| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Natychmiastowa wymagalność zobowiązania - kiedy nie trzeba czekać na termin wykonania umowy

Natychmiastowa wymagalność zobowiązania - kiedy nie trzeba czekać na termin wykonania umowy

Kluczową rolę w stosunkach zobowiązaniowych pełni termin spełnienia świadczenia przez dłużnika. Oznacza on moment, po upływie którego roszczenie wierzyciela staje się wymagalne, a dłużnik może ponosić negatywne konsekwencja znalezienia się w stanie opóźnienia (bądź zwłoki). Jednak czasem nie trzeba czekać na ten moment i można natychmiastowo żądać wykonania umowy.

Trudności powodować może również określenie powstania momentu niewypłacalności, który to uzasadniałby dochodzenie przez wierzyciela swego roszczenia. Możliwe jest posiłkowanie się definicją niewypłacalności przewidzianą w art. 11 puin. Taka analogia może jednakże budzić wątpliwość, co do stosowania jej wobec podmiotów nieobjętych zakresem tej ustawy (nieposiadających zdolności upadłościowej).

Art. 11 puin: 1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

2. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Polecamy: Kontrola podatkowa

Zmniejszone zabezpieczenie

Niewiele mniej problemów pojawia się przy próbie zinterpretowania przesłanki zmniejszenia wartości zabezpieczenia. W związku z tym, że przepis nie uszczegóławia, o jakie zabezpieczenia chodzi, należy rozciągnąć jego zastosowanie na wszelkie konstrukcje zabezpieczeniowe.

Dotyczyć to będzie, zatem zarówno zabezpieczeń akcesoryjnych (poręczenie, zastaw) jak i nieakcesoryjnych (hipoteka, przewłaszczenie na zabezpieczenie).

Jak zabezpieczyć transakcję by w razie kłopotów skutecznie dochodzić swoich roszczeń?

Ustalając znaczenie sformułowania „znaczne zmniejszenie” można z kolei odwołać się do pojęć stosowanych w stosunkach bankowych. Wysokość i rodzaj ustanawianego zabezpieczenia jest pochodną ryzyka kredytowego generowanego przez udzielony kredyt i ma na celu jego zrównoważenie.

Ryzyko owe wynika m.in. ze słabej zdolności kredytowej dłużnika (tj. jego kondycji finansowej, możliwości zarobkowych etc.), wielkości zaciągniętego zobowiązania, stabilności rynkowej itd. Za znaczne zmniejszenie zabezpieczenia uznaje się, zatem taką deprecjację jego wartości, która zwiększa w dużym stopniu ryzyko wystąpienia braku zaspokojenia wierzyciela.

Przepisem szczególnym w obrębie stosunków kredytowych jest art. 75 prawa bankowego, który stanowi samodzielną podstawę do wypowiedzenia umowy kredytu oraz uzyskania wymagalności roszczenia banku przed upływem terminu spłaty kredytu. W takich przypadkach stosowanie Art. 458 kc jest wyłączone.

Art. 75 ust. 1 prawa bankowego: W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu.

Konstrukcja natychmiastowej wymagalności wymaga wreszcie tego, żeby zmniejszenie zabezpieczenia nastąpiło z powodu okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność.

Sformułowanie to należy odnieść do ogólnej odpowiedzialność kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań, a więc do art. 471 i 472 k.c.

Wobec tego natychmiastowa wymagalność roszczenia nie może nastąpić w stosunku do dłużnika, który prawidłowo wykonuje zobowiązanie, a spadek wartości zabezpieczenia nastąpił z przyczyny np. recesji gospodarczej i spadku cen na rynku.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Doradztwa Podatkowego Marcin Pietrusiński

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »