| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Czy niedozwolona klauzula umowna jest równoznaczna z nieważną klauzulą umowną?

Czy niedozwolona klauzula umowna jest równoznaczna z nieważną klauzulą umowną?

W obrocie konsumenckim funkcjonują tzw. niedozwolone klauzule umowne. Są to postanowienia umów, które nie zostały indywidualnie z konsumentem uzgodnione oraz kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Jakie to ma konsekwencje dla konsumenta, a jakie dla przedsiębiorcy?

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r. (III SK 83/13) uznał, że klauzula umowna sprzeczna z prawem jest nieważna. A to oznacza również, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie może jej uznać za niedozwoloną. Jaki z tego płynie wniosek?

Mówiąc skrótowo, istnieją dwa rodzaje klauzul niekorzystnych dla konsumenta:

1) klauzule sprzeczne z ustawą, zasadami współżycia społecznego lub mające na celu obejście ustawy – są one nieważne z mocy samego prawa;

2) pozostałe klauzule, które są ważne, ale mogą zostać uznane za niewiążące konsumenta (niedozwolone postanowienia umowne).

Z treści przywołanego wyroku płynie wniosek, iż konsument nie może domagać się uznania przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nieważnego postanowienia umownego za niedozwolone – albowiem jest ono nieważne z mocy samej ustawy, wobec czego postępowanie przed tym sądem jest bezprzedmiotowe.

Zobacz: Niedozwolone klauzule w umowach o świadczenie usług telekomunikacyjnych

Jeżeli zaś chodzi o praktyczne skutki rozróżnienia klauzul umownych na nieważne i niedozwolone to trzeba podkreślić, że jedna nieważna klauzula może spowodować to, iż cała umowa zostanie uznana za nieważną. Dzieje się tak w wypadku, gdy z okoliczności sprawy wynika, że bez nieważnego postanowienia strony w ogóle nie zdecydowałyby się na zawarcie umowy.

Natomiast uznanie jednej klauzuli za niedozwoloną nie może wywrzeć tak dotkliwych skutków: reszta umowy zawsze jest ważna, a jedynie ta konkretna klauzula nie wiąże konsumenta. Jest to sytuacja korzystna dla konsumenta: otrzymuje on w efekcie umowę „oczyszczoną” z niekorzystnych dla niego postanowień, którą przedsiębiorca musi w dalszym ciągu respektować. Przedsiębiorca nie będzie mógł twierdzić, że bez klauzuli uznanej za niedozwoloną nie zawarłby z konsumentem umowy, a tym samym – nie zdoła takiej umowy w całości unicestwić.

Zobacz również: Zakładam firmę

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Radcy Prawnego FORTUNA

Kompleksowa obsługa prawna firm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »