Kategorie

Zawieszenie wspólnika spółki z o.o. w wykonywaniu praw udziałowych

Wspólnicy spółki z o.o. podjęli decyzję o wniesieniu powództwa o wyłączenie jednego z nich ze spółki. Czy na czas postępowania prawa udziałowe takiego wspólnika ulegają zawieszeniu? Czy - pomimo takiego zawieszenia - może on zbyć swoje udziały w spółce?


W myśl art. 266 § 1 i 2 kodeksu spółek handlowych, z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego (umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z takim powództwem także mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego; w takim przypadku powinni być pozwani wszyscy pozostali wspólnicy).


Co do zasady, w toku postępowania o wyłączenie (w zasadzie aż do otrzymania ceny przejęcia) wspólnik zachowuje wszelkie uprawnienia korporacyjne związane z uczestnictwem w spółce (w tym m.in. prawo głosu i zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników), a także prawo do rozporządzania swoimi udziałami. Taki stan rzeczy może być jednak niekorzystny dla wspólników, który wystąpili z powództwem o wyłączenie. Z tego względu ustawodawca przyznał powodom możliwość zabezpieczenia powództwa o wyłączenie danego wspólnika poprzez zwrócenie się do sądu z żądaniem zawieszenia wspólnika w wykonywaniu jego praw udziałowych w spółce w okresie postępowania o wyłączenie.


Uzyskanie zabezpieczenia


Do postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie wspólnika w wykonywaniu jego praw udziałowych w spółce stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego (por. art. 730 i nast. oraz art. 755 i nast. k.p.c.). Zabezpieczenie następuje w postaci tzw. zarządzenia tymczasowego zabezpieczającego powództwo o wyłączenie.


Z żądaniem zawieszenia praw udziałowych wspólnika powodowie mogą wystąpić zarówno w ramach powództwa o jego wyłączenie, jak i w późniejszym czasie, w ramach odrębnego wniosku. Dopuszczalne będzie także wystąpienie z takim żądaniem przed wszczęciem postępowania w sprawie - jednak w takim przypadku sąd, uwzględniając żądanie, wyznacza termin, w którym powództwo o wyłączenie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać 2 tygodni (art. 733 k.p.c.).


Z przyczyn praktycznych, w celu ograniczenia możliwości paraliżowania przez wspólnika funkcjonowania spółki, wniosek o zawieszenie jego praw powinien zostać wniesiony najpóźniej w ramach powództwa o wyłączenie.


Warunkiem powodzenia powyższego wniosku o zawieszenie jest wykazanie, że zachodzą ku temu „ważne powody” (art. 268 k.s.h.). Przepis ten nie określa bliżej tych powodów, w związku z czym kwestia, czy podane przez wspólników (żądających zawieszenia) kryteria zawieszenia są w istocie „ważnymi powodami”, jest każdorazowo oceniana przez sąd. Zwykle za ważne powody będzie można uznać np.: ryzyko udostępnienia tajemnic przedsiębiorstwa konkurentom, nadużywanie prawa kontroli, namawianie członków organów do podejmowania czynności sprzecznych z interesem spółki (z jednoczesnym grożeniem im odwołaniem), stwarzanie przeszkód w podjęciu uchwał zwyczajnego zgromadzenia wspólników poprzez niezapewnienie wymaganego umową spółki kworum itp.


W literaturze przedmiotu zauważa się, że „ważne powody”, o których mowa w art. 268 k.s.h., stanowią samoistną przesłankę wniosku o zawieszenie i nie jest konieczne dodatkowe „uprawdopodobnienie roszczenia” i wykazanie „interesu prawnego”, które są standardowymi wymogami w innych przypadkach zabezpieczenia powództwa (art. 7301 § 1 k.p.c.). Z tego względu wykazanie przez wspólników żądających wyłączenia innego wspólnika istnienia ważnych powodów zawieszenia praw udziałowych wyłączanego wspólnika stanowi dostateczną podstawę zawieszenia jego praw.


Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie jest sąd rozpatrujący sprawę o wyłączenie wspólnika. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia (to jest o zawieszenie wspólnika) podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu.


Wniosek o udzielenie zabezpieczenia (zawieszenie wspólnika) powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) wskazanie sposobu zabezpieczenia oraz 2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy także zwięźle przedstawić przedmiot sprawy.

Na zasadzie art. 755 § 1 pkt 2 k.p.c., w ramach wniosku o zawieszenie praw udziałowych wspólnika, pozostali wspólnicy mogą zażądać także zabezpieczenia w postaci ustanowienia zakazu zbywania przez wspólnika jego udziałów w spółce (lub ich obciążania).
Zbycie przez wspólnika udziałów czyniłoby bowiem całe postępowanie bezcelowym, gdyż zawsze istniałoby ryzyko, że wspólnik sprzeda udziały osobie „powiązanej” (np. bliskiemu krewnemu) i poprzez tę osobę będzie wywierał na spółkę negatywny, choć niebezpośredni wpływ. Jeśli jednak postanowienie o zawieszeniu praw udziałowych nie wyłączy prawa zbycia udziałów, wówczas wspólnik może nimi swobodnie rozporządzać. Nie jest bowiem wykluczone, że udziały zostaną zbyte na rzecz osoby, którą pozostali wspólnicy zaaprobują, co pozwoli na uniknięcie długotrwałego postępowania o wyłączenie wspólnika.


Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie „zawieszenia wspólnika” przysługuje zażalenie. W razie prawomocnego odrzucenia pozwu o wyłączenie, oddalenia powództwa albo jego cofnięcia, zabezpieczenie (tj. zawieszenie) upada. W takiej sytuacji zawieszonemu wspólnikowi przysługuje roszczenie o naprawienie poniesionej przez niego szkody.


Zakres zawieszenia wykonywania praw udziałowych


W wyroku z 26 marca 2002 r., sygn. akt III CKN 1238/99, Sąd Najwyższy stwierdził, że przy ustalaniu kworum wymaganego do podejmowania uchwał przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o. nie uwzględnia się udziałów wspólnika zawieszonego w wykonywaniu jego praw członkowskich w spółce. Jednocześnie w uzasadnieniu tego orzeczenia SN zwrócił uwagę, że sąd orzekający o zabezpieczeniu powództwa może oznaczyć w swoim postanowieniu zakres zawieszenia, ograniczając go tylko do niektórych uprawnień członkowskich. W razie braku takiego ograniczenia należy przyjąć, że zawieszenie wspólnika dotyczy wszystkich jego uprawnień korporacyjnych, w tym prawa do głosowania na zgromadzeniu wspólników.


Zawieszenie to pociąga za sobą doniosły skutek, gdyż w zakresie objętym zabezpieczeniem przyjmuje się taki stan rzeczy, jakby takiego wspólnika nie było. Zabezpieczenie stanowi nie tylko formę tymczasowej ochrony prawnej, obowiązującej na czas trwania procesu, ale wywiera trwałe skutki. Polegają one m.in. na tym, że podjęte bez udziału zawieszonego w prawach członkowskich wspólnika uchwały pozostają ważne i prawnie skuteczne, choćby zabezpieczone w ten sposób powództwo o jego wyłączenie zostało ostatecznie oddalone (takiemu wspólnikowi pozostaje tylko możliwość zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego). Należy jednak podkreślić, że pozbawienie wspólnika (którego dotyczy powództwo o wyłączenie) prawa do głosowania na zgromadzeniu wspólników dotyczy tylko okresu po wydaniu postanowienia o jego zawieszeniu. Zawieszenie wspólnika w wykonywaniu praw udziałowych nie pozbawia go natomiast legitymacji czynnej w sprawie o unieważnienie uchwał zaskarżonych w okresie, gdy przysługiwały mu wszystkie prawa wspólnika (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 października 2002 r., sygn. akt I ACa 352/02). Z tego względu wspólnik, który przed zawieszeniem praw miał kompetencję do zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników, może w dalszym ciągu występować w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia tej sprawy (mimo że później zostało zawieszone jego prawo udziałowe). Postanowienie o zawieszeniu wspólnika w wykonywaniu praw udziałowych nie ma bowiem mocy wstecznej. W przepisie art. 269 k.s.h. mowa jest o wstecznym działaniu orzeczenia o wyłączeniu wspólnika, ale przepis ten dotyczy tylko wspólnika prawomocnie wyłączonego. Ponadto, ustawodawca uzależnia taki skutek od zapłaty w terminie za przejęte udziały. Skutkiem zawieszenia wspólnika w wykonywaniu praw udziałowych będzie natomiast niemożność zaskarżenia kolejnych uchwał zgromadzenia wspólników.


W literaturze przedmiotu podnosi się, że zawieszenie nie może dotyczyć praw przyznanych wspólnikowi osobiście, a tylko praw korporacyjnych ogólnych. Kwestia ta wzbudza jednak wątpliwości. Typowym przywilejem osobistym może być np. prawo wspólnika do powoływania członków zarządu. Pozostawienie takich uprawnień w gestii „zawieszonego wspólnika” wypaczałoby sens zawieszenia, gdyż wspólnik mógłby nadal skutecznie „sterować spółką”. Z tego względu należałoby raczej przyjąć, że zawieszenie odnosi skutek także wobec praw udziałowych o charakterze osobistym, bądź wynikających z udziałów uprzywilejowanych, o ile tak stanowi postanowienie o zawieszeniu.


