Nieważna umowa wywołuje skutki w zakresie podatku

Oddalając skargę kasacyjną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia na gruncie prawa podatkowego ma szerszy niż cywilistyczny charakter. Liczy się skutek czynności w postaci możliwości korzystania z pieniędzy. Przy czym bez znaczenia pozostaje nieważność umowy z uwagi na nienależytą reprezentację.

Spółka zawarła umowę pożyczki z jedynym swoim udziałowcem, który też reprezentował spółkę przy podpisywaniu umowy. Organy podatkowe uznały, że spółka w okresie dysponowania pieniędzmi uzyskała nieodpłatne świadczenie. Pożyczki nie były oprocentowane, a więc wartość odsetek zaoszczędzonych przez spółkę stanowiło nieodpłatne świadczenie, które należało opodatkować.

Sprawa trafiła do sądu administracyjnego. Skarżąca wskazywała na bezwzględną nieważność umowy pożyczki z uwagi na niedochowanie wymogów należytej reprezentacji. A nieważna umowa nie może wywołać skutków podatkowych. Przepisów ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Oddalając skargę kasacyjną, NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie. Powołując się na orzecznictwo, sąd przypomniał, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia na gruncie prawa podatkowego ma szerszy charakter niż w prawie cywilnym. Dla opodatkowania liczy się skutek, efekt, że podatnik mógł dysponować pieniędzmi.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt II FSK 1715/06

ALEKSANDRA TARKA

aleksandra.tarka@infor.pl