą rolę. To członkowie zarządu prowadzą sprawy spółki oraz reprezentują ją na zewnątrz. Co dzieje się w przypadku, gdy w zarządzie występują braki?

Ciągłość działania spółki

Gdy w zarządzie występują braki a miejsca pozostają nieobsadzone, spółka w zasadzie nie ma możliwości występowania w obrocie gospodarczym. Traci ona możliwość nie tylko składania oświadczeń woli, czyli przykładowo zawierania umów, ale także możliwość przyjmowania oświadczeń woli od osób trzecich, przykładowo kontrahent nie jest w stanie skutecznie złożyć zamówienia na usługi. Jest to więc sytuacja wysoce niepożądana z punktu widzenia spółki.

Zgodnie z art. 202 § 4 Kodeksu Spółek Handlowych (dalej jako: k.s.h.), mandat członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa w momencie jego śmierci. Taką samą treść znajdziemy w art. 369 § 5 k.s.h. w odniesieniu do członków zarządu spółki akcyjnej. Oznacza to, że jeżeli był on jedynym członkiem zarządu, w momencie jego śmierci spółka traci organ reprezentacji oraz główny organ zarządczy prowadzący sprawy spółki.

Poniżej opisane zostaną przykładowe rozwiązania jak w takim przypadku zabezpieczyć ciągłość działalności spółki.

Szczególne sposoby powołania członka zarządu

Po wygaśnięciu mandatu jedynego członka zarządu koniecznym jest jak najszybsze powołanie nowych osób do pełnienia funkcji w zarządzie spółki. W tym celu należy co do zasady zwołać zgromadzenie wspólników, które jest władne wybrać nowego członka/członków zarządu spółki. Procedura zwoływania zgromadzenia wspólników przy braku zarządu jest jednak czasochłonna. Zgodnie z art. 235 k.s.h. zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd.

Co jednak w przypadku, gdy zarząd nie funkcjonuje? Art. 236 k.s.h. przyznaje wspólnikom prawo żądania zwołania walnego zgromadzenia a w razie bierności zarządu, wniesienia do sądu o zezwolenie na zwołanie walnego zgromadzenia.

Procedurom tą należy posłużyć się w przypadku śmierci jedynego członka zarządu. Jest ona niestety dalece czasochłonna. W praktyce rozpoznanie wniosku przez sąd zajmuje nawet do kilku tygodni. W połączeniu z terminem koniecznej bezczynności zarządu oraz wyprzedzeniem z jakim należy poinformować pozostałych wspólników o zgromadzeniu procedura może trwać nawet kilka miesięcy. Przez cały ten czas spółka pozostawać będzie bez zarządu.

Najlepszą alternatywą dla przyspieszenia powołania nowego zarządu jest odbycie zgromadzenia wspólników w trybie art. 249 k.s.h., czyli bez formalnego zwołania. Tryb ten niestety wymaga obecności na zgromadzeniu wszystkich wspólników, co nie zawsze jest możliwe. Jednak dzięki zmianom dotyczącym możliwości odbywania zgromadzeń wspólników przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość znacząco poszerzyły się możliwości odbywania zgromadzeń wspólników bez konieczności przechodzenia długiej procedury zwołania zgromadzenia.

Kolejnym rozwiązaniem przyspieszającym powołanie nowego zarządu jest przyznanie wspólnikowi indywidualnego prawa powołania członka zarządu poprzez złożone oświadczenie. Powołanie staje się skuteczne z momentem złożenia oświadczenia przez wspólnika dysponującego prawem powołania członka zarządu. Znacząco przyspiesza to powołanie nowego zarządu. Prawo takie musi jednak zostać przyznane wspólnikowi w umowie spółki, a zatem wszyscy wspólnicy spółki muszą wyrazić zgodę na przyznanie konkretnemu wspólnikowi takiego prawa.

Zasady powyższe znajdują analogiczne odwzorowanie w przepisach dot. spółki akcyjnej, dlatego ta problematyka nie będzie odrębnie omawiana.

Czym jest prokura?

Z pełnieniem funkcji w zarządzie spółki wiąże się wiele obowiązków. Niesie to za sobą także odpowiedzialność za działania spółki przed wspólnikami, odpowiedzialność cywilna oraz nawet karna. Dlatego też decyzja o zgodzie na pełnienie funkcji w zarządzie musi być przemyślana i podjęta z rozwagą.

