Kategorie

Jak zachować ciągłość działalności spółki w przypadku śmierci jedynego członka zarządu?

Mateusz Malinowski
Mateusz Malinowski – Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu w Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp. p.
Mandat członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa w momencie jego śmierci
ShutterStock
W spółkach kapitałowych zarząd odgrywa zasadniczą rolę. To członkowie zarządu prowadzą sprawy spółki oraz reprezentują ją na zewnątrz. Co dzieje się w przypadku, gdy w zarządzie występują braki?

Ciągłość działania spółki

Gdy w zarządzie występują braki a miejsca pozostają nieobsadzone, spółka w zasadzie nie ma możliwości występowania w obrocie gospodarczym. Traci ona możliwość nie tylko składania oświadczeń woli, czyli przykładowo zawierania umów, ale także możliwość przyjmowania oświadczeń woli od osób trzecich, przykładowo kontrahent nie jest w stanie skutecznie złożyć zamówienia na usługi. Jest to więc sytuacja wysoce niepożądana z punktu widzenia spółki.

Zgodnie z art. 202 § 4 Kodeksu Spółek Handlowych (dalej jako: k.s.h.), mandat członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa w momencie jego śmierci. Taką samą treść znajdziemy w art. 369 § 5 k.s.h. w odniesieniu do członków zarządu spółki akcyjnej. Oznacza to, że jeżeli był on jedynym członkiem zarządu, w momencie jego śmierci spółka traci organ reprezentacji oraz główny organ zarządczy prowadzący sprawy spółki.

Poniżej opisane zostaną przykładowe rozwiązania jak w takim przypadku zabezpieczyć ciągłość działalności spółki.

Szczególne sposoby powołania członka zarządu

Reklama

Po wygaśnięciu mandatu jedynego członka zarządu koniecznym jest jak najszybsze powołanie nowych osób do pełnienia funkcji w zarządzie spółki. W tym celu należy co do zasady zwołać zgromadzenie wspólników, które jest władne wybrać nowego członka/członków zarządu spółki. Procedura zwoływania zgromadzenia wspólników przy braku zarządu jest jednak czasochłonna. Zgodnie z art. 235 k.s.h. zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd.

Co jednak w przypadku, gdy zarząd nie funkcjonuje? Art. 236 k.s.h. przyznaje wspólnikom prawo żądania zwołania walnego zgromadzenia a w razie bierności zarządu, wniesienia do sądu o zezwolenie na zwołanie walnego zgromadzenia.

Reklama

Procedurom tą należy posłużyć się w przypadku śmierci jedynego członka zarządu. Jest ona niestety dalece czasochłonna. W praktyce rozpoznanie wniosku przez sąd zajmuje nawet do kilku tygodni. W połączeniu z terminem koniecznej bezczynności zarządu oraz wyprzedzeniem z jakim należy poinformować pozostałych wspólników o zgromadzeniu procedura może trwać nawet kilka miesięcy. Przez cały ten czas spółka pozostawać będzie bez zarządu.

Najlepszą alternatywą dla przyspieszenia powołania nowego zarządu jest odbycie zgromadzenia wspólników w trybie art. 249 k.s.h., czyli bez formalnego zwołania. Tryb ten niestety wymaga obecności na zgromadzeniu wszystkich wspólników, co nie zawsze jest możliwe. Jednak dzięki zmianom dotyczącym możliwości odbywania zgromadzeń wspólników przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość znacząco poszerzyły się możliwości odbywania zgromadzeń wspólników bez konieczności przechodzenia długiej procedury zwołania zgromadzenia.

Kolejnym rozwiązaniem przyspieszającym powołanie nowego zarządu jest przyznanie wspólnikowi indywidualnego prawa powołania członka zarządu poprzez złożone oświadczenie. Powołanie staje się skuteczne z momentem złożenia oświadczenia przez wspólnika dysponującego prawem powołania członka zarządu. Znacząco przyspiesza to powołanie nowego zarządu. Prawo takie musi jednak zostać przyznane wspólnikowi w umowie spółki, a zatem wszyscy wspólnicy spółki muszą wyrazić zgodę na przyznanie konkretnemu wspólnikowi takiego prawa.

Zasady powyższe znajdują analogiczne odwzorowanie w przepisach dot. spółki akcyjnej, dlatego ta problematyka nie będzie odrębnie omawiana.

Czym jest prokura?

Z pełnieniem funkcji w zarządzie spółki wiąże się wiele obowiązków. Niesie to za sobą także odpowiedzialność za działania spółki przed wspólnikami, odpowiedzialność cywilna oraz nawet karna. Dlatego też decyzja o zgodzie na pełnienie funkcji w zarządzie musi być przemyślana i podjęta z rozwagą.

