Wprowadzenie w Polsce systemu kaucyjnego w styczniu 2025 r. wymaga wprowadzenia i korzystania z recyklomatów

• Czym jest recyklomat?
• Automat wyręczy pracownika

W trakcie debaty przypomniano, że od 1 stycznia 2025 r. w Polsce ma wystartować tzw. system kaucyjny, czyli system zwrotu opakowań po napojach:
konsumenci kupując napój, zapłacą kaucję za jego opakowanie,
będzie to 1 zł za butelkę szklaną i 50 gr za butelkę plastikową albo puszkę,
kaucja w mniejszych sklepach będzie zwracana ręcznie,
w sklepach wielkopowierzchniowych kaucja będzie zwracana automatycznie, za pomocą automatów RVM - Reverse Vending Machines (automaty zwrotne) tzw. butelkomaty lub recyklomaty.

Moderator debaty, wiceprezes zarządu Krajowego Systemu Kaucyjnego ZWROTKA Krzysztof Hornicki wyjaśniał:
Polacy przyzwyczaili się już do różnorodnych automatów sprzedających, pozwalających na bezobsługowe nabywanie żywności, napojów czy biletów, jednak już w przyszłym roku w przestrzeni publicznej pojawią się nowe urządzenia - RVM, które nie są jeszcze powszechnie znane polskim konsumentom.

Czym jest recyklomat?

Managing director, Tomra Collection Polska Konrad Robak:
recyklomat to strażnik poprawności działania całego systemu kaucyjnego, kluczowy komponent;
zwracanie butelek i puszek stanie się częścią rzeczywistości, stałym elementem zakupów, maszyny będą polem konkurencyjnym dla sieci sklepów;
technologia będzie nieodzowną częścią systemu kaucyjnego;
przy lokowaniu maszyn warto przyjąć współczynnik: jeden punkt dla tysiąca mieszkańców, co zagwarantuje wygodę obsługi.

Automat wyręczy pracownika

Managing director, RVM Systems Polska Przemysław Stęślik:
automat nie męczy się, daje czas pracownikom na obsługę klientów, pracownicy sklepów nie muszą więc zajmować się nowymi zadaniami, wyręczy ich automat;
mamy algorytmy wykrywające potencjalne nadużycia, maszyna przerywa transakcję i wzywa obsługę w celu sprawdzenia, czy nie dochodzi do oszustwa, przykładowo, wielokrotne oddawanie takiego samego opakowania jest pierwszym sygnałem ostrzegawczym;
w pierwszym etapie tworzenia systemu kaucyjnego rozlokowanych zostanie około 20 tys. maszyn, jednak dostępność recyklomatów u producentów nie jest wąskim gardłem;
niestety brakuje precyzyjnych ustaleń legislacyjnych, dlatego start prac nad tworzeniem systemu oddala się w czasie;
ponadto producenci napojów muszą wprowadzić towary objęte kaucją;
poza tym wiele automatów trzeba wdrożyć, zintegrować, powodzenie zależy od wielu czynników.

Prezes zarządu firmy Sortbox Marcin Reimann:
recyklomat przyjmie butelkę typu PET bez korka, ma ustawioną tolerancję wagi opakowania, nie zwrócimy za to zgniecionej puszki;
powinna zostać utworzona państwowa organizacja parasolowa, żeby mieć pieczę nad organizacjami i producentami maszyn.

Prezes zarządu, R3 Polska Dariusz Staszewski:
w kilku sieciach handlowych trwają testy butelkomatów, R3 Polska rozstawiła kilkadziesiąt automatów, niektóre zbierają 2,5 tys. opakowań dziennie, ale niektóre tylko 30, dlatego ważne jest dokładne przemyślenie lokalizacji maszyny;
moim zdaniem w Polsce jest miejsce na 20 tysięcy do 40 tys. recyklomatów;
recyklomaty zwracają kaucję, najpopularniejszym modelem jest wydruk kuponu do wypłaty gotówki w kasie sklepowej lub pomniejszenia kwoty kolejnych zakupów, możliwe są inne modele, np. wypłaty na kartę czy gotówka bezpośrednio z maszyny, jednak koszt obsługi gotówki może okazać się wyższy niż zysk.

Managing director, AKE Technologies Marcin Derenda:
zwroty bezgotówkowe zmuszają do zapytania: kto zapłaci za przelew, z kolei gotówka w maszynie naraża ją na próby dewastacji;
standardy mające obowiązywać w polskim systemie kaucyjnym powinny być jasno określone, żeby uczestnicy rynku mogli świadomie wybrać dostawcę urządzenia, to oznacza także przewidywalność logistyki, recyklingu.

Business development director, Envipco Poland Paweł Wróblewski:
ważne jest, żeby maszyna nie powodowała kolejek, działała jak najbardziej intuicyjne i szybko, dodatkowo butelkomat przyciągnie klientów do sklepu;
przy tworzeniu systemu kaucyjnego nie stać nas na eksperymenty, skorzystajmy z doświadczeń innych krajów, żeby ustrzec się błędów i wprowadzić od razu dobre rozwiązania.

Dyrektor do spraw rozwoju, Czysta Polska Recyklomaty Paweł Skwarczowski:
tworzenie systemu kaucyjnego rozpoczyna się od sieci dużych sklepów, ale niezbędny jest dalszy rozwój;
niemal 600 gmin nie ma wielkopowierzchniowego sklepu, kiedyś makulatury i butelek nie zbieraliśmy w sklepach, a przecież chcemy uzyskać jak najwięcej surowca;
opracowujemy rozwiązania dla ośrodków sportowych, dla małych sklepów, dla gmin, to będzie ważna część systemu kaucyjnego.