W doktrynie podnosi się także, że zawieszenie nie obejmuje obowiązków, a jedynie prawa wspólnika. Z tego względu np. wspólnik zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, określonych umową spółki (art. 176 k.s.h.), powinien je dalej wykonywać. Wątpliwości wzbudza jednak kwestia istnienia obowiązku wniesienia dopłat (art. 177 k.s.h.) przez wspólnika zawieszonego, skoro głównym celem postępowania jest jego wyłączenie ze spółki w zamian za spłatę. Wniesienie dopłat komplikowałby tylko kwestie rozliczeń pomiędzy nim a spółką. Z tego względu trudno sformułować ogólną tezę o braku zastosowania art. 268 k.s.h. do wszystkich obowiązków wspólnika.


Podstawa prawna:

l art. 266-269 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.),

l art. 730, 733-746 oraz 755 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn.zm.).


Maciej Bielecki

radca prawny

www.kancelaria-bieleccy.pl

Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Mój Prąd 3.0 - kończy się budżet, trzeba się spieszyć ze składaniem wniosku

    Mój Prąd 3.0. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że kończy się budżet tegorocznej, trzeciej już edycji programu „Mój Prąd”, który wynosi 534 mln zł. Ta kwota alokacji wystarczy na dofinansowanie maksymalnie 178 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych, a zostało już złożonych ponad 162 tys. wniosków. Osoby chcące skorzystać z dotacji powinny spieszyć się ze złożeniem dokumentów. Już pod koniec września br. nabór może zostać zamknięty z powodu braku środków.

    Gaz SF6 tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

    Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych. Wciąż jednak jest wykorzystywany na dużą skalę w przemyśle. W efekcie jego stężenie w atmosferze w ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosło ponad dwukrotnie (w tym samym czasie ilość CO2 wzrosła o 11%). Komisja Europejska dokonuje obecnie przeglądu rozporządzenia – decyzję o całkowitym zakazie stosowania SF6 odroczyła do września br. Eksperci Eaton ostrzegają, że UE nie osiągnie neutralności klimatycznej bez rozwiązania tego problemu.

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW. W tym roku, podobnie jak w poprzednich latach, rolnicy mogą liczyć na wcześniejsze otrzymanie środków w ramach zaliczek na poczet corocznych dopłat bezpośrednich oraz działań obszarowych PROW - informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Cyfrowa odporność firmy - skąd wziąć szczepionkę?

    Cyfrowa odporność firmy - jak ją uzyskać? Skąd wziąć "szczepionkę"? Oto 7 najważniejszych warunków odporności cyfrowej firmy.

    Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS? [Webinarium 29 września]

    29 września 2021 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS?”, podczas którego eksperci Fiabilis Consulting Group kompleksowo przedstawią nowe regulacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS. W trakcie webinarium omówione zostaną m.in. obecne i nadchodzące regulacje w kwestiach takich jak: nowe istotne terminy rozliczeń dla płatników składek, zasiłek chorobowy, składka wypadkowa czy postępowania kontrolne prowadzone przez ZUS. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?

    Ładowarka USB-C standardem w całej UE

    Ładowarka USB-C standardem w UE. 23 września 2021 r. Komisja Europejska zaproponowała przepisy, które mają ustalić jeden standard portu ładowania i technologii szybkiego ładowania. USB-C ma być standardowym portem wszystkich smartfonów, tabletów, aparatów fotograficznych, słuchawek, przenośnych głośników i konsoli do gier wideo. Ponadto Komisja proponuje rozdzielenie sprzedaży ładowarek od sprzedaży urządzeń elektronicznych.

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy? To jedna z wątpliwości, którą mogą mieć kierowcy na drogach wielopasmowych. Rozwiejmy ją.

    Używane pickupy do 50 tys. Oto nasza lista

    Używane pickupy do 50 tys. zł? Na naszej liście pojawia się trzech mocnych graczy. I co ciekawe, jeden z nich nie pochodzi ze Stanów!

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu?

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu? To pytanie, które często zadają sobie nie tylko kursanci... Właśnie dlatego warto poznać odpowiedź na nie.

    Kredyty mieszkaniowe - ponad 8 mld udzielonych kredytów w sierpniu

    Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w sierpniu była rekordowa, przekroczyła 8,1 mld zł, a miesiąc przyniósł kontynuację hossy w kredytach wysokokwotowych. Jakość portfela kredytów mieszkaniowych w pandemii poprawiła się - wynika z danych Biura Informacji Kredytowej przekazanej PAP Biznes.

