REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak analizować czynniki wpływające na zysk firmy

Agnieszka Wieczorek
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Osiągnięty wynik finansowy jest oczkiem w głowie zarządu każdej firmy. Jego wielkość nie tylko kształtuje wskaźniki rentowności firmy oraz stanowi podstawę wypłaty dywidend właścicielom, ale również wpływa na postrzeganie podmiotu przez otoczenie, pozwala na dalszy rozwój oraz wzrost wartości firmy. Niezależnie od tego, czy zysk był mniejszy czy większy od zakładanego, warto ustalić, co w głównej mierze miało wpływ na jego wartość.

REKLAMA

Wynik finansowy jest miarą efektywności działalności przedsiębiorstwa. Jego kształtowanie się w przyszłości często jest przedmiotem wielu analiz i prognoz prowadzonych w firmach. Niestety, dość często zdarza się, że osiągnięty wynik znacząco odbiega od założonych wcześniej wartości. Dlatego jego spadek, a także wzrost w stosunku do poprzednich okresów lub w stosunku do założeń planu, powinien być przedmiotem wnikliwej analizy, mającej na celu wyjaśnienie przyczyn powstałych rozbieżności. Bazę informacyjną dla tych ustaleń może stanowić rachunek zysków i strat. Dla bardziej szczegółowych analiz konieczne będą dodatkowe dane pochodzące m.in. z ewidencji księgowej.

REKLAMA

Na osiągnięty zysk wpływa wiele różnych czynników. Ich analiza pozwala na określenie, w jakim stopniu każdy z nich wpłynął na osiągnięcie uzyskanego wyniku finansowego. Można w ten sposób ustalić, jakie czynniki spowodowały wzrost lub spadek wyniku w stosunku do przyjętego planu lub ubiegłego okresu.

Do podstawowych czynników wpływających na ostateczny wynik finansowy firmy można zaliczyć:

• liczbę sprzedanych wyrobów lub wykonanych usług,

• ceny sprzedawanych wyrobów lub usług,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• koszty prowadzonej działalności,

• zdarzenia nadzwyczajne,

• obciążenie podatkiem dochodowym.

Wymienione czynniki mogą zostać w toku bardziej wnikliwej analizy dodatkowo rozbudowane. Jeśli przedsiębiorstwo prowadzi zróżnicowaną działalność, warto, by czynniki zostały pogrupowane według rodzajów działalności. Jeżeli natomiast w przedsiębiorstwie występuje produkcja wieloasortymentowa, pojawi się dodatkowy czynnik związany z efektem zmian w obrębie struktury produkcji.

Zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym według wariantu kalkulacyjnego możliwe jest wydzielenie w ramach wyniku finansowego osiągniętego na całej działalności gospodarczej następujących wyników cząstkowych (por. schemat):

• na sprzedaży,

• na pozostałej działalności operacyjnej,

• na operacjach finansowych.

Schemat 1. Powiązania między wynikiem finansowym na całej działalności gospodarczej a wynikami finansowymi osiągniętymi na poszczególnych rodzajach działalności

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Rozliczenie zysku z całej działalności gospodarczej na poszczególne rodzaje działalności prezentuje przykład 1.

Przykład 1

Rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa Gamma w latach 2007-2009 przedstawia się następująco:

Tabela 1. Rachunek zysków i strat za poszczególne lata

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Na podstawie danych z rachunku zysków i strat rozliczenie zysku z działalności gospodarczej przedsiębiorstwa Gamma na poszczególne rodzaje działalności w latach 2007-2009 przedstawia się następująco:

Schemat 2. Rozliczenie zysku z działalności gospodarczej na poszczególne rodzaje działalności

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

REKLAMA

Z zaprezentowanych wyliczeń wynika, że przedsiębiorstwo Gamma osiągało zyski tylko z podstawowej działalności operacyjnej. Pozostała działalność operacyjna i operacje finansowe przynosiły w badanym okresie wyłącznie straty, które pomniejszały zyski osiągnięte z działalności operacyjnej. Najmniejsze zyski z działalności gospodarczej wystąpiły w 2008 r. i były spowodowane niższą efektywnością sprzedaży operacyjnej, najwyższą stratą na operacjach finansowych oraz wysoką stratą na pozostałej działalności operacyjnej.

Najmniejszy zysk z działalności operacyjnej osiągnięty w 2008 r. był związany z wysokimi kosztami ogólnego zarządu. Głównym źródłem zysku jest sprzedaż produktów. Wzrastający systematycznie zysk ze sprzedaży produktów świadczy o stałym wzroście efektywności na tej działalności i rokuje poprawę przyszłych wyników finansowych firmy.

Dalsza pogłębiona analiza może polegać na ustaleniu czynników kształtujących wynik finansowy na sprzedaży produktów, na sprzedaży towarów i materiałów, a także czynników określających wynik na pozostałej działalności operacyjnej i operacjach finansowych. Na potrzeby tej analizy niezbędne są informacje spoza rachunku zysków i strat.

Należy określić nastepujące czyniki:

• zmiana wielkości sprzedanych produktów,

• zmiana ceny sprzedawanych produktów,

• zmiana kosztu zmiennego na jednostkę,

• zmiana kosztu stałego.

Ustalenie wpływu przedstawionych czynników na wynik finansowy firmy dla produkcji jednoasortymentowej może nastąpić z wykorzystaniem następujących wzorów (przykład 2):

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 2

Ustalenie wpływu poszczególnych czynników na osiągnięty zysk ze sprzedaży produktów na przykładzie przedsiębiorstwa Beta przedstawia się następująco:

Tabela 2. Wybrane dane dotyczące przedsiębiorstwa Beta

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Tabela 3. Rozliczenie wpływu poszczególnych czynników

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Dalsza analiza może dotyczyć kosztów zmiennych oraz kosztów stałych. Składają się one z wielu pozycji kosztowych. Koszty zmienne to przede wszystkim koszty materiałów bezpośrednich i koszty robocizny bezpośredniej.

Ustalenie wpływu zmian tych kosztów na zysk firmy w przypadku produkcji jednoasortymentowej może nastąpić według wzorów (przykład 3):

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 3

Dane jak w przykładzie 2.

Tabela 4. Dodatkowe informacje

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wpływ zmiany kosztów robocizny bezpośredniej na zmianę zysku:

DZ (krb) = Dkrb × q1 = (15 zł - 16 zł) × 1200 szt. = -1200 zł

Wpływ zmiany kosztów materiałów bezpośrednich na zmianę zysku:

DZ (kmb) = Dkmb × q1 = (20 zł - 22 zł) × 1200 szt. = -2400 zł

Łączny wpływ zmiany kosztów robocizny bezpośredniej i kosztów materiałów bezpośrednich na zmianę zysku: -1200 zł - 2400 zł = -3600 zł

Ustalenie wpływu zmiany poszczególnych pozycji należących do kosztów stałych na zmianę zysku następuje poprzez wyznaczenie dodatniej lub ujemnej zmiany danej pozycji kosztów z punktu widzenia zysku. Prześledzimy to na przykładzie kosztów wydziałowych (przykład 4).

Przykład 4

Koszty wydziałowe składają się z następujących pozycji (dane w tys. zł):

Tabela 5. Koszty wydziałowe

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 6. Rozliczenie wpływu poszczególnych czynników

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W wyniku dokonanych obliczeń można stwierdzić, że największy wpływ na zmianę zysku miały pozostałe koszty wydziałowe, które spowodowały zmniejszenie zysku o 238 000 zł. Najmniejszy wpływ na zmianę zysku miały koszty płac - tylko 6000 zł. Zmiany w zakresie amortyzacji i kosztów materiałów spowodowały wzrost zysku. Pozostałe pozycje kosztów wydziałowych miały niekorzystny wpływ na wielkość osiągniętego zysku.

Całościowe przedstawienie wpływu czynników na zmianę zysku ze sprzedaży produktów w przedsiębiorstwie Gamma prześledzimy na przykładzie 5.

Przykład 5

Dane jak w przykładzie 1.

Tabela 7. Dodatkowe informacje dotyczące okresu 2008-2009

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 8. Rozliczenie wpływu poszczególnych czynników

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przeprowadzona analiza wskazuje, że przyczyną niskiej efektywności sprzedaży produktów w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego (wzrost o 251 zł) był wysoki wzrost kosztów bezpośrednich (o 2086 zł), w tym zwłaszcza kosztów materiałów bezpośrednich (wzrost o 1467 zł), oraz wzrost kosztów wydziałowych (o 1733 zł). Wzrost kosztów został pokryty wysokimi przychodami wynikającymi ze wzrostu cen sprzedawanych wyrobów (o 3906 zł). Na uwagę zasługuje mały przyrost zysków wynikający ze wzrostu wielkości sprzedawanych wyrobów (zmiana o 164 zł).

Agnieszka Wieczorek

specjalista z zakresu funduszy strukturalnych i finansów

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Rolnicy ruszyli do skupów. Czy da się jeszcze zarobić na zbożu?

    W obliczu obaw o dalszy spadek cen, rolnicy postanowili sprzedać zboża ze swoich magazynów. Już w styczniu, punkty skupu zakupiły 538,8 tys. ton zbóż, co stanowi wzrost o 10% w porównaniu z analogicznym okresem w roku 2023 i o 17% w stosunku do grudnia poprzedniego roku. 

    Dojście do niskiej inflacji wymaga kontraktu społecznego, który jest jak umowa widmo

    Niska inflacja to kontrakt społeczny. Taki kontrakt jest jak umowa widmo, ale osiągany jest głównie wysiłkiem banku centralnego, bo NBP jest odpowiedzialny za stabilność cen w gospodarce.

    Sektor MŚP chętniej sięga po kredyty, a banki zaostrzają kryteria ich przyznawania

    Popyt na kredyty długoterminowe ze strony małych przedsiębiorców jest najwyższy od lat. Jedocześnie banki przyznają, że zaostrzają kryteria kredytowe. Czy alternatywna forma finansowania, czyli faktoring, będzie przeżywał ożywienie?  

    Przedsiębiorcy mają obawy czy uda się wydać pieniądze z KPO. Polska ma na to o połowę mniej czasu niż inne kraje

    Pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy – KPO dla Polski to doskonała wiadomość, ale trzeba się pospieszyć, by je efektywnie wydać, apelują przedsiębiorcy. Kraje, które dostały pieniądze europejskie bez opóźnień aktualnie są już w połowie drogi w ich wydatkowaniu. Polska będzie musiała wdrożyć wysokie tempo, by żadne dotacje nie przepadły.

     

    REKLAMA

    Wakacje składkowe dla małych przedsiębiorców. Nowa wersja projektu ustawy z rocznym limitem wydatków

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało nową wersję projektu ustawy o tzw. wakacjach składkowych. Obniżono w nim szacunek kosztu rozwiązania dla finansów publicznych w 10 lat do 20,4 mld zł z niemal 25 mld zł.

    Model pracy w firmie: work-life balance czy work-life integration? Pracować by żyć, czy żyć, by pracować?

    Zacierają się granice między życiem prywatnym i zawodowym. Jednak dla większości pracowników życie osobiste jest ważniejsze niż zawodowe. Pracodawcy powinni wsłuchiwać się w potrzeby i oczekiwania swoich pracowników i w zależności od tego wybierać model pracy w firmie.

    Jak handel wykorzystuje nowe technologie

    Technologia to nieodłączna część funkcjonowania nowoczesnej dystrybucji towarów. Pracownicy sektora sprzedaży nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Tak wynika z raportu Slack przygotowanego na bazie ankiety wśród dyrektorów i menadżerów z sektora handlowego. 

    Komisja Europejska wydała wstępną pozytywną ocenę pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy

    Mamy dobrą wiadomość: jest formalna zgoda KE ws. akceptacji pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy, jak też warunku związanego z Kartą Praw Podstawowych UE - poinformowała w czwartek minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

    REKLAMA

    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    REKLAMA