Najlepszym sposobem zabezpieczenia ciągłości funkcjonowania spółki w przypadku śmierci członka zarządu jest oczywiście ustanowienie zarządu wieloosobowego. Chociażby takiego, w którym tylko jeden członek zarządu rzeczywiście zarządza spółką a drugi pozostaje niejako w „gotowości” do działania w razie niedostępności pierwszego z nich. Jest to jednak sytuacja niepożądana ze strony drugiego członka zarządu, który ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego czy rzeczywiście działa aktywnie w zarządzie czy nie.

Alternatywą może być ustanowienie w spółce prokurenta. Prokura jest szczególną formą pełnomocnictwa ogólnego, zastrzeżoną dla przedsiębiorców.

Prokurent samoistny może reprezentować spółkę na zewnątrz na tych samych zasadach, co członek zarządu, nie ponosi on jednak odpowiedzialność tak szerokiej jak członkowie zarządu spółek kapitałowych. Ustanowienie prokurenta, który zaangażowany w prowadzenie spraw spółki będzie dopiero po ewentualnej śmierci jedynego członka zarządu wydaje się być dobrym rozwiązaniem dla zapewnienia ciągłości działalności spółki.

Kiedy pełnomocnictwo to dobre rozwiązanie?

Rozważyć należy także możliwość udzielenia pełnomocnictwa przez jedynego członka zarządu, które mogłoby zostać wykorzystane do zapewnienia ciągłości funkcjonowania spółki w przypadku jego śmierci. W przypadku zarządów wieloosobowych, gdzie występuje reprezentacja łączna, udzielenie pełnomocnictwa ogólnego jednej osobie uznane może być za próbę obejścia zasad reprezentacji. W omawianym przypadku jednak do czynienia mamy z jednoosobowym zarządem. Udzielenie więc przez członka zarządu pełnomocnictwa ogólnego lub rodzajowego do działania w imieniu spółki może okazać się skutecznym rozwiązaniem.

Jeśli jednak nie chcemy przyznawać tak szerokiego zakresu uprawnień pełnomocnikowi, możemy pełnomocnictwo ograniczyć jedynie do czynności niezbędnych do utrzymania ciągłości spółki. Czynnościami takimi będą przykładowo: przyjmowanie oświadczeń woli w imieniu spółki od osób trzecich czy dokonywanie czynności niezbędnych do codziennego funkcjonowania spółki (mogą one być dodatkowo ograniczone kwotowo).

Dobrym rozwiązaniem może być także udzielenie pełnomocnictwa do zwołania zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Pozwoli to znacząco skrócić opisywany wyżej proces powoływania nowego zarządu w spółce.

Aby rozwiać możliwe wątpliwości nadmienię, że pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu działającego w imieniu spółki nie wygasa z chwilą śmierci członka zarządu.

Opisane powyżej sposoby przedstawiają kilka możliwości zabezpieczenia ciągłości funkcjonowania spółki w razie śmierci jedynego członka zarządu. Pamiętać jednak należy, że najbardziej optymalny  rozwiązaniem z punktu widzenia ciągłości działalności spółki nadal pozostaje ustanowienie zarządu wieloosobowego.

