Kategorie

Ocena przedsięwzięć inwestycyjnych

Justyna Kowalska
inforCMS
Racjonalnym kryterium oceny inwestycji powinna być przede wszystkim jej rentowność. Nakłady nie mogą być wyższe niż uzyskane efekty. Do wyliczenia stosuje się różne metody.

We współczesnej gospodarce przedsiębiorstwa stawiają sobie dwa główne cele:

• maksymalizacja zysku jako cel krótkoterminowy,

• wzrost wartości firmy jako cel strategiczny.

Żeby zrealizować powyższe cele, firmy muszą w trakcie swojej działalności podejmować przedsięwzięcia inwestycyjne, tym samym dbać o własny rozwój. Trafność podjętych decyzji inwestycyjnych kreuje konkurencyjność firmy, jej udział w rynku oraz zdolność do generowania dochodów. Ważne jest, by decyzje dotyczące inwestycji podejmować na podstawie obiektywnych kryteriów. Takim racjonalnym kryterium jest założenie, że efekty powinny być wyższe niż nakłady. Poszerzona perspektywa powinna uwzględniać aspekty pozaekonomiczne, ryzyko, inflację itp. Dlatego też tak ważne jest dokonywanie oceny efektywności inwestycji. Metody oceny efektywności inwestycji można podzielić na 2 grupy:

• metody proste, które opierają się na powiązaniu między nakładami i efektami a czasem,

• metody złożone, oparte na stopie dyskontowej, biorące pod uwagę zmianę wartości pieniądza w czasie, inflację, a także ryzyko.

Proste metody oceny inwestycji

Metody proste można podzielić na:

• stopę zwrotu z nakładów inwestycyjnych;

• przeciętną stopę zwrotu z nakładów inwestycyjnych ARR;

• okres zwrotu z nakładów inwestycyjnych.

Pierwszą miarę należącą do grupy metod prostych stanowi stopa zwrotu z nakładów inwestycyjnych. Można ją opisać jako relację dochodów do całkowitych nakładów inwestycyjnych. Dochody należy liczyć w skali całego roku, natomiast nakłady inwestycyjne są skumulowane od momentu rozpoczęcia danego przedsięwzięcia inwestycyjnego do okresu, dla którego wyznacza się tę relację.

Dochód można zdefiniować za pomocą różnorodnych kategorii: zysk brutto, zysk netto, zysk netto + odsetki od kredytu, zysk netto + amortyzacja, zysk netto + amortyzacja + odsetki od kredytu.

Reklama

Stopa zwrotu obrazuje, jaka część nakładu stanowi roczny dochód przedsiębiorstwa. Ta miara pozwala ocenić możliwości finansowe firmy do sprostania danej inwestycji. Znajduje ona zastosowanie we wstępnej ocenie projektów konkurencyjnych lub w sytuacji, gdy brak jest pełnych i dokładnych danych, określających daną inwestycję.

Kolejna miara prosta to przeciętna stopa zwrotu nakładów inwestycyjnych ARR. Jest to stosunek przeciętnego rocznego zysku z danej inwestycji, który jest pomniejszony o wartość tej inwestycji do nakładów inwestycyjnych. Miernik ten dostarcza informacji na temat wielkości części nakładu, która zostanie pokryta średniorocznym zyskiem. Dodatnia wartość ARR pokazuje część rocznego zysku z inwestycji, która zostanie przeznaczona na inwestycję, ujemna natomiast informuje, jaką część nakładu pokryją zyski z jednego roku eksploatacji inwestycji (patrz 1 poniżej).

Ostatnią z tej grupy jest okres zwrotu nakładów inwestycyjnych. Miara ta stanowi odwrotność prostej stopy zwrotu i informuje, jak długo inwestor będzie pokrywał poniesione wydatki wygenerowanymi zyskami. Okres zwrotu przyporządkuje równe wagi dla wszystkich przepływów przed zwrotem, natomiast nie nadaje żadnych wag dla przepływów pojawiających się po okresie zwrotu (patrz 2 poniżej).

Metody proste są obarczone pewnymi wadami. Przede wszystkim nie jest brana pod uwagę zmienna wartość pieniądza w czasie, dodatkowo w dowolny sposób dobiera się wartość graniczną. Miary proste nie biorą pod uwagę przepływów pieniężnych po okresie granicznym. Istotną wadą jest również niemożność porównywania inwestycji o różnych klasach ryzyka.

Metody złożone

Ze względu na to, że wartość pieniądza ulega zmianie wraz z upływem czasu, warto zastosować metody, które uwzględniają czynnik czasu, czyli tzw. złożone metody oceny inwestycji. By zapewnić porównywalność wielkości ekonomicznych w różnych czasach, należy przyjąć określony moment jako bazowy i wszystkie wielkości na ten moment przeliczać. Nazywa się to dyskontowaniem. Metody złożone dzielą się na:

• wartość zaktualizowana netto przedsięwzięcia NPV;

• wskaźnik wartości zaktualizowanej netto NPVR;

• wewnętrzną stopę zwrotu IRR.

