Kto podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców?

Podstawa prawna

Krajowy Rejestr Sądowy (dalej „KRS” lub „Rejestr”) jest to ustawowy rejestr działający na podstawie ustawy z dnia 10 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U.  z 2007 r. Nr 168 poz. 1186), która weszła w życie 1 stycznia 2001 roku.

W jego skład wchodzą następujące rejestry:
1) przedsiębiorców,
2) stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
3) dłużników niewypłacalnych.

Zobacz: Czym są spółki kapitałowe?

Polecamy: Pakiet żółtych książek - Podatki 2018

Należy podkreślić, iż rejestry te są od siebie niezależne. Nie oznacza to jednak, iż przykładowo podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców nie może zostać wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. Możliwe jest również (w zakresie i na zasadach określonych w przepisach szczególnych) wpisanie np. fundacji zarówno do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej jak i do rejestru przedsiębiorców (jeżeli fundacja prowadzi działalność gospodarczą).

Rejestr Przedsiębiorców

INFORAKADEMIA poleca: 10 przykazań RODO dla pracodawców

Jest pierwszym z rejestrów wymienionych przez ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Należy wskazać, iż przedsiębiorcą zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095) jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4).

Jednak nie wszyscy przedsiębiorcy podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

W rejestrze tym nie znajdziemy np. osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, mimo że są oni przedsiębiorcami. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają wpisowi do odpowiedniej ewidencji działalność gospodarczej.

Zobacz: Nowości w ksh - sprawozdawczość przy łączeniach i podziałach

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym w art. 36 wymienia podmioty, które będą podlegały rejestracji w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, będą to:

1. spółki prawa handlowego (spółki jawne, spółki partnerskie, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjne),
2. europejskie zgrupowania interesów gospodarczych,
3. spółki europejskie,
4. spółdzielnie,
5. spółdzielnie europejskie,
6. przedsiębiorstwa państwowe,
7. jednostki badawczo-rozwojowe,
8. przedsiębiorstwa zagraniczne,
9. towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych,
10. towarzystwa reasekuracji wzajemnej;
11. oddziały przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
12. główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń,
13. główne oddziały zagranicznych zakładów reasekuracji.

Dodatkowo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wpisywane będą inne osoby prawne, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Rejestr stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej

Jest drugim z trzech rejestrów wskazanym przez ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Treść art. 49 ust. 1 powyższej ustawy wskazuje, iż stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, fundacje oraz publiczne zakłady opieki zdrowotnej podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Wskazuje się, iż przyjęta przez ustawodawcę nazwa tego rejestru jest zbyt długa oraz w efekcie nie oddaje jego charakteru. Przytoczone w powyższym przepisie wyliczenie nie stanowi katalogu zamkniętego.

Należy więc wskazać, iż o tym czy dany podmiot podlegać będzie wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej decydować będą odrębne przepisy, właściwe dla danego podmiotu.

Rejestr dłużników niewypłacalnych („RDN”)

Jest trzecim rejestrem wskazanym w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, którego główny cel jest informacyjny wskazujący na wiarygodność podmiotu w działalności gospodarczej. Jest również rodzajem sankcji dla niesolidnych podmiotów.

Wpisy w RDN umieszczane są zarówno z urzędu jak i na wniosek.

Wpis z urzędu - oznacza, iż sąd rejestrowy sam dokona wpisu do RDN na podstawie zgłoszenia odpowiedniego organu.
Zgodnie z art. 55 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym do rejestru dłużników niewypłacalnych wpisuje się z urzędu:

1. osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;
2. wspólników ponoszących odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej, jeżeli ogłoszono jej upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie jej upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;
3. dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym;
4. osoby, które przez sąd upadłościowy zostały pozbawione prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym lub spółdzielni;
5. dłużników, o których mowa w art. 1086 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego (dłużnicy alimentacyjni).

Wpis na wniosek do RDN – dokonywany jest przez sąd rejestrowy na podstawie odpowiedniego wniosku.

Zgodnie z art. 56 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, na wniosek wierzyciela posiadającego tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie fizycznej wpisuje się do rejestru dłużników niewypłacalnych dłużnika, który w terminie 30 dni od daty wezwania do spełnienia świadczenia nie zapłacił należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.

Zobacz serwis: Rejestr przedsiębiorców

Oznacza to, iż wierzyciel chcąc zgłosić dłużnika do RDN w pierwszej kolejności musi wezwać go do spełnienia świadczenia po uzyskaniu przeciwko niemu tytułu wykonawczego. Tytułem wykonawczym będzie np. prawomocny wyrok sądowy (tytuł egzekucyjny) opatrzony w klauzulę wykonalności.

Rejestr dłużników niewypłacalnych nie ma nic wspólnego z rejestrami dłużników prowadzonymi przy biurach informacji gospodarczej.