Sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

• Warunek nr 1: poświadczenie podpisów
• Warunek nr 2: ograniczenia z umowy spółki 
• Warunek nr 3: zakaz rozporządzania przed wpisem do KRS
• Aktualizacja w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych
• Podatek od czynności cywilnoprawnych
• Zawiadomienie spółki o zbyciu

Warunek nr 1: poświadczenie podpisów

Umowa oczywiście powinna zostać sporządzona na piśmie, jednak nie jest to wystarczające. Należy dodatkowo udać się do notariusza, aby poświadczyć podpisy. W praktyce oznacza to, że należy zabrać do notariusza pisemną umowę i złożyć podpisy w obecności notariusza. Do umowy zostanie dołączony dokument, w którym notariusz potwierdzi własnoręczność podpisów. Jaki jest tego cel? W głównej mierze chodzi o to, aby umowy nie były antydatowane, co mogłoby naruszać interes wierzyciela takiego zbywcy udziałów. 

Co zrobi sąd rejestrowy?

Co zrobi sąd, jeżeli zostanie złożony wniosek, do którego zostanie dołączona umowa tylko w formie pisemnej, bez poświadczenia podpisów? Sąd odmówi przyjęcia do rejestru nowej listy wspólników, jeżeli zgłoszona w tym przedmiocie zmiana opiera się na nieważnej umowie zbycia udziałów (Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 22 września 1993 r. III CZP 118/93).

Wzór umowy sprzedaży udziałów w sp. z o.o.

W związku z tym, że umowy nie sporządza notariusz, a tylko poświadcza podpisy, możesz skorzystać z gotowego wzoru, który znajdziesz tutaj: https://adwokatmalgorzatadus.v.1cart.eu/pl/product/7X8bd/wzor-umowy-sprzedazy-udzialow-w-sp.-z-o.o.

Oczywiście, jeżeli założyłeś sp. z o.o. przez system S-24 i nie dokonywałeś jeszcze zmian umowy spółki u notariusza, to możesz skorzystać z formularza udostępnionego w tym systemie. Należy tylko pamiętać, że oświadczenia zbywcy i nabywcy opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Warunek nr 2: ograniczenia z umowy spółki 

Należy dokładnie sprawdzić treść umowy spółki, może ona bowiem tworzyć ograniczenia w zakresie sprzedaży udziałów w spółce, co również może być przeszkodą do dokonania zmian w rejestrze przedsiębiorców. W jaki sposób umowa spółki może ograniczać zbycie udziałów?

• Wymóg uzyskania zgody

Najczęściej spotykanym w praktyce wymogiem jest konieczność uzyskania uprzedniej zgody Zgromadzenia Wspólników na sprzedaż udziałów w spółce. Umowa zbycia udziałów zawarta bez zezwolenia spółki (do udzielenia którego właściwe jest zgromadzenie wspólników) stanowi czynność bezskuteczną i to zarówno wobec spółki, jak i w stosunkach między stronami. Umowa taka może się stać skuteczna dopiero wtedy, gdy stosowne zezwolenie zostanie udzielone (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 7 września 1993 r. II CRN 60/93).

Gotowy wzór znajdziesz tutaj: https://adwokatmalgorzatadus.v.1cart.eu/pl/product/zwLza/wzor-uchwaly-nzw-o-wyrazeniu-zgody-na-zbycie-udzialow-w-sp.-z-o.o.

• Prawo pierwszeństwa lub pierwokupu

Jeżeli w umowie spółki znajduje się prawo pierwszeństwa lub prawo pierwokupu, to należy przede wszystkim pamiętać, że nie są to tożsame instytucje. 

Prawo pierwokupu

W przypadku prawa pierwokupu uprawniony do skorzystania z tego prawa nie musi być powiadomiony o zamiarze sprzedaży udziałów (jest informowany dopiero po dokonaniu sprzedaży udziałów). W przeciwieństwie do prawa pierwszeństwa. 

Prawo pierwszeństwa

Prawo pierwszeństwa zakazuje sprzedaży udziałów osobie trzeciej przed uprzednim powiadomieniem pozostałych wspólników o zamiarze zbycia celem skorzystania przez nich z możliwości nabycia [udziałów] (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - I Wydział Cywilny z dnia 4 lutego 2005 r. I ACa 1433/04).

• Ograniczenie kręgu dopuszczalnych nabywców udziału

W praktyce zdarzają się również w umowach spółek ograniczenia np. co do posiadanego wykształcenia czy też posiadanych uprawnień do wykonywania danego zawodu. Spółka może także uzależniać sprzedaż udziałów od zgody zarządu lub rady nadzorczej. Wszystko zależy od rozwiązań przewidzianych w umowie spółki, które należy przed sprzedażą zidentyfikować.

Warunek nr 3: zakaz rozporządzania przed wpisem do KRS

Należy szczególnie pamiętać także o tym, że rozporządzenie udziałem dokonane przed wpisem spółki z o.o. do rejestru albo przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego jest nieważne.

Aktualizacja w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych

Obowiązek, o którym bardzo często zapominamy, a który ma istotny wpływ na stan naszych finansów,  to aktualizacja informacji w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych. Zmiana wspólnika spółki często, jednak nie zawsze, wiąże się ze zmianą beneficjenta rzeczywistego. Kiedy tak jest? Przykładowo, jeżeli nabywca udziałów będzie osobą fizyczną posiadającą w spółce więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów. 

Należy szczególnie pamiętać o tym, że obowiązuje 14-dniowy termin na aktualizację wpisu w CRBR od daty zawarcia umowy zbycia udziałów (nie od daty wpisu w KRS!). W przeciwnym wypadku, narażamy się na karę pieniężną do wysokości 1.000.000,00 zł.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Nabywca udziałów ma również 14 dni od dnia zawarcia umowy sprzedaży na wysłanie deklaracji PCC-3. W tym terminie powinien też zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1% od kwoty sprzedaży udziałów.

Zawiadomienie spółki o zbyciu

Na koniec pamiętaj, że przejście udziału jest skuteczne wobec spółki dopiero od chwili, gdy spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych, czyli albo sprzedającego albo nabywającego udziały, zawiadomienie o tym wraz z dowodem dokonania czynności, a zatem umową sprzedaży udziałów. 

Adwokat Małgorzata Duś
https://adwokatmalgorzatadus.pl/contact 

Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny, obejmuje stan prawny na dzień 28 października 2023 r. W żadnym zakresie nie stanowi porady prawnej, ani oferty w rozumieniu przepisów prawa. Autor dokłada wszelkich starań w celu zachowania aktualności oraz rzetelności treści powyższego artykułu, niemniej jednak nie składa żadnych gwarancji, ani nie ponosi odpowiedzialności w tym zakresie.