Dzięki konkursom NCBR rosną inwestycje w badania i rozwój. 7 lutego ruszył nabór w kolejnej edycji Szybkiej Ścieżki

Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), nakłady na działalność B+R (GERD) w Polsce w 2018 r. wyniosły 25,6 mld zł, co stanowiło wzrost w stosunku do poprzedniego roku o 24,6 proc. Urząd oszacował, że wskaźnik intensywności prac B+R, stanowiący udział nakładów krajowych brutto na działalność B+R w PKB wyniósł 1,21 proc. (w 2017 r. było to 1,03 proc.). Z kolei średnia wartość nakładów wewnętrznych na działalność B+R przypadająca na jednego mieszkańca wyniosła 668 zł i wzrosła rok do roku o 24,6 proc. Liczba podmiotów w działalności B+R w 2018 r. była wyższa niż w roku poprzednim o 13,3 proc.

Najwyższymi nakładami na działalność badawczo-rozwojową charakteryzował się sektor przedsiębiorstw, który przeznaczył na prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych 17,0 mld zł (wzrost o 27,7 proc. w stosunku do 2017 r.). Stanowiło to 66,1 proc. nakładów na działalność B+R w 2018 r. wobec 64,5 proc. w 2017 r. Udziały innych sektorów w tych nakładach wyniosły: szkolnictwa wyższego – 31,7 proc., rządowego – 1,9 proc. oraz prywatnych instytucji niekomercyjnych – 0,3 proc., wobec odpowiednio 32,9 proc., 2,3 proc. oraz 0,3 proc. w 2017 r.

Według danych GUS, w 2018 r. w działalność badawczo-rozwojową zaangażowanych było ponad 266 tys. osób, co oznacza wzrost w porównaniu do 2017 r. o 11,3 proc.

Nowa, prostsza Szybka Ścieżka

NCBR, agencja wykonawcza ministra nauki i szkolnictwa wyższego, już po raz jedenasty ogłosiła konkurs Szybka Ścieżka. Ten podzielony jest na cztery rundy. W puli dwóch pierwszych, przeznaczonych dla dużych przedsiębiorstw, konsorcjów dużych przedsiębiorstw,  konsorcjów dużych przedsiębiorstw z udziałem MŚP lub jednostek naukowych, czeka łącznie 400 mln zł (300 mln złotych w I rundzie i 100 mln złotych w II rundzie). Wnioski można składać od 7 lutego do 3 kwietnia 2020 r. Z kolei mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, samodzielnie albo w konsorcjach z innymi MŚP lub jednostkami naukowymi będą mogły wnioskować o w sumie 500 mln złotych w III rundzie i o 300 mln złotych w IV rundzie. W ich przypadku wnioski powinny wpływać od 4 kwietnia do 1 czerwca 2020 r. Konkurs nie jest obwarowany ograniczeniami branżowymi, ale projekty powinny wpisywać się w jedną z Krajowych Inteligentnych Specjalizacji (KIS).

W 2020 r. NCBR wprowadził udogodnienia w naborze – najważniejsza zmiana to uproszczenie procedur, mająca ułatwić przedsiębiorcom otrzymanie dotacji. Całą dokumentację napisano od nowa, prostym językiem. Wnioski otrzymały nowy, czytelny wzór i nową, przejrzystą instrukcję wypełniania. Dodatkowo liczbę konkursowych kryteriów oceny zmniejszono do 13. Pojawiło się wśród nich nowe kryterium „istota projektu”, które pozwoli wnioskodawcom w jednym miejscu wyłożyć sedno swojego zamierzenia.

- W związku z dobiegającą końca perspektywą unijną, to już jeden z ostatnich naborów do Szybkiej Ścieżki. Niezmiennie konkurs ma bardzo szeroki zasięg, a prace badawczo-rozwojowe mogą być realizowane we wszystkich polskich województwach poza mazowieckim. O dofinansowane mogą starać się wnioskodawcy, których celem jest stworzenie i wprowadzenie na rynek nowego lub znacząco ulepszonego produktu, usługi czy procesu – zachęca do udziału dr inż. Wojciech Kamieniecki, dyrektor NCBR.

Konkurs finansowany jest z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój.

Doświadczenia laureatów

Jednym z beneficjentów konkursu NCBR jest firma Celon Pharma S.A., która realizuje aż trzy projekty z grantów Szybkiej Ścieżki. Celon Pharma S.A. to zintegrowana firma biofarmaceutyczna, zajmująca się badaniami, rozwojem, wytwarzaniem oraz sprzedażą produktów farmaceutycznych. Założona w 2002 r., zatrudnia 400 pracowników. W tym  w obszarze badań i rozwoju ponad 80 naukowców, z których połowa posiada lub jest w trakcie zdobywania tytułów doktorskich. Celon Pharma S.A. prowadzi kilkanaście projektów rozwoju innowacyjnych leków, w takich grupach terapeutycznych jak: onkologia, neuropsychiatria, autoimmunologia i metabolizm. Dysponuje własnym zapleczem laboratoriów badawczo-rozwojowych.

- Środki uzyskane w ramach konkursów NCBR stanowią jeden z kluczowych czynników wspierających realizację projektów badawczo-rozwojowych innowacyjnych kandydatów na leki w naszej firmie – mówi dr Jerzy Pieczykolan, kierownik Działu Rozwoju Przedklinicznego B+R, Celon Pharma S.A. – Dzięki uzyskanym dofinansowaniom jesteśmy w stanie rozwijać najszerszy obecnie pipeline kandydatów na leki innowacyjne w Polsce. To 14 projektów, z czego ponad połowa znajduje się na etapie formalnych badań toksykologicznych i klinicznych.

Jak przyznaje dr J. Pieczykolan, pozyskane środki firma wykorzystuje do prowadzenia projektów badawczo-rozwojowych nad nowoczesnymi terapiami w takich obszarach jak: choroby neuropsychiatryczne, metaboliczne, zapalne, schorzenia narządu wzroku oraz w onkologii.

Dofinansowanie z konkursów NCBR znacząco przyczyniło się do zintensyfikowania działalności Celon Pharma S.A. ­– Obecnie już trzy nasze projekty: onkologiczny oraz dwa neuropsychiatryczne, dofinansowane ze środków NCBR weszły w fazy badań klinicznych, a jeden z nich jest jedynym w naszym kraju innowacyjnym projektem badawczym, dla którego badania II fazy prowadzone są we współpracy z rodzimymi ośrodkami klinicznymi – wyjaśnia dr J. Pieczykolan. – Warto podkreślić, iż na kolejne lata dzięki uzyskanym funduszom planujemy wprowadzenie kolejnych kilku projektów do badań klinicznych, które podobnie jak poprzednie planujemy prowadzić we współpracy z naszymi rodzimymi klinicystami i ośrodkami badawczymi.

Przedstawiciel Celon Pharma S.A. zdecydowanie poleca udział w konkursach NCBR: – W naszej opinii są to jedne najważniejszych publicznych źródeł finansowania innowacji w Polsce. Należy pamiętać, że korzystanie z dofinansowania i rozwijanie dzięki niemu swojej działalności wymaga wielkiej dyscypliny, skrupulatności oraz rzetelności w rozliczaniu pozyskiwanych środków, a także dużego zaangażowania oraz profesjonalnego podejścia pracowników po stronie beneficjenta i jego partnerów.

Regulamin i dokumentacja konkursu „Szybka Ścieżka” dostępne są na stronie internetowej NCBR.