Polska gospodarka zaczyna odczuwać skutki wojny na Ukrainie

Skutki gospodarcze wojny na Ukrainie dla Polski - bilans płatniczy

W bilansie płatniczym szczególne miejsce dla większości analityków i komentatorów zajmują informacje o bilansie obrotów bieżących. W jego przypadku zanotowano deficyt na poziomie -2 871 mln EUR wobec deficytu ze stycznia sięgającego -638 mln EUR oraz nadwyżki sprzed roku na poziomie 276 mln EUR.

Lutowy deficyt okazał się wyraźnie większy od oczekiwanego przez rynek. Co prawda luty zazwyczaj przynosi wyraźne pogorszenie, ale w stosunku do zazwyczaj bardzo dobrego stycznia. Tym razem styczeń był słaby a luty zły. Ujemne saldo obrotów bieżących w lutym było pochodną deficytów w: wymianie towarowej (-1 741 mln EUR wobec deficytu ze stycznia w wysokości -1 669 mln EUR), dochodach pierwotnych (-2 510 mln EUR wobec deficytu ze stycznia na poziomie -369 mln EUR) oraz w dochodach wtórnych (-873 mln EUR, wobec deficytu ze stycznia -954 mln EUR). Skalę deficytu ograniczało dodatnie saldo w wymianie usług (2 253 mln EUR wobec 2 354 mln EUR w styczniu).

Przeciętnie prezentowały się obroty w handlu towarami. Luty zazwyczaj przynosi istotne zwiększenie aktywności w wymianie międzynarodowej. Gospodarka powoli rusza po zazwyczaj bardzo niskim grudniu i wciąż słabym styczniu. W tym jednak roku sezonowe korekty przełomu roku okazały się nieco płytsze niż przed dwunastoma miesiącami. Na ich tle odbicie z lutego było marginalne. 

Eksport towarów wynosząc w lutym 25 270 mln EUR był wyższy od styczniowego o 0,4%, okazał się też o 10,4% wyższy niż przed rokiem (w styczniu roczna dynamika eksportu była jeszcze na poziomie 20,0%). Poziom eksportu w lutym był istotnie niższy od średnio oczekiwanego przez rynek. Być może na wyniki eksportu wpłynęły już pierwsze efekty wojny na Ukrainie - patrz wstrzymanie części wysyłek towarów na wschód.

Po lutym suma eksportu z ostatnich 12 miesięcy sięgnęła 286,7 mld EUR co stanowiło odpowiednik 49,0% PKB. Import towarów w lutym w kwocie 27 011 mln EUR był o 0,7% wyższy od notowanego w styczniu i równocześnie o 21,6% wyższy niż przed rokiem (w styczniu roczna dynamika importu była na poziomie 37,4%). Wyniki importu również okazały się niższe od prognozowanych. Trzeba też pamiętać, iż wyniki importu podbijane były rosnącymi cenami surowców.

Eksport usług w lutym wyniósł 5 980 mln EUR wobec 6 045 mln EUR w styczniu. Import usług wyniósł w lutym 3 727 mln EUR wobec 3 691 mln EUR w styczniu. Eksport usług był o 16,1% wyższy niż przed rokiem, import usług zaś o 25,8%.

Saldo obrotów bieżących w ujęciu rocznym kroczącym po lutym okazało się ujemne i wyniosło -10 171 mln EUR, co stanowiło odpowiednik -1,74% PKB Polski. Po styczniu saldo obrotów bieżących było ujemne i wyniosło -7 024 mln EUR, tj. -1,22% PKB Polski. Najbliższe miesiące przyniosą dalszy wzrost deficytu w obrotach bieżących w ujęciu do rocznym kroczącym z lokalnym maksimum w przełomie lata i jesieni na poziomie około 18 – 19 mld EUR blisko poziomu 3% PKB. 

Rachunek finansowy

Luty przyniósł napływ inwestycji bezpośrednich sięgający 2 342 mln EUR (wobec napływu ze stycznia na poziomie 2 379 mln EUR i napływu z lutego 2021 roku w kwocie 3 636 mln EUR). Jednocześnie zanotowano odpływ inwestycji portfelowych sięgający -622 mln EUR (wobec ich odpływu ze stycznia na poziomie -992 mln EUR i odpływu sprzed roku na poziomie -699 mln EUR). Na przestrzeni ostatnich dwunastu miesięcy na nasz rynek napłynęło 26,55 mld EUR kapitałów bezpośrednich oraz odpłynęło kapitału portfelowego na kwotę 6,37 mld. Łącznie zanotowany był napływ kapitału – sięgający w okresie ostatnich dwunastu miesięcy 20,18 mld EUR. Jest to dobry wynik. Równolegle notowany był deficyt w obrotach bieżących (-10,17 mld EUR).

Prognoza słabszych wyników dla gospodarki w marcu 2022

Wyniki samego lutego prezentują się słabo. Deficyt okazał się głęboki, w dodatku był złożeniem ujemnych sald w kilku istotnych pozycjach.

Dane analizowane w perspektywie średnioterminowej prezentują się pozytywnie – główne ze względu na wysoki napływ kapitału bezpośredniego – wyraźnie wyższy niż deficyt w obrotach bieżących i odpływ kapitału portfelowego.

Poważniejsze przetasowania w statystykach mogą pojawić się w danych opisujących marzec.