Mateusz Malinowski, Młodszy Prawnik w Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przed zimą magazyny gazu w Europie zapełnią się w 90%
    W sierpniu stany magazynowe gazu wróciły do dziesięcioletniej średniej - do końca października poziom wypełnienia magazynów w Europie będzie bliski 90 proc. - poinformował UBS. Dodano, że jest to przede wszystkim zasługa importu LNG, który w lipcu wzrósł o 110 proc. rdr.
    Coraz gorsza sytuacja w budownictwie
    W III kw. 2022 r. sytuacja w budownictwie pogorszyła się. Wśród głównych przyczyn spadku koniunktury firmy wymieniają problemy z dostawami surowców i materiałów budowlanych oraz ich wysokie ceny, a także odpływ pracowników z Ukrainy.
    Dlaczego firmy nie płacą swoim kontrahentom? [BADANIE]
    Aż 42% przedsiębiorców wskazuje, że kontrahenci nie płacą im faktur na czas, bo sami mają problem z uzyskaniem płatności od odbiorców swoich usług czy towarów – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie ERIF Biuro Informacji Gospodarczej.
    Czy polisa OC, AC obejmuje bagaż w samochodzie?
    Czy polisa OC, AC obejmuje bagaż w samochodzie? Niestety nie dla każdego kierowcy będziemy mieli dobre informacje...
    Oszczędności i inwestycje w czasach inflacji
    W pierwszym półroczu 2022 roku prawie połowie Polaków nie udało się zaoszczędzić (47%). Wśród tych, którzy to zrobili (53%), jedynie 27% postanowiło zainwestować odłożone środki finansowe. Najczęściej na ten ruch decydowały się osoby z najmłodszych grup wiekowych czyli 18-24 lata. Byli oni również najliczniejszą grupą oszczędzających (71%).
    Taryfikator punktów karnych 2022. Aktualna tabela!
    Taryfikator punktów karnych 2022? Tak, mamy najnowszą tabelę z punktami karnymi. A wszystko za sprawą projektu rozporządzenia. Został opublikowany.
    Energia: przygotowania na trudną zimę również w Szwajcarii
    Szwajcaria jest niezależna od rosyjskich paliw w porównaniu z resztą Europy. Jednak alpejska federacja planuje wziąć przykład z innych krajów UE i ograniczać zużycie energii.
    Narzędzia do warsztatu na... Oscara. Oscara designu!
    Narzędzia do warsztatu samochodowego nie muszą być nudne czy brzydkie. Ten zestaw otrzymał właśnie nagrodę Red Dot za wzornictwo.
    Elektrownie atomowe korzystne dla polskiej gospodarki według ekspertów
    Polski program jądrowy będzie miał korzystny wpływ na gospodarkę, do 2043 r. może podnieść polskie PKB o ponad 1 proc. - ocenił Polski Instytut Ekonomiczny. Według PIE w 2043 r. atom może zaspokajać prawie 40 proc. polskiego popytu na energię elektryczną.
    Czy mieszkaniówka hamuje z produkcją – opinie ekspertów
    Czy nowe uwarunkowania rynkowe zmuszają deweloperów do zmiany planów? Czy kolejne projekty będą realizować zgodnie z wcześniejszymi założeniami? Czy firmy poszukują atrakcyjniejszych sposobów na finansowanie inwestycji niż kredyty? O ile wzrósł koszt budowy mieszkań w ciągu ostatniego roku?
    Opony z butelki. Butelki wyłowionej z Bałtyku. Pomysł Continentala
    Opony z butelki? Continental już takie produkuje. Teraz będzie jednak używać butelek wyłowionych z Bałtyku. Musisz jednak pomóc. Wystarczy aplikacja.
    Jaki scenariusz polskiej gospodarki w obliczu wojny na Ukrainie? Znamy zdanie Polaków
    Około 57% Polaków przewiduje wzrost cen paliw, a niemal 51% uważa, że sankcje nałożone na Rosję przełożą się na energetykę w Polsce. Jaki scenariusz dla polskiej gospodarki w obliczu wojny na Ukrainie widzą Polacy?
    Blackout i ładowanie samochodu elektrycznego. Realny problem?
    Blackout i ładowanie samochodu elektrycznego, czyli dziś porozmawiamy o realnych obawach potencjalnych nabywców aut zasilanych prądem.
    Wspólne przejazdy samochodem. Carpooling w modzie w Polsce
    Wspólne przejazdy samochodem? Od lat już trwa nowa moda na podróżowanie w Polsce. A modą tą jest właśnie carpooling.
    Mercedes EQS SUV. Cena w Polsce od 590 800 zł
    Mercedes EQS SUV i cena? To zdecydowanie drażliwy temat. Cennik elektrycznego SUV-a na polskim rynku steruje bowiem od prawie 600 tys. zł.
    Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna – nowe inwestycje
    Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna udzieliła wsparcia kolejnym przedsiębiorcom. Od początku roku Zarząd PSSE wydał 35 decyzji o wsparciu o łącznej wartości ponad 1,14 mld zł, z równoczesną deklaracją utworzenia 168 nowych miejsc pracy.
    Nieruchomości luksusowe wciąż w cenie
    Nieruchomości luksusowe to segment nieruchomości, który ma się dobrze w trudnych czasach. Piętna nie odznaczyła na nim ani pandemia, ani bieżące zawirowania gospodarcze, które tak bardzo dotknęły nieruchomości z tzw. segmentu popularnego. W momentach kryzysowych rynek luksusowy zyskuje, ponieważ, zamożni nabywcy szukają nieprzeciętnych aktywów, które dają perspektywę na wzrost wartości w czasie.
    Jak urządzić 50-metrowe mieszkanie? Pomysły na aranżacje
    Popularne mieszkania o średniej wielkości można łatwo zaaranżować na wiele ciekawych sposobów. Jak dobrze urządzić swoje 50-metrowe mieszkanie?
    Trudna sytuacja nadodrzańskich przedsiębiorców
    Północna Izba Gospodarcza informuje o dramatycznej sytuacji przedsiębiorców prowadzących biznes nad Odrą. Ilość klientów wypożyczalni sprzętu sportowego czy agroturystyki z dnia na dzień spadła niemal do zera.
    Negatywne nastroje konsumenckie - 60% oszczędza na bieżących zakupach
    Według badania pt. „Bieżące nastroje konsumenckie. Na czym Polacy oszczędzają?”, 6 na 10 rodaków obniża wydatki na codzienne zakupy. W III kw. ub.r. postępowało tak prawie 41% respondentów. Ankietowani szukają oszczędności przede wszystkim ze względu na wciąż rosnące ceny. W co czwartym przypadku szacunkowe obniżenie miesięcznych wydatków wynosi 10-15%. Z deklaracji rodaków wynika również, że najbardziej oszczędzają na art. odzieżowych, słodyczach i przekąskach oraz napojach alkoholowych.
    Zielony Ład w Europie. Pożegnanie z ulubionymi kosmetykami?
    – Zielony Ład dotknie branżę kosmetyczną w szerokim aspekcie, mówimy tu o zmianach od molekuły aż po opakowanie – mówi Blanka Chmurzyńska-Brown z Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego. Przejawem tej zmiany jest planowana przez Komisję Europejską rewizja rozporządzenia kosmetycznego, która spowoduje radykalne zaostrzenie zasad oceniania substancji stosowanych w kosmetykach. W efekcie – jak prognozuje branża – z rynku będzie musiało zniknąć ok. 49 proc. stosowanych obecnie filtrów UV i 70 proc. substancji konserwujących, które są w kosmetykach niezbędne. – Jeśli te regulacje wejdą w życie takim kształcie, stracimy naszą konkurencyjność. Naszą rolę przejmie Azja i Korea, bo jestem pewna, że oni za tego typu regulacją nie pójdą – ocenia ekspertka.
    Problemy firm widoczne na długo przed niewypłacalnością
    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż 1/3 bankrutów i 1/4 restrukturyzowanych przedsiębiorstw nie płaciła swoim kontrahentom już na 2 lata przed ogłoszeniem niewypłacalności.
    Ceny mieszkań w Polsce osiągnęły maksimum w połowie 2022 roku? Niewykluczone
    Czekaliście ze sprzedażą mieszkania, aż ceny osiągną apogeum? No więc, chyba pora udać się do pośrednika obrotu nieruchomościami. Ceny sprzedaży mieszkań, w niektórych miastach zaczęły spadać, a ponadto serwisy nieruchomościowe puchną od ofert z rynku wtórnego.
    Nowoczesna komunikacja PR elementem inwestycji biznesu
    Cyfryzacja, zmiana pokoleniowa i coraz bardziej wymagający rynek. Nawet w niedalekiej przyszłości prowadzenie biznesu będzie całkowicie innym wyzwaniem, aniżeli kilka lat temu. Dynamiczna transformacja społeczno-gospodarcza wymaga od przedsiębiorców jeszcze szerszego spojrzenia zarówno na swoich klientów, jak i inwestorów, kontrahentów, czy sam zespół.
    Elektrownie atomowe. Czy powstaną w Polsce?
    Pięć ośrodków będzie uczestniczyć w procesie licencjonowania i kontroli elektrowni jądrowej. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki zdecydował o przyznaniu autoryzacji dla ośrodków naukowo-badawczych.