Najlepszym sposobem zabezpieczenia ciągłości funkcjonowania spółki w przypadku śmierci członka zarządu jest oczywiście ustanowienie zarządu wieloosobowego. Chociażby takiego, w którym tylko jeden członek zarządu rzeczywiście zarządza spółką a drugi pozostaje niejako w „gotowości” do działania w razie niedostępności pierwszego z nich. Jest to jednak sytuacja niepożądana ze strony drugiego członka zarządu, który ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego czy rzeczywiście działa aktywnie w zarządzie czy nie.

Alternatywą może być ustanowienie w spółce prokurenta. Prokura jest szczególną formą pełnomocnictwa ogólnego, zastrzeżoną dla przedsiębiorców.

Prokurent samoistny może reprezentować spółkę na zewnątrz na tych samych zasadach, co członek zarządu, nie ponosi on jednak odpowiedzialność tak szerokiej jak członkowie zarządu spółek kapitałowych. Ustanowienie prokurenta, który zaangażowany w prowadzenie spraw spółki będzie dopiero po ewentualnej śmierci jedynego członka zarządu wydaje się być dobrym rozwiązaniem dla zapewnienia ciągłości działalności spółki.

Kiedy pełnomocnictwo to dobre rozwiązanie?

Rozważyć należy także możliwość udzielenia pełnomocnictwa przez jedynego członka zarządu, które mogłoby zostać wykorzystane do zapewnienia ciągłości funkcjonowania spółki w przypadku jego śmierci. W przypadku zarządów wieloosobowych, gdzie występuje reprezentacja łączna, udzielenie pełnomocnictwa ogólnego jednej osobie uznane może być za próbę obejścia zasad reprezentacji. W omawianym przypadku jednak do czynienia mamy z jednoosobowym zarządem. Udzielenie więc przez członka zarządu pełnomocnictwa ogólnego lub rodzajowego do działania w imieniu spółki może okazać się skutecznym rozwiązaniem.

Jeśli jednak nie chcemy przyznawać tak szerokiego zakresu uprawnień pełnomocnikowi, możemy pełnomocnictwo ograniczyć jedynie do czynności niezbędnych do utrzymania ciągłości spółki. Czynnościami takimi będą przykładowo: przyjmowanie oświadczeń woli w imieniu spółki od osób trzecich czy dokonywanie czynności niezbędnych do codziennego funkcjonowania spółki (mogą one być dodatkowo ograniczone kwotowo).

Dobrym rozwiązaniem może być także udzielenie pełnomocnictwa do zwołania zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Pozwoli to znacząco skrócić opisywany wyżej proces powoływania nowego zarządu w spółce.

Aby rozwiać możliwe wątpliwości nadmienię, że pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu działającego w imieniu spółki nie wygasa z chwilą śmierci członka zarządu.

Opisane powyżej sposoby przedstawiają kilka możliwości zabezpieczenia ciągłości funkcjonowania spółki w razie śmierci jedynego członka zarządu. Pamiętać jednak należy, że najbardziej optymalny  rozwiązaniem z punktu widzenia ciągłości działalności spółki nadal pozostaje ustanowienie zarządu wieloosobowego.

Mateusz Malinowski, Młodszy Prawnik w Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma

    Jak ustawić bezpieczne hasło na komputerze firmowym?

    Bezpieczne hasło i ochrona danych to podstawa każdej firmy. Tymczasem oszuści wykorzystują zaawansowane narzędzia IT do masowego łamania haseł dostępów do usług internetowych i w ten sposób pozyskują ogromne wolumeny danych do dokonywania przestępstw.

    MRiRW: blisko 2,2 mld euro z KPO na sektor rolno-spożywczy

    Sektor rolno-spożywczy ma w Krajowym Planie Odbudowy wyodrębnioną pulę na rozwój i wzmocnienie odporności na kryzysy. Jakie inwestycje będą jeszcze wspierane z KPO?

    Codzienie tracimy około 600 milionów zł z polskiego PKB

    Trzecia fala pandemii łagodniejsza dla gospodarki, ale niektóre sektory wciąż dużo tracą. Kto traci, a kto zyskuje na pandemii?

    Pakiet akcyzowy - zmiany dla firm

    Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym weszła w życie. Szereg zmian już obowiązuje m.in. uzyskiwanie lub cofanie zezwoleń akcyzowych. Co jeszcze się zmieniło?

    Jak powinna wyglądać umowa na dostawy produktów rolniczych?

    Umowa dla rolnika: jak powinny być uregulowane kwestie ceny, terminów płatności, siły wyższej, kontroli jakości czy wypowiedzenia kontraktu?

    Dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej – co dalej po śmierci przedsiębiorcy

    Prawnik wyjaśnia, co dzieje się po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG

    Hotele znów otwarte. Te miejskie na razie są omijane są przez gości

    Od 8 maja hotele znów mogą przyjmować gości. Jednak w przeciwieństwie do hoteli resortowych w tych miejskich nie widać bardzo dużego zainteresowania.

    Ceny mieszkań wzrosły od 7 do 13 proc.

    Ceny mieszkań. W ciągu roku ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 7 do 13 proc., najwyższe wzrosty odnotowano w Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu, najniższe w Warszawie - wynika z Barometru Metrohouse i Gold Finance. W dalszym ciągu duży jest udział zakupów w celach inwestycyjnych.

    Instalacja fotowoltaiczna - co warto wiedzieć?

    Fotowoltaika. Jak dobrać moc instalacji fotowoltaicznej? Gdzie montować panele? Jak sprawdza się instalacja w zależności od pogody? Jakie formalności trzeba spełnić, z jakimi kosztami się liczyć?

    Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

    Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

    Ponad 20% przedsiębiorców z branży beauty zapowiada zwolnienia

    Firmy z branży beauty zamierzają zwolnić część swoich pracowników. Planowane redukcje najczęściej mają obejmować ponad 60% kadr. Branża przeżywa stagnację i zapowiada falę upadłości.

    Pieniądze z KPO na termomodernizację budynków na wsi

    Termomodernizacja budynków na wsi. Z budżetu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) będą wspierane inwestycje mieszkańców wsi m.in. w zakresie termomodernizacji budynków mieszkalnych, modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację budynków szkół, bibliotek i domów kultury.

    Jak założyć wyząbkowane opony? Czy się da?

    Jak założyć wyząbkowane opony? To o tyle zasadnicze pytanie, że ząbkowanie oznacza uszkodzenie bieżnika w ogumieniu.

    Dotacje dla firm w maju - lista konkursów

    Dotacje z Funduszy Europejskich czekają na przedsiębiorców. Przedstawiamy listę majowych konkursów i dotacji.

    Tarcza branżowa - zasady wsparcia, nowe kody PKD

    Tarcza branżowa to wsparcie dla firm poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Od kiedy i na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy po zmianach?

    Jak rozwód Gatesów wpłynie na rynek start-upów?

    Rozwód Gatesów. Rozwody najbogatszych obywateli USA to nierzadko wyjątkowo bolesny cios wymierzony m.in. w majątek osobisty oraz portfele inwestycyjne. Czy jest się czego obawiać?

    Europejski Fundusz Gwarancyjny już wkrótce na polskim rynku

    Europejski Fundusz Gwarancyjny został utworzony dobrowolnie i solidarnościowo przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, jako narzędzie walki z ekonomicznymi skutkami pandemii COVID-19.

    Kto płaci za parking policyjny po wypadku?

    Kto płaci za parking policyjny po wypadku? To postanowiliśmy sprawdzić dziś. Odpowiedź na pytanie jest o tyle ważna, że koszty mogą być wysokie!

    Karina Hertel: Jak wybrać adwokata marki, który wie o czym mówi? [PODCAST]

    Czy każde konto na IG, FB może być kontem sukcesu? Jak odnieść sukces w mediach społecznościowych? Czy każdy influencer musi sprzedawać? Zapraszamy do posłuchania podcastu.

    Wyrok TSUE w sprawie frankowiczów – co zmienia?

    Kredyty frankowe - kolejne orzeczenia TSUE. Z wielkiej chmury mały deszcz”, „rozczarowanie”, „remis bez zwycięzcy” – to wybrane nagłówki z komunikatów medialnych. Zaskoczenie? Bynajmniej.

    Ile i jak streamerzy zarabiają na transmisjach?

    Podobnie jak na całym świecie, w Polsce rynek live streamingu rozkwitał w ostatnich latach. Szczególne wzrosty mogliśmy zauważyć w zeszłym roku, gdy zamknięci w domach, szukaliśmy kontaktu z otoczeniem. Jak bardzo rynek ewoluował?

    Producenci zacierają ręce. Boom na środki do dezynfekcji trwa

    Blisko 70% konsumentów kupuje obecnie środki do dezynfekcji. Osoby, które stawiają na taką ochronę, głównie wybierają żele oraz płyny. Zdecydowanie najmniej popularną formą pozostają spreje.

    Co to jest phishing? Jak nie dać się okraść?

    Phishing. Oszuści łapią się różnych sposobów, by wyłudzić nasze dane i pieniądze. Podszywają się pod firmy kurierskie, energetyczne, portale ogłoszeniowe, a nawet Policję. Wysyłają maile i SMSy.

    Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym: czym tak jest?

    Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym: czym jest, do czego może być potrzebne i czemu ułatwia załatwienie sprawy kierowcy? Sprawdziliśmy to.

    Pierwszy całkowicie wydrukowany dom

    Wydrukowany domu. Holenderskie małżeństwo zamieszkało w pierwszym domu, który został w pełni wydrukowany na drukarce 3D. Jego twórcy wierzą, że może wyznaczyć trend w budownictwie mieszkalnym - poinformował "The Guardian".