Kategorie

Prawidłowa treść stosunku pracy w zakresie czasu pracy

Bernadetta Gajek
inforCMS
Jeśli pracodawca nie ma obowiązku tworzenia regulaminu pracy lub nie tworzy układu zbiorowego pracy, może określić rozkład czasu pracy w obwieszczeniu skierowanym do pracowników.

Przepisy Kodeksu pracy o czasie pracy mające na celu przeciwdziałanie nadmiernemu obciążeniu pracą i umożliwienie godzenia aktywności zawodowej z życiem rodzinnym i osobistym wprowadzają tym samym minimalne standardy ochrony pracownika. Posiadają one szczególny charakter, gdyż nie mogą być zmieniane czy modyfikowane nawet za zgodą samego pracownika bądź jego przedstawicieli działających w zakładzie pracy.

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 k.p.). Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, co do zasady nieprzekraczającym 4 miesięcy. Przepisy określają zatem maksymalną liczbę godzin pracy, jaką w skali doby oraz tygodnia może przepracować pracownik. Normy czasu pracy rozumianej jako granicy, maksimum pozostawania pracownika do dyspozycji pracodawcy w obrębie doby pracowniczej i tygodnia pracy, nie należy utożsamiać z wymiarem, czyli liczbą godzin przypadających do przepracowania w konkretnej jednostce czasu: dobie, tygodniu lub okresie rozliczeniowym przyjętym do obliczania średniotygodniowej normy czasu pracy. Norma stanowi miernik abstrakcyjny, jednolity dla wszystkich pracowników, w odróżnieniu od wymiaru mającego charakter konkretny, dla którego liczba godzin pracy określających obciążenie pracownika może być różna w perspektywie poszczególnych dni lub tygodni.

Systemy czasu pracy

Pracownicy mogą pracować w różnych systemach czasu pracy, do których przepisy Kodeksu pracy zaliczają podstawowy system czasu pracy (nienazwany wprost, ale określony w art. 129 k.p.), równoważny system czasu pracy, przedłużony czas pracy, przerywany czas pracy, zadaniowy czas pracy, skrócony czas pracy, system skróconego tygodnia pracy oraz system pracy weekendowej.

WAŻNE!

Zastosowanie w zakładzie pracy systemu czasu pracy innego niż system podstawowy wymaga jego wprowadzenia odpowiednim aktem kształtującym organizację procesu pracy, np. regulaminem pracy lub, w przypadku systemu przerywanego czasu pracy, wyłącznie układem zbiorowym pracy.

Rozkłady czasu pracy

Rozkład czasu pracy to sposób planowania czasu, w którym pracownik jest zobowiązany pozostawać do dyspozycji pracodawcy w poszczególnych dniach i tygodniach okresu rozliczeniowego. Innymi słowy jest to formalne wskazanie, w jakich dniach i jakich godzinach pracownicy mają świadczyć pracę, a jakie dni pozostają dla nich dniami wolnymi od pracy.

W zależności od rodzaju pracodawcy, aby ustalić rozkład czasu pracy, obowiązuje odpowiedni tryb do jego wprowadzenia:

• należy zawrzeć go w układzie zbiorowym, jeżeli pracodawca jest nim objęty,

• można umieścić go w regulaminie pracy w sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia powyżej 20 pracowników, a nie jest objęty układem zbiorowym pracy,

• następuje to również w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy ani zobowiązany do wydawania regulaminu pracy (czyli zatrudniający mniej niż 20 pracowników).

WAŻNE!

Obwieszczenie oraz regulamin obowiązują pracowników po upływie 2 tygodni od dnia podania aktu do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy, czyli np. przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń czy przekazanie pracownikom informacji na piśmie lub za pomocą poczty elektronicznej.

Wskazania wymaga, że jedynie w odniesieniu do systemów czasu pracy charakteryzujących się stabilnością w zakresie godzin i dni pracy (głównie podstawowy system czasu pracy i skrócony system czasu pracy) możliwe jest kompleksowe uregulowanie rozkładu czasu pracy w układzie, regulaminie lub obwieszczeniu. Należy jednak pamiętać, że w przypadku zastosowania takiego rozwiązania każda zmiana rozkładu czasu pracy wiąże się ze zmianą ww. aktów, w których rozkład został zawarty zgodnie z trybem określonym w przepisach Kodeksu pracy.

Przykład

W zakładzie pracy obowiązuje podstawowy system czasu pracy. Zgodnie z ustalonym w regulaminie pracy rozkładem czasu pracy pracownicy pracują od poniedziałku do piątku, przy czym pracę rozpoczynają o godz. 8.00 i mają 60-minutową przerwę niewliczaną do czasu pracy, pracę kończą o 17.00.

Przy stosowaniu w zakładzie pracy względnie stabilnych systemów czasu pracy nie jest konieczne ustalanie zindywidualizowanych rozkładów czasu pracy dla poszczególnych pracowników, chyba że wystąpią oni do pracodawcy ze stosownym wnioskiem. Natomiast w przypadku stosowania przez pracodawcę systemów przewidujących zmienność dni i godzin pracy w zależności od potrzeb (systemy równoważne), szczegółowe określenie rozkładu czasu pracy nie jest możliwe, toteż w aktach zbiorowych, np. regulaminie pracy, określa się elementy względnie stałe (tj. długość okresu rozliczeniowego, system czasu pracy, ewentualnie też, że np. przysługuje przerwa 60-minutowa niewliczana do czasu pracy), natomiast elementy zmienne, czyli np. godziny rozpoczynania i zakończenia pracy, są wówczas ustalane w harmonogramach pracy przyjmowanych z reguły dla poszczególnych pracowników i wskazujących dla nich konkretne dni i godziny pracy.

Przykład

W regulaminie pracy ustalony został rozkład czasu pracy, zgodnie z którym pracownicy rozpoczynają pracę o godz. 10.00, a kończą o 18.00. Pracownik w poniedziałek pracował od 10.00 do 18.00 i w tym dniu dostał polecenie od pracodawcy, aby we wtorek stawił się do pracy na godzinę 9.00. Zachowanie pracodawcy narusza ustalony w tym zakresie porządek pracy, co więcej pracownik, rozpoczynając we wtorek pracę o godz. 9.00, świadczy pracę w godzinach nadliczbowych.

Indywidualne harmonogramy czasu pracy

Ogólny rozkład czasu pracy określony w regulaminie pracy bądź układzie zbiorowym pracy może być modyfikowany dla poszczególnych pracowników. Polega to na ustalaniu dla nich indywidualnych harmonogramów czasu pracy, określających dni i godziny pracy. Przy czym w zasadzie jedynym ogranicznikiem wprowadzenia takiego harmonogramu jest konieczność odpowiednio wcześniejszego poinformowania pracownika o zastosowanym harmonogramie.

WAŻNE!

Pracodawca, ustalając rozkład czasu pracy na dany okres, jak również wprowadzając indywidualne harmonogramy czasu pracy dla poszczególnych pracowników, powinien w każdym przypadku planować liczbę godzin pracy wynikającą z obowiązujących pracownika norm czasu pracy. Zapobiegnie wtedy wykonywaniu przez pracownika pracy w godzinach nadliczbowych lub płaceniu za nieodpracowane godziny.

Bernadetta Gajek

Podstawa prawna:

• art. 128, 129, 135-150 Kodeks pracy.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Faktury VAT 2021
Faktury VAT 2021
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak jeździć hybrydą? Oczywiście oszczędnie jeździć hybrydą

    Jak jeździć hybrydą? Dziś przygotowaliśmy pięć najważniejszych wskazówek dotyczących eco-drivingu w aucie o napędzie spalinowo-elektrycznym.

    NASCAR to amerykańskie F1? Trochę tak i trochę nie

    NASCAR - to hasło może niewiele mówić Europejczykom. Czy to tylko nudna jazda w kółko mocnym coupe? No właśnie nie.

    Nissan Townstar: lekki dostawczak i eko-napędy

    Nissan Townstar – według zapowiedzi firmy – ma zmienić zasady gry. To nowy, lekki dostawczak, który zaoferuje m.in. silniki benzynowe i elektryczne.

