| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Jak uzyskać nakaz zapłaty

Jak uzyskać nakaz zapłaty

Zatory płatnicze to dla wielu przedsiębiorców prawdziwy problem. Niekiedy nie tylko bieżące sprawy, ale nawet byt firmy zależą bowiem od zapłaty kilku faktur. Niestety polskie prawo nie pozwala na zbyt szybkie dochodzenie należności. Pomimo bowiem uzyskania nakazu zapłaty bywa tak, że sprawy ciągną się miesiącami, a i tak trzeba później oddać sprawę komornikowi.

Nakaz zapłaty jest orzeczeniem warunkowym - sąd po szczątkowym postępowaniu dowodowym (opartym tylko na dokumentach) wydaje orzeczenie, które stwarza jedynie domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń powoda. Dopiero w tym momencie o sprawie dowiaduje się pozwany - sąd doręcza mu bowiem orzeczenie wraz z pozwem i załącznikami. Z chwilą wydania nakaz stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności. Oznacza to, że nakaz zastępuje postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia. Powód może zatem od razu wszcząć postępowanie wykonawcze (w praktyce będzie to jednak możliwe dopiero od momentu doręczenia nakazu). We wniosku o wszczęcie postępowania wykonawczego powód powinien oznaczyć sposób zabezpieczenia, gdyż nie wynika on z treści nakazu (np. zakaz zbywania określonych ruchomości). Z kolei nakaz wydany na podstawie weksla lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, nawet jeśli wniesiono zarzuty. Oznacza to, że ma on skutki natychmiastowo wykonalnego wyroku, a zatem nadaje się do egzekucji bez względu na wynik postępowania wywołanego wniesieniem zarzutów. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu, które to postanowienie powód może z kolei zaskarżyć zażaleniem. Jak zatem widzimy, na podstawie nieprawomocnego nakazu można przedsięwziąć sporo czynności procesowych. W szczególności może on być podstawą wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej (uchwała SN z 2 grudnia 2003 r. sygn. akt III CZP 92/03, OSNC z 2005 r. nr 2, poz. 22).

Nakaz zapłaty jest pierwszym pismem doręczanym pozwanemu w sprawie, a zatem zachodzi konieczność ingerencji sądu, jeśli wskazany w pozwie adres był nieprawidłowy. Stąd w art. 4921 k.p.c. wskazano, ze jeżeli doręczenie nie może nastąpić dlatego, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie nie mogło nastąpić w kraju, sąd z urzędu uchyla nakaz, a przewodniczący podejmuje odpowiednie czynności (np. zawiesza postępowanie).

ZAPAMIĘTAJ

Jeżeli po wydaniu nakazu okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie (np. o odrzuceniu pozwu).

W wypadku zasadności roszczenia sąd nakazuje pozwanemu, żeby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł zarzuty. Pismo zawierające zarzuty wnosimy do sądu, który wydał nakaz. Trzeba w nim wskazać, czy rozstrzygnięcie jest kwestionowane w całości czy w części, przedstawić zarzuty, a także wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Jeżeli pozew wniesiono na urzędowym formularzu (w postępowaniu uproszczonym), wniesienie zarzutów wymaga również zachowania tej formy. Pamiętajmy, że w postępowaniu nakazowym powództwo wzajemne jest niedopuszczalne - jeśli zostanie wytoczone sąd zadekretuje je jako oddzielną sprawę i skieruje do rozpoznania we właściwym trybie. W przypadku prawidłowego wniesienia zarzutów sąd wyznacza rozprawę, a sprawa toczy się dalej na zasadach ogólnych, z tym że sąd wydaje wyrok, który nie dotyczy żądań, ale odnosi się do samego nakazu (utrzymuje go w mocy lub uchyla). W toku postępowania nie można w zasadzie występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych.

Pozew

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Nakaz upominawczy jest dużo słabszym instrumentem i tak naprawdę stanowi tylko propozycję polubownego załatwienia sprawy, z której pozwany może, ale nie musi skorzystać. Stosujemy tu omówione już zasady wnoszenia pozwu. W postępowaniu upominawczym sąd działa z urzędu - wydaje nakaz, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a w innych sprawach, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Nakaz nie może jednak być wydany, jeżeli roszczenie jest oczywiście bezzasadne, przytoczone okoliczności budzą wątpliwość, zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego, gdy miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju. Wtedy sprawa od razu jest kierowana na rozprawę.

Środkiem zaskarżenia jest sprzeciw, który od zarzutów różni się skutkami - w efekcie zaskarżenia nakaz upominawczy traci moc, czyli jest traktowany tak, jakby nigdy nie był wydany, a sprawa toczy się od nowa. Pismo zawierające sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał nakaz, a w przypadku nakazu wydanego przez referendarza - do sądu, przed którym wytoczono powództwo. Wymogi formalne wyglądają bardzo podobnie - trzeba pamiętać o formularzach, jeśli mamy do czynienia z postępowaniem uproszczonym.

Jeżeli dwutygodniowy termin do zaskarżenia już upłynął, trzeba mimo wszystko wnieść opłacony sprzeciw i złożyć jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Trzeba pamiętać o tym, by w takiej sytuacji nie składać zażalenia - wniosek o przywrócenie terminu jest bowiem oparty na twierdzeniu o prawidłowym działaniu sądu, a zażalenie wręcz przeciwnie. Stąd trzeba dobrze rozważyć takie procesowe zagranie. Sąd nadaje nakazowi klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. Wydanie z obrazą art. 498 k.p.c. nakazu w postępowaniu upominawczym zamiast w nakazowym, z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu i o utracie przez ten nakaz mocy w razie zgłoszenia w terminie sprzeciwu, wywołuje skutki przewidziane w art. 504 k.p.c., a zatem z jednej strony zaskarżony nakaz traci moc, a z drugiej niezaskarżony ma skutki prawomocnego wyroku.

ADAM MALINOWSKI - radca prawny

 

 

 

1 Przepisy o postępowaniu uproszczonym stosuje się w następujących sprawach należących do właściwości sądów rejonowych:

• o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 000 zł, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty,

• o zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Profika Broker

Broker ubezpieczeniowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »