Sukcesja w firmach rodzinnych: kluczowe wyzwania i rosnąca rola fundacji rodzinnych

• Odczarować i ułatwić proces sukcesji w firmach rodzinnych
• Sukcesja kluczowym wyzwanie dla właścicieli firm
• Coraz więcej przedsiębiorców sięga po fundacje rodzinne
• Fundacje rodzinne przydatnym narzędziem sukcesji

Business Centre Club jako organizacja pracodawców zrzesza zarówno duże korporacje jak również mniejsze przedsiębiorstwa i wiele firm rodzinnych. Staramy się jak najlepiej odpowiadać na potrzeby każdej z tych grup i wspierać polskich przedsiębiorców w wielu zakresach. Analizując zmiany rynkowe oraz potrzeby naszych członków dostrzegliśmy potrzebę organizacji wydarzenia, którego tematem będzie właśnie kompleksowy, świadomy i dobrze przygotowanym proces sukcesji. Taki, który zabezpiecza interesy właścicieli, ich rodzin oraz samego przedsiębiorstwa, minimalizując ryzyko konfliktów i problemów prawnych. Zorganizowaliśmy konferencję Sukcesja - Biznes na Pokolenia wspólnie z trzema parterami właśnie po to żeby móc spojrzeć na temat jak najszerzej. Mam nadzieję, że to się udało - powiedział Prezes Zarządu BCC Sp. z o.o. Leszek Podstawski.

Jednym z warunków powodzenia sukcesji jest zasada 3xP – czyli „Planowane Przejęcie Pokoleniowe”. Myślę, że wspólnie możemy wskazać konkretne rozwiązania dzięki którym to planowanie i przejęcie przebiegną w sposób optymalnie i bezkolizyjny - dodał Podstawski.

Odczarować i ułatwić proces sukcesji w firmach rodzinnych

Podczas konferencji organizatorzy podkreślali, że ich celem jest odczarowanie procesu sukcesji – pokazanie, że przekazanie firmy może przebiegać jasno, świadomie i bezpiecznie. Razem postawiliśmy sobie cel: odczarować i ułatwić proces sukcesji w firmach rodzinnych — pokazać, że przekazanie sterów w biznesie może być jasne, świadome i bezpieczne - mówili. Zwrócili uwagę, że nie zawsze sukcesor jest oczywisty, a jego brak to realne wyzwanie. Wskazywali, że sukcesja to nie sztywna procedura, lecz indywidualna strategia, która chroni firmę, majątek i relacje rodzinne.

Według badań, choć 72% właścicieli firm rodzinnych w Polsce chce przekazać biznes kolejnemu pokoleniu, tylko 9% ma gotowy plan sukcesji. Do 2030 roku przed tym wyzwaniem stanie tysiące firm — organizatorzy deklarują, że chcą być partnerem w tym procesie.

Sukcesja kluczowym wyzwanie dla właścicieli firm

Sukcesja to dziś jedno z najważniejszych wyzwań, przed jakimi stoją właściciele firm. Komisja Firm Rodzinnych i Partnerskich BCC jest przestrzenią do mądrego dialogu, dzielenia się doświadczeniem i prezentacji praktycznych rozwiązań. Łączymy wiedzę prawną, finansową i strategiczną z perspektywą emocji, relacji i odpowiedzialności. Wierzymy, że dobrze zaplanowana sukcesja to nie tylko zabezpieczenie przyszłości firmy i rodziny, ale także wyraz troski o interes całego społeczeństwa i narodowej gospodarki – powiedziała przewodnicząca Komisji ds. Firm Rodzinnych BCC Małgorzata Rejmer.

Coraz więcej przedsiębiorców sięga po fundacje rodzinne

Senior Family Officer w Banku Pekao S.A. Jacek Zalejski podkreślił, że aby przejść przez sukcesję bezpiecznie, trzeba znać dostępne opcje i mieć świadomość ryzyk. Nasze doświadczenie pokazuje, że sukcesja to przede wszystkim ludzie, emocje, zgoda międzypokoleniowa i zrozumienie, a dopiero potem narzędzia finansowe i prawne, które muszą być idealnie dopasowane do charakteru rodziny i firmy. Od 2023 roku w Banku działa specjalna jednostka Family Office, dedykowana firmom rodzinnym i klientom bankowości prywatnej, która pomaga nie tylko planować, ale i bezpiecznie realizować transfer międzypokoleniowy. Coraz więcej przedsiębiorców sięga po fundacje rodzinne – to trend, który dynamicznie rośnie i pomaga w zarządzaniu majątkiem i wartościami rodzinnymi – przekazał Zalejski.

Jakub Wieszczyński z kancelarii DZP zwrócił uwagę, że w pierwszej kolejności należy ustalić cele sukcesji, opracować potencjalne scenariusze oraz analizy ich skutków, a etapem końcowym jest praktyczne wdrożenie odpowiednich rozwiązań prawnych. Wybór metody przekazania firmy nie powinien być przypadkowy - dodał. Każde z dostępnych rozwiązań ma swoje plusy i minusy – w szczególności z punktu widzenia prawa i podatków. Należy też zwrócić uwagę na ocenę, czy aktualna struktura kapitałowa i forma prawna firmy są odpowiednie w kontekście planowanej sukcesji. Często warto rozważyć uprzednią restrukturyzację, która ułatwi przejęcie biznesu przez następcę - wytłumaczył.

Polecamy: Komplet: Fundacja rodzinna w praktyce + 108 rad, jak uniknąć błędów w sp. z o.o. i P.S.A

Fundacje rodzinne przydatnym narzędziem sukcesji

Wieszczyński zauważył, że fundacje rodzinne mogą stanowić przydatne narzędzie sukcesji. W ramach tego rozwiązania fundator może przyznać sukcesorom pasywnym wyłącznie status beneficjenta, podczas gdy sukcesorzy faktycznie zaangażowani w zarządzanie firmą rodzinną mają pełniejsze możliwości. Dostosowanie to wymaga dużej wyobraźni podczas projektowania statutu fundacji oraz uwzględnienia faktu, że jest to nowa instytucja w polskim systemie prawnym. Jednocześnie swoboda w zakresie konstruowania praktycznych rozwiązań prawnych może zostać ograniczona przez podejście ze strony sądu rejestrowego - powiedział ekspert.

Przedstawiciel Pru – Prudential Polska wskazał, że skuteczna sukcesja to nie tylko przekazanie firmy, ale też zarządzanie finansami, zobowiązaniami i relacjami z interesariuszami. Dodał, że kluczowe jest poznanie dostępnych rozwiązań prawnych i finansowych, w tym roli polis ubezpieczeniowych, które mogą zapewnić środki na realizację planu sukcesyjnego i zabezpieczyć bliskich oraz partnerów.