Pierwszą z metod złożonych jest miara NPV, która może być stosowana zarówno w odniesieniu do inwestycji finansowych, jak i kapitałowych. Prezentując najogólniej wartość zaktualizowaną netto przedsięwzięcia (NPV), można powiedzieć, że jest to wartość, którą otrzyma się w procesie dyskontowania różnicy pomiędzy wpływami oraz wydatkami pieniężnymi przez cały okres eksploatacji inwestycji, w każdym roku. Stopa dyskontowa w tym przypadku przyjmuje stały i określony poziom. Zaletą tej metody jest możliwość porównywania inwestycji, nawet jeżeli ich eksploatacja występuje w różnych okresach. Wartość inwestycji obliczana za pomocą metody NPV odnoszona jest do chwili obecnej bądź też momentu rozpoczęcia inwestycji. Najbardziej ogólną formułę do obliczania wartości zaktualizowanej netto można zapisać jako - patrz 3 poniżej.

Reklama

Miara NPV może przyjmować wartość równą zero bądź większą lub mniejszą od zera. Jeżeli wartość zaktualizowana netto przedsięwzięcia jest mniejsza od zera, to przedsiębiorca otrzymuje informację, że przedsięwzięcie jest nieopłacalne. NPV równe zero i większe to znak, że inwestycja jest opłacalna i jej zyskowność rośnie wraz ze wzrostem wartości tego współczynnika. Dlatego też należy pamiętać, że dokonując wyboru wśród alternatywnych inwestycji, trzeba wybrać taką, dla której wartość współczynnika NPV będzie największa. Ważne jest również, by monitorować przyjętą wartość stopy dyskontowej, ponieważ zmiana jej poziomu wpływa na zmianę kolejności inwestycji pod względem ich opłacalności.

Wartość NPV nie będzie jednak miarą obiektywną, kiedy przedsięwzięcia inwestycyjne cechują się zróżnicowanymi nakładami. W tym przypadku pomocny może okazać się wskaźnik wartości zaktualizowanej netto NPVR. Miernik ten można zdefiniować jako stosunek wartości zaktualizowanej netto do zaktualizowanej wartości nakładów inwestycyjnych, czyli:

Miara NPVR przedstawia, jaka część zdyskontowanego nakładu stanowi zdyskontowany dochód, uwzględnia również czas i ryzyko. Umożliwia przedsiębiorcy dokonanie oceny odnośnie możliwości finansowych firmy do podołania danej inwestycji. W tym przypadku również najbardziej opłacalnym przedsięwzięciem jest to, dla którego NPVR jest największa.

Rzeczywistą stopę zysku analizowanej inwestycji można zobrazować za pomocą innej miary, jaką jest wewnętrzna stopa zwrotu IRR. Miernik ten pokazuje stopę procentową, dla której zaktualizowane wydatki będą się równać zaktualizowanym wpływom. Inaczej mówiąc, wartość IRR jest określona za pomocą stopy procentowej, dla której NPV jest równe zero (patrz 4 poniżej).

Dlatego tę stopę można obliczyć według wzoru:

Inwestycja jest opłacalna w momencie, gdy IRR jest równy lub większy od stopy granicznej, którą stanowi najniższa stopa rentowności możliwa do zaakceptowania przez inwestora. W praktyce bardzo często jest to stopa procentowa, którą płaci potencjalny pożyczkobiorca, albo stopa procentowa kredytów długookresowych. Im różnica między IRR a stopą graniczną czy kosztem kapitału jest większa, tym opłacalność danej inwestycji jest wyższa. Wzrasta także margines bezpieczeństwa. Miernik IRR znajduje zastosowanie, kiedy nie jest znana wartość stopy procentowej, dla której wartość zaktualizowana netto przedsięwzięcia równa się zero, czyli dla której inwestycja będzie opłacalna.

Omówione mierniki, jak zwykle, nie są jednak wolne od wad. Głównym problemem przy stosowaniu miar NPV i NPVR jest przyjęcie stałej stopy dyskontowej w analizowanym czasie eksploatacji inwestycji. To założenie można uznać za słuszne jedynie wtedy, kiedy przedsięwzięcie jest finansowane kredytem o stałym oprocentowaniu lub gdy koszt kapitału własnego się nie zmienia. Z tego powodu zaleca się stosowanie zmiennej stopy dyskontowej, oszacowanej osobno dla każdego analizowanego okresu.

Stosując miarę IRR, należy pamiętać, że przy nietypowych projektach może pojawić się więcej niż jedna wartość. Taki przypadek zauważa się w przedsiębiorstwach, w których pojawiają się ujemne przepływy pieniężne zarówno w latach początkowych, jak i końcowych.

Dla małych i średnich

Opisane metody oceny inwestycji to rozwiązania, które z powodzeniem mogą być wykorzystywane w małych i średnich przedsiębiorstwach. Spośród zaprezentowanych mierników szczególnie rekomendowana jest miara NPV. Jednak w praktyce należy dopasować metodę oceny do skali inwestycji. Jeśli inwestycja nie jest kapitałochłonna, wówczas wystarczy sięgnąć po metodę prostą, tańszą i łatwiejszą do zastosowania. Nie można inwestować, opierając się na 'własnym przeczuciu'. Dokładna ocena inwestycji nie tylko oceni jej opłacalność, ale również wskaże obszary wymagające poprawy, aby inwestycja procentowała w przyszłości.

Justyna Kowalska

 

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.