Kategorie

Odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki z o.o.

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to jedna z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Dla wspólników szczególnie korzystny jest fakt, że majątek spółki oddzielony jest od majątku wspólników i tym samym wyłączona jest ich odpowiedzialność osobista za zobowiązania spółki.

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki

Jest to jednak niebezpieczne dla wierzycieli spółki, bowiem zasadniczo za zobowiązania osoby prawnej odpowiedzialność ponosi sama spółka. Mając na celu ochronę interesów wierzycieli spółki, Polski ustawodawca przyjął jednak, że w określonych sytuacjach odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki mogą ponosić członkowie zarządu spółki z o.o.

Reklama

Zgodnie z art. 299 §1 Kodeksu spółek handlowych, członkowie zarządu ponoszą osobistą odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki, zmierzająca do zaspokojenia wierzycieli, okaże się bezskuteczna.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że istnieją dwie przesłanki solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki: pierwsza – że istnieje niezaspokojone zobowiązanie spółki, druga – że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Posiłkowa odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. jest wyjątkiem od zasady, że za zobowiązania spółki kapitałowej odpowiada sama spółka.

Roszczenie wynikające z art. 299 KSH jest zależne od roszczenia wierzyciela wobec samej spółki, zatem jeżeli ono wygaśnie, to nie zachodzi również odpowiedzialność członków zarządu tej spółki. Z uwagi na to, że posiłkowa odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. wynika z ustawy, nie można jej umownie zastrzec, ograniczyć ani wyłączyć. 

Reklama

Odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 KSH ma charakter osobisty - członek zarządu odpowiada swoim majątkiem osobistym oraz nieograniczony, a zatem członek zarządu odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem obecnym i przyszłym.

Przepis ten kształtuje solidarną odpowiedzialność członków zarządu. Solidarność dotyczy nie wszystkich kolejnych członków zarządu, ale tylko tych, których można obciążyć odpowiedzialnością za dane zobowiązania. Dotyczy to zatem osób, które były członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, a ściślej – w czasie istnienia podstawy takiego zobowiązania, a więc zakresem odpowiedzialności objęte są także zobowiązania jeszcze niewymagalne w okresie sprawowania przez daną osobę funkcji w zarządzie.

Ponadto, odpowiedzialność członków zarządu ma charakter subsydiarny, występuje w razie niemożności wyegzekwowania roszczeń od samej spółki. Tym samym, koniecznym jest, aby wierzyciel wykazał bezskuteczność zaspokojenia swoich roszczeń od spółki, co może nastąpić np. w formie ujawnienia bilansu spółki, z którego wynika, że nie ma ona majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzyciela.

W praktyce, najczęściej dochodzi do wystąpienia przez wierzyciela z powództwem przeciw spółce i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jego umorzenie postanowieniem komornika z powodu bezskuteczności egzekucji otwiera wierzycielowi możliwość do wystąpienia z powództwem przeciwko członkom zarządu. Wierzyciel nie ma bowiem instrumentów, aby już w pozwie skierowanym przeciwko spółce domagać się jednocześnie zasądzenia należnych kwot bezpośrednio od członków zarządu na wypadek nieskutecznej egzekucji wobec spółki.

Zwrot VAT za materiały budowlane 2014

Podatki i opłaty lokalne 2014 - stawki maksymalne

Przed wystąpieniem z powództwem przeciwko członkom zarządu, warto aby wierzyciel przejrzał w sądzie rejestrowym akta rejestrowe spółki celem ustalenia danych osobowych i korespondencyjnych członków zarządu oraz ustalenia w jakim okresie jakie osoby pełniły funkcję członka zarządu. Należy bowiem nadmienić, że członkowie zarządu spółki ponoszą odpowiedzialność na podstawie art. 299 KSH od chwili ich powołania do zarządu.

Bez znaczenia jest przy tym fakt, że rzeczywiście pełniący funkcję członek zarządu nie został wpisany do rejestru oraz to, że niepełniący już funkcji w zarządzie były członek nie został z rejestru wykreślony. Wpis członków zarządu do rejestru jest obligatoryjny, ale jedynie deklaratoryjny, a więc nie tworzy nowego stanu prawnego. Dana osoba uzyskuje więc status członka zarządu już w momencie powołania jej na to stanowisko uchwałą wspólników i traci swój status z chwilą odwołania, rezygnacji lub odbycia zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu.

Wartym podkreślenia jest także fakt, że na podstawie art. 299 KSH odpowiada także członek zarządu, który jest jednocześnie wspólnikiem spółki z o.o.

Dochodząc swych roszczeń od członków zarządu spółki, wierzyciel nie musi wykazywać, że wyczerpał wszelkie możliwe sposoby egzekucji przeciw spółce. Bezspornym jest jednak, że w sytuacji, gdy wierzyciel prowadził egzekucję tylko z części majątku spółki, jej bezskuteczność w rozumieniu art. 299 KSH musi być poparta okolicznościami, z których wynika, iż także pozostały majątek spółki nie pozwoli na uzyskanie zaspokojenia (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26.06.2003 r., V CKN 416/01).

Ponadto, bezskuteczność egzekucji nie musi być formalnie stwierdzona z inicjatywy wierzyciela występującego z powództwem, dopuszczalne jest także np. postanowienie o bezskutecznym umorzeniu egzekucji uzyskane przez innego wierzyciela.

Przesłanki wyłączające odpowiedzialność członków zarządu

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 299 §2 KSH pozwany członek zarządu może się uwolnić od osobistej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że zachodzi jedna ze wskazanych w tym przepisie okoliczności.

Po pierwsze, przesłanką dezaktualizującą osobistą odpowiedzialność członka zarządu jest zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Podstawą ogłoszenia upadłości spółki z o.o. jest niewypłacalność, czyli niewywiązywanie się z wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a także sytuacja kiedy to zobowiązania spółki przekroczą wartość jej majątku. Jak wynika z Prawa upadłościowego i naprawczego,  członkowie Zarządu mają obowiązek, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.


Członek zarządu może również uwolnić się od osobistej odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jego winy. Przy analizie tej przesłanki należy odwołać się do art. 293 §2 KSH i zbadać czy członek zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożył należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności. W doktrynie wskazuje się, że okolicznościami umożliwiającymi wyłączenie odpowiedzialności na tej podstawie są np. wykazanie braku kontaktu z finansami i księgowością spółki z racji wewnętrznego podziału zadań poszczególnych członków zarządu czy też niewiedza o zaistnieniu przesłanek upadłości z niezawinionych powodów (np. dłuższy wyjazd, choroba).

Po wtóre, odpowiedzialność członków zarządu wyłączona jest także wówczas, gdy zostanie wykazane, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, wierzyciel nie poniósł szkody. W tym przypadku, pozwany członek zarządu musi wykazać, że w postępowaniu upadłościowym wierzyciel i tak nie zaspokoiłby się z majątku spółki nawet wówczas, gdyby wniosek o upadłość został zgłoszony we właściwym terminie (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 10 lutego 2011 r., IV CSK 335/10).

W praktyce, odpowiedzialność członków zarządu jest bardzo rygorystyczna ponieważ to właśnie na nich spoczywa ciężar udowodnienia przed sądem zaistnienia którejś z przesłanek uwalniających ich od odpowiedzialności. Sytuacja wierzyciela jest w tym przypadku dużo łatwiejsza, wystarczy bowiem, że wykaże on swoją wierzytelność i bezskuteczność egzekucji co otwiera mu następnie drogę do wystąpienia z powództwem przeciwko członkom zarządu.

Podsumowując warto podkreślić, że wierzyciel spółki z o.o. w razie bezskuteczności egzekucji swojej wierzytelności z majątku spółki, ma jeszcze możliwość wystąpienia z roszczeniem przeciwko członkom zarządu. Wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy i nie korzysta z tej możliwości a czasem wystarczy już samo wysłanie wezwania do zapłaty na adres domowy członka zarządu, aby okazało się, że jednak spółka posiada pewien majątek, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić. Członek zarządu woli bowiem ujawnić ewentualny majątek spółki niż ponosić odpowiedzialność za jej zobowiązania swoim majątkiem osobistym. Warto zatem nie rezygnować i dochodzić swoich niezaspokojonych roszczeń nie tylko od samej spółki ale również od członków jej zarządu.

Karolina Bressa

adw. Konrad Kaszubiak

Kancelaria Kaszubiak Jędrzejko Adwokaci

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Chipy płatnicze - czy to nieuniknione?

    Technologie cyfrowe, chociaż powszechne w naszym codziennym życiu, wciąż wzbudzają wiele pytań i kontrowersji, zwłaszcza w kontekście tego, jak daleko jesteśmy skłonni przesuwać granicę ich akceptacji. Czy takim novum będą właśnie chipy płatnicze?

    Kryzys na rynku najmu mieszkań

    Rynek najmu. Jeszcze do niedawna inwestycje w lokale na wynajem były uznawane za żyłę złota. Rentowność nie spadała poniżej 4%, wartość nieruchomości ciągle wzrastała. Wydawało się, że ten segment jest bezpieczny i przyszłościowy. Wraz z wprowadzonymi obostrzeniami z powodu pandemii COVID-19, popyt wycofał się z rynku, co spowodowało katastrofalne skutki dla indywidualnych inwestorów.

    Przed jakimi wyzwaniami stoi sektor data center?

    Centra danych w pandemicznej rzeczywistości stały się kluczowe dla funkcjonowania globalnej gospodarki. Można powiedzieć, że zapotrzebowanie na dane i zabezpieczenie ciągłości działania obiektów data center jeszcze nigdy w historii nie było tak wielkie. Możemy wskazać Polskę jako jeden ze „wschodzących” rynków, gdzie sektor w ostatnim czasie rozwija się bardzo dynamicznie.

    Zgoda na nadanie numeru VIN. Kiedy jest wydawana?

    Zgoda na nadanie numeru VIN jest wydawana przez wydział komunikacji w określonych przypadkach. Jakich? O tym opowiemy za chwilę.

    Prezydent podpisał ustawę o e-doręczeniach

    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o doręczeniach elektronicznych (e-Doręczeniach). Główna zmiana to przesunięcie terminu wdrożenia e-Doręczeń. Jaki jest cel tej ustawy?

    Polacy i Hiszpanie wybierają firmy odpowiedzialne

    Patrząc całościowo na najświeższe wyniki badania, można zobaczyć, że normalność wraca nie tylko w postaci luzowania kolejnych obostrzeń, ale też w naszych głowach. Niemniej, pandemia z pewnością wyrobiła w nas nowe nawyki, które zostaną z nami na długo. Jeśli nie na zawsze - mówi Michał Tokarski, partner, lider sektora dóbr konsumenckich w Polsce, Deloitte.

    Globalne podatki dla firm przyniosłyby 695 mld USD rocznie

    Wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Na co można by przeznaczyć taką kwotę?

    Rafał Pikuła: Na fake newsach można dobrze zarobić [PODCAST]

    Fake newsy to nie jest nowość w świecie informacji. Istnieją od zawsze, tylko teraz zwiększyła się skala tego zjawiska – wyjaśnia Rafał Pikuła. Zapraszamy do słuchania podcastu.

    "Ugryzienie" przez osę, pszczołę, komary, gzy i inne owady - co robić?

    Ukąszenia owadów - co robić? Pszczoły, osy, pająki, komary, meszki, kleszcze, gzy, szerszenie…. Warto być przygotowanym na ich ewentualne ugryzienia, zwłaszcza u najmłodszych, szczególnie, że w ich przypadku nie możemy być pewni, czy nie wystąpi silna reakcja alergiczna.

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego: jak załatwić formalności? Warto dobrze przygotować się do wizyty w wydziale komunikacji.

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy?

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy? Na drodze do tzw. "L-ki" kierowcy stoi przede wszystkim kurs organizowany głównie w WORD-ach.

    Wyniki budownictwa w maju 2021 r.

    Budownictwo. Główny Urząd Statystyczny zaprezentował informacje o wynikach budownictwa w maju 2021. Produkcja budowlano-montażowa okazała się o 10,2% wyższa niż w kwietniu i jednocześnie wyższa niż przed rokiem o 4,7%. Miesiąc wcześniej roczna dynamika produkcji była ujemna i wyniosła -4,2%.

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem. Co musisz o nim wiedzieć?

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem to tak naprawdę prawo jazdy na tramwaj. Jak się je zdobywa i jakie warunki należy spełnić?

    Internet i pandemia przyczyną zwiększonego obrotu podróbkami

    Komenda Główna Policji podaje, że w I kwartale br. stwierdzono prawie 7 tys. przestępstw naruszających prawa własności przemysłowej i intelektualnej. Co głównie kupują nabywcy podróbek?

    Nowy Peugeot 308 SW - jest po prostu piękny!

    Nowy Peugeot 308 SW został oficjalnie zaprezentowany. Powabne kombi ma 600-litrowy bagażnik i paletę pięciu silników.

    Maksymalna opłata za śmieci przy metodzie "od wody"

    Ustawa śmieciowa. Przy zastosowaniu metody "od wody" opłata za odpady nie będzie mogła być wyższa niż 7,8 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem za gospodarstwo domowe, tj. około 150 zł. Jakie jeszcze zmiany zawiera nowela ustawy śmieciowej?

    ARiMR: ostatnie dni na złożenie wniosków m.in. ws. premii dla młodych rolników

    Jeszcze do 28 czerwca można składać wnioski na inwestycje w ekosystemy leśne, z kolei do końca czerwca jest czas, aby starać się o premie dla młodych rolników i dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej - przypomina ARiMR.

    Jak branża handlowa może wykorzystać analitykę danych?

    Ponad połowa wiodących producentów oraz dystrybutorów już wykorzystuje analitykę danych i sztuczną inteligencję, a trzy czwarte z nich osiąga dzięki tym działaniom wymierne korzyści. Po co analizować dane w handlu?

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Co może zrobić pracodawca, kiedy pracownik jest dłużnikiem?

    Biorąc pod uwagę statystyki, co dziesiąty Polak ma długi, a większość z nich to osoby w wieku produkcyjnym, które na co dzień pracują. Pracownik dłużnik może być dla firmy dużym problemem. Jak sobie z nim poradzić?

    Niezapłacone faktury wpływają na kondycję firmy

    60 proc. firm w pandemii skarży się, że ich kontrahenci nie płacą w terminie faktur. Dodatkowo 44 proc. wskazuje, że odbiorcy w ostatnich trzech miesiącach w ogóle nie uregulowali należności za otrzymane towary czy wykonane usługi.

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Jak zgłosić informację o porzuconych odpadach?

    Informację o porzuconych odpadach, niebezpiecznych czy komunalnych może zgłosić przez stronę Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - poinformował wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba. Zgłoszenia można dokonać anonimowo.

    Jakich pracowników poszukuje branża logistyczna?

    Polski sektor e-commerce należy obecnie do najbardziej dynamicznie rosnących rynków europejskich. Wraz z rozwojem branży widać rosnące zapotrzebowanie na konkretne zawody. Kto jest potrzebny najbardziej?