    Zaprzestanie spłaty kredytu frankowego

    Frankowicze, którzy spłacili już bankowi całą główną należność, mogą po konsultacji z prawnikiem rozważyć zaprzestanie dalszego płacenia rat - uważa Arkadiusz Szcześniak ze Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu.

    Oznakowanie CE

    Oznakowanie CE to wymóg, który wiele wyrobów musi posiadać, zanim trafi do sprzedaży. Oznakowanie CE wskazuje, że dany wyrób został zbadany przez producenta i uznany za spełniający wymogi UE dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony środowiska.

    Rynek najmu (wrzesień/październik 2021 r.) - ceny, oferty, trendy

    Na rynku najmu ożywienie. Ofert mieszkań i pokoi na wynajem ubyło, a stawki pną się w górę i to już od kilku miesięcy. Jest to efekt odbudowy gospodarki, powrotu studentów na uczelnie oraz rosnących kosztów utrzymania mieszkań.

    Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości w Polsce przez osobę mieszkającą za granicą

    Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości. Jakich formalności trzeba dopełnić, gdy osoba mieszkająca za granicą odziedziczyła nieruchomość położoną w Polsce i chce ją sprzedać? Jakie dokumenty będą potrzebne do sprzedaży tej nieruchomości? Wyjaśnia Agata Stradomska, menedżer agencji nieruchomości.

    Zasady etykietowania żywności

    Sprzedawcy żywności i napojów, muszą podawać niezbędne informacje o produktach w swojej ofercie, aby konsument końcowy mógł podjąć świadomą decyzję o ich zakupie.

    Obowiązki w zakresie postępowania z odpadami WEEE

    Produkcja, dystrybucja lub sprzedaż sprzętu elektrycznego i elektronicznego, takiego jak komputery, lodówki, telefony komórkowe, na mocy unijnych i krajowych przepisów oznacza obowiązek producenta, aby sprzęt ten był właściwe utylizowany i przetwarzany.

    Ubezpieczenia dla rolników z dopłatami z budżetu państwa

    Ubezpieczenia dla rolników z dopłatami. Poczta Polska rozpoczęła sprzedaż ubezpieczeń upraw rolnych objętych dopłatami z budżetu państwa. Ubezpieczenia rolne "Bezpieczne Uprawy' i "Bezpieczne Zwierzęta" oferowane przez Pocztowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych są sprzedawane w placówkach Poczty Polskiej. Producenci rolni mogą liczyć na dopłaty do 65 proc. składki ubezpieczeniowej z budżetu państwa.

    Kredyty hipoteczne z opcją "klucz za dług"

    Kredyty hipoteczne - "klucz za dług". Żaden bank nie wprowadził do swojej oferty kredytu hipotecznego z opcją "klucz za dług" – wynika z informacji Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.

    Uniwersalna ładowarka do urządzeń elektronicznych

    Uniwersalna ładowarka do urządzeń elektronicznych to mniej elektroodpadów i frustracji konsumentów. Po latach współpracy Komisji Europejskiej z branżą producentów urządzeń elektronicznych liczba ładowarek do telefonów komórkowych zmniejszyła się już z 30 do 3 w ostatniej dekadzie. Celem nowych przepisów jest ustanowienie wspólnego rozwiązania technicznego w zakresie ładowania wszystkich urządzeń.

    Wsparcie dla Kół Gospodyń Wiejskich. Kilka dni na złożenie wniosku.

    Koła gospodyń wiejskich mogą ubiegać się w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy finansowej na realizację swoich zadań statutowych. Termin na złożenie wniosku mija 30 września.

    Jak zwiększyć wartość firmy

    Firma i marka istnieją dla klientów. To fakt. Inwestorzy stanowią także równie ważną grupę interesariuszy. I jednych, i drugich (a przede wszystkim ich kapitał) przyciągają marki silne, spójne w swej komunikacji i poważane na rynku. Jak zatem zwiększyć wartość firmy i marki, jeśli wciąż jesteśmy na etapie aspiracji do zostania liderem? Odpowiadