Lider w oczach pracowników. Dlaczego kadra zarządzająca powinna rozwijać kompetencje miękkie?

• Wyzwania dla liderów
• Formy rozwoju
• Nowoczesne narzędzia
• Portret lidera

Jak wynika z raportu EY Academy of Business „Jutro zaczyna się dziś. Przewodnik po szkoleniach przyszłości” z 2024 r., kompetencje przyszłości to nie tylko umiejętności techniczne, lecz także te, które dotyczą relacji interpersonalnych opartych m.in. na empatii i zrozumieniu innych ludzi. Empatia umożliwia efektywną pracę w zespole, kreatywność, innowacyjność i adaptację do zmian; pozwala na rozwiązywanie problemów, zarządzanie stresem i emocjami oraz podejmowanie trafnych decyzji. KLUCZOWE TRENDY

Kompetencje, które będą miały szczególne znaczenie w nadchodzących latach, to tzw. power skills, ponieważ stanowią o sile i zdolności organizacji do przetrwania oraz rozwoju w nadchodzących latach. Potwierdzają to wyniki badań zawarte w raporcie EY Academy of Business. Okazuje się, że najważniejsze trendy społeczne i kulturowe, które zdaniem respondentów wpłyną na rynek szkoleniowy w perspektywie kolejnych trzech lat, są następujące:

• rozwój technologii i ich wpływ na sposób pracy i nauki (automatyzacja, sztuczna inteligencja, big data) 25,8 proc.,
• zwiększona potrzeba ciągłego doskonalenia i uczenia się przez całe życie (lifelong learning) 24,5 proc.,
• rosnące zapotrzebowanie na personalizowane ścieżki kariery i rozwój zawodowy 19,9 proc.,
• ewolucja modeli zarządzania i przywództwa, w tym przeniesienie nacisku na style bardziej współpracujące i mniej hierarchiczne 19,3 proc. Aby sprostać kluczowym trendom społeczno-kulturowym, trzeba mieć w organizacji odpowiednich liderów, których postawa i zachowania są zgodne z włączającym, a nie hierarchicznych modelem zarządzania i opierają się w dużej mierze na empatii.

Wyzwania dla liderów

Raport jasno wskazuje, z jakimi wyzwaniami muszą sobie poradzić liderzy firm w najbliższych trzech latach. Na pierwszym miejscu jest adaptacja do szyb kich zmian technologicznych i rynkowych (33,5 proc. odpowiedzi twierdzących), następnie – dostosowanie treści szkoleniowych do indywidualnych potrzeb pracowników (32 proc.) oraz motywowanie pra cowników do ciągłego doskonalenia umiejętności (31 proc.). Postawa lidera, którego uwaga skoncen trowana jest na zespole złożonym z osób o różnych doświadczeniach, potrzebach, odmiennym stylu uczenia się i rozmaitych czynnikach motywacji, ma tu ogromne znaczenie. Zarazem sposób myślenia i postępowania lidera wpływa bezpośrednio na postawę oraz zachowania członków zespołu i na jego efektywną pracę. Okazuje się, że obszary, w których – zdaniem re spondentów – aby efektywnie pracować, niezbędny jest rozwój w najbliższych pięciu latach, dotyczą przede wszystkim kwestii miękkich, czyli związanych z relacjami międzyludzkimi. To m.in.: • empatia i współpraca zespołowa (13,3 proc. twierdzących odpowiedzi), • zarządzanie emocjami (13,3 proc.), • rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji (13,3 proc.), • samodyscyplina i samokontrola 12,3 proc.

Formy rozwoju

W obecnych dynamicznie zmieniających się warunkach społecznych i rynkowych umiejętność zarządzania zespołem wymaga ciągłego doskonalenia. Menedżerowie i liderzy mogą brać udział w specjalnie przygotowanych dla nich programach rozwoju kompetencji lub w szkoleniach otwartych w wybranym zakresie.

– Z jednej strony przygotowujemy programy rozwojowe „szyte na miarę” zgodnie z zasadą, że firma wskazuje kompetencje, które chce u siebie doskonalić, my zaś dobieramy do tego optymalne metody i narzędzia szkoleniowe. Z drugiej strony mamy rozbudowaną formułę otwartą, w jakiej oferujemy takie programy, jak choćby Akademia Menedżera czy Dyplomowany Menedżer Biznesu z akredyta cją EY Academy of Business, dzięki którym można poznać różne techniki zarządzania organizacją, ale też wzmocnić kompetencje interpersonalne, jak budowanie i motywowanie zespołu, kształtowanie własnego autorytetu czy wzmocnienie swojej roli jako przywódcy. Można więc zdecydować się na dłuższy całościowy program rozwoju albo wybrać oddzielne szkolenia dotyczące zagadnień, które w danym momencie dla menedżera są najbardziej istotne, np. jak doceniać i motywować pracowników – mówi Sylwia Kacprzak, senior manager EY Academy of Business.

Liderzy mają więc różne możliwości rozwoju, zarów no w formule specjalnie opracowanej pod kątem potrzeb firmy, jak i formule otwartej. Szkolenia otwarte prowadzone w EY Academy of Business są traktowane jako wspólne doświadczenie pracy w grupie, w której biorą udział liderzy z różnych organizacji.

– Ponieważ duży nacisk kładziemy na budowanie wizerunku lidera, proponujemy szkolenia, podczas których menedżerowie mogą spojrzeć na siebie z różnych perspektyw, zarówno oczami innego lidera – uczestnika programów otwartych, jak też oczami swojego zespołu, swojego szefa czy klienta, z którymi współpracuje – i skonfrontować to z oso bistym wyobrażeniem siebie. Jak jestem odbierany przez innych? W jaki sposób się komunikuję i na ile jest to zrozumiałe dla odbiorców: przez mój zespół, moich klientów, mojego szefa, ale także w jakim stopniu jest to zgodne ze mną samym? To pytania, na które menedżerowie mogą znaleźć odpowiedź i sprawdzić się również w czasie szkoleń otwartych, gdzie wartością jest także poznanie perspektyw menedżerów z innych branż – wyjaśnia Sylwia Kacprzak.

Nowoczesne narzędzia

Umiejętność nieustannego oglądania się w oczach swojego zespołu, swojego szefa, swoich klientów jest jednym z ważnych elementów w zestawie kluczowych kompetencji lidera. Bo niejednokrotnie nasze wyobrażenie o sobie różni się od tego, w jaki sposób widzą nas inni. Świadomość, co chcę jako lider przekazać i jak to powinno być odebrane, ma ogromne znaczenie, jeżeli mówimy o budowaniu takiej kompetencji, jak autorytet lidera.

– W naszych programach rozwojowych wykorzystujemy nowoczesną technologię VR, aby liderzy mogli indywidualnie przećwiczyć swoje umiejętności w symulowanych sytuacjach biznesowych i zobaczyć, jakie wywołują reakcje u odbiorców i jak to może wpływać na dalsze podejmowane przez nich decyzje. Technologię VR stosujemy także wtedy, kiedy np. ćwiczymy wystąpienie publiczne mene dżera i potem wspólnie analizujemy, jak ono może zostać przyjęte przez inne osoby w jego zespole, ale także przez inne zespoły w organizacji. Nowoczesna technologia okazuje się więc bardzo pomocna we wszystkich szkoleniach, także tych, które dotyczą tzw. sfery miękkiej i których podstawą jest inteligencja emocjonalna – mówi Sylwia Kacprzak.

Wirtualna rzeczywistość (VR) pozwala więc na tworzenie realistycznych symulacji, które mogą być wykorzystywane w rozwoju kompetencji liderskich. Uczestnicy szkoleń realizowanych za pomocą nowo czesnej technologii mogą ćwiczyć swoje umiejętności w wirtualnym środowisku, które wiernie odwzoro wuje rzeczywiste warunki pracy i rozmaite sytuacje, z którymi może mieć do czynienia szef zespołu.

Warto dodać, że nowoczesna technologia, w tym sztuczna inteligencja, to jeden z najważniejszych tren dów w szkoleniach przyszłości. Spośród uczestników badania EY Academy of Business duża część respon dentów (40 proc.) widzi efektywne zastosowanie AI w tworzeniu spersonalizowanych programów eduka cyjnych, które dostosowują się do poziomu wiedzy, stylu uczenia się oraz tempa postępów uczestnika. Zwiększa to efektywność nauki i motywację do dalszego rozwoju. A personalizacja i indywidualne podejście do doskonalenia swoich kompetencji jest dzisiaj podstawą budowania wizerunku autentycznego i skutecznego lidera.

Sylwia Kacprzak - Senior manager EY Academy of BusinessW naszych programach rozwojowych wykorzystujemy nowoczesną technologię VR, aby liderzy mogli indywidualnie przećwiczyć swoje umiejętności w symulowanych sytuacjach biznesowych i zobaczyć, jakie wywołują reakcje u odbiorców i jak to może wpływać na dalsze podejmowane przez nich decyzje.

Portret lidera

W Grupie Maspex rozwijamy model przywództwa, który zawiera pełen zestaw kompetencji liderskich tworzących inspirujące i angażujące środowisko pracy. Kładziemy szczególny nacisk na stosowanie wszystkich narzędzi i metod wspierających lidera w angażowaniu, motywowaniu oraz rozwijaniu podlegających mu zespołów, przy zachowaniu wysokiej efektywności pracy. Nazwaliśmy ten model Portretem Lidera, ponieważ jesteśmy przekonani, że w perspektywie długofalowej wspierający i inspirujący liderzy są warunkiem stabilnego rozwoju firmy. Lider wspiera, inspiruje, okazuje uznanie, buduje poczucie wpływu, tworzy przyjazne środowisko pracy sprzyjające zaufaniu, otwartości i zaangażowaniu pracowników.

Jednym z elementów Portretu Lidera, a zarazem wyznacznikiem rozwoju kompetencji przywódczych, jest budowanie autorytetu. Jest to ściśle związane ze sposobem, w jaki lider tworzy swój wizerunek wewnątrz organizacji. Chcemy, aby liderzy prezentowali postawy i zachowania zgodne z wartościami zawartymi m.in. w Kodeksie korporacyjnym, które uznajemy w naszej firmie za kluczowe i do których przestrzegania wszyscy jesteśmy zobowiązani. Na to, jak istotne jest budowanie autorytetu, zwracamy uwagę liderom już w chwili, kiedy rozpoczynają program rozwojowy przygotowujący do objęcia funkcji liderskich.

Kolejnym, nie mniej istotnym dla nas, elementem Portretu Lidera jest docenianie, które wpisuje się w szerszy kontekst w Grupie Maspex, czyli w projekt budowania i wspierania kultury feedbacku. Docenianie ma ogromne znaczenie: pokazuje właściwe kierunki działania, buduje zaangażowanie i motywuje pracowników do tego, aby chcieli realizować zadania w ponadstandardowej jakości. Jednocześnie motywuje pracowników do rozwoju i poszerzania swoich możliwości zawodowych, co jest istotne dla firmy, takiej jak Maspex, gdzie wewnętrzne ścieżki awansów są ważne w budowaniu przewagi konkurencyjnej.

Wzmacnianie postawy lidera zachowującego równowagę między inspirującym przywództwem, przy jednoczesnym stanowczym wyznaczeniu celów oraz ich egzekwowaniu, jest wymagającym zadaniem. Dlatego nasi menedżerowie i liderzy systematycznie podnoszą swoje kompetencje, uczestnicząc w szkoleniach i spotkaniach inspiracyjnych dotyczących Portretu Lidera.

Niezależnie od posiadanego poziomu kompetencji i doświadczenia rola lidera bywa trudna i frustrująca. W związku z tym mocno promujemy wszystkie działania rozwijające inteligencję emocjonalną. Warsztaty, indywidualne działania rozwojowe, inspiracje wspierające uważność na siebie i na innych, twórcze wykorzystanie naturalnych predyspozycji to niezwykle ważne dla nas działania. Wyposażają one liderów w świadomość i umiejętność efektywnego zarządzania swoimi talentami i wspierają ich na drodze wykorzystania potencjału zawodowego.

Dla zespołu HR kluczowym zadaniem jest propagowanie działań rozwojowych odpowiadających na zindywidualizowane potrzeby liderów o różnym doświadczeniu, pracujących w zróżnicowanym środowisku, tak aby wszyscy menedżerowie i dyrektorzy rozwijali swoje kompetencje zarządcze zgodnie z tym, jak są one ujęte w Portrecie Lidera. Stąd wielopoziomowe, wieloaspektowe ścieżki rozwoju w ramach Grupy Maspex, początkowo realizowane jako program obowiązkowy dla awansowanego pracownika, a wraz ze stażem i nabywanym doświadczeniem realizowane w ramach kafeterii działań rozwojowych.

Katarzyna Smyłła - Menedżer ds. szkoleń i rozwoju, Grupa Maspex