    Finansowanie programów mieszkaniowych - projekt zmian

    Finansowanie programów mieszkaniowych. Ułatwienie procesu wydatkowania środków publicznych i planowania inwestycji – to tylko niektóre zmiany, które zakłada projekt skierowany 16 września 2021 r. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Wśród proponowanych zmian jest także likwidacja barier dotyczących angażowania wkładu własnego przez inwestora oraz wymogu całościowego udziału gminy w TBS lub SIM w przypadku remontu pustostanów w rządowym programie wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, finansowanego z Funduszu Dopłat.

    Jakie auto używane kupić? Te sprzedają się najszybciej i najdłużej

    Jakie auto używane kupić? To ważne pytanie. Dziś przygotowaliśmy listę tych modeli, które najdłużej i najkrócej czekają na nowego właściciela.

    Nowy SUV Lexusa, czyli marka sklonuje Yarisa Cross

    Nowy SUV Lexusa? Tak, wszystko wskazuje na to, że Japończycy rozbudują gamę aut ze zwiększonym prześwitem. Auto ma bazować na Yarisie Cross.

    Z jakim zyskiem można zainwestować 1 mln zł na rynku nieruchomości

    Rynek nieruchomości. Inwestowanie w działki pod budowę mieszkań daje wyższą stopę zwrotu z inwestycji niż kupowanie mieszkania na wynajem.

    Projekty domów do 70 m2 - konkurs architektoniczny (wnioski do 29 września)

    Projekty domów do 70 m2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego zapraszają do wzięcia udziału w konkursie architektonicznym na projekty domów do 70 m2 (powierzchni zabudowy), które będą udostępnione wszystkim zainteresowanym do wykorzystania przy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Wnioski o dopuszczenie do udziału w konkursie można składać 29 września 2021 r. 17 września 2021 r. Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Prawo budowlane i ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzającą ułatwienia administracyjne w budowaniu małych domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2.

    Gdzie nie wolno budować domów?

    Gdzie nie wolno budować domów? Polacy chcą budować domy. Jednym przepisy to umożliwiają, a innym utrudniają.

    Audi e-tron GT RS: Batman ma nowe auto. Przetestowałem je i ja!

    Audi e-tron GT RS wygląda jak samochód Batmana, jest szybki jak myśliwiec i lubi ciasne zakręty jak francuski pociąg TGV. Coś tu jednak nie pasuje.

    Konwent Ochrony Danych i Informacji – 6-7 października. RODO – naruszenia, decyzje, kary

    W tym roku czeka nas jubileuszowa 10. edycja Konwentu Ochrony Danych i Informacji. Obejmie aż dwa dni spotkań: 6 i 7 października. Jak co roku uczestnicy wydarzenia spotkają się z ekspertami ze świata nauki, administracji i biznesu, którzy są specjalistami w dziedzinie ochrony danych i bezpieczeństwa informacji. Tegoroczna edycja Konwentu skupiona będzie wokół tematu naruszeń ochrony danych osobowych, decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i kar. Poza prelekcjami i znanymi już warsztatami #DataProtectionMixer, uczestnicy wydarzenia będą świadkami debaty komentatorskiej, w której wezmą udział zaproszeni eksperci. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tym wydarzeniem.

    Kara za brak OC 2022 rok. Od stycznia nawet 6020 zł!

    Kara za brak OC 2022 rok, czyli od stycznia kierujący, który nie wykupi polisy zapłaci aż o 420 zł więcej. Skąd taka kwota? Winne rosnące wynagrodzenia.

    O ile wzrosną ceny energii?

    Ceny energii. Nie możemy nie widzieć rzeczywistości; trzeba liczyć się ze wzrostami cen energii – przyznała 21 września 2021 r. szefowa departamentu rozwoju rynków i spraw konsumenckich URE Małgorzata Kozak. Oceniła przy tym, iż „podgrzewanie atmosfery” perspektywą wzrostu cen np. o 40 proc. jest obecnie niezasadne.

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku. Ile będą wynosić?

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku po raz kolejny wzrosną. Ile będą wynosić? Za odholowanie auta osobowego zapłacimy... 588 zł!

    Kupowanie opon samochodowych: o czym pamiętać?

    Kupowanie opon samochodowych to zadanie odpowiedzialne. Ogumienie gwarantuje bowiem bezpieczeństwo. O czym pamiętać w czasie wyboru opon?

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania. Czym grozi sytuacja, kiedy po wzięciu kredytu mieszkaniowego (hipotecznego) wartość rynkowa mieszkania spadnie? Czy można się zabezpieczyć przed nieprzewidzianymi sytuacjami, które mogą utrudnić spłatę rat kredytu? Wyjaśnia Prezes UOKiK w ramach kampanii „Policz i nie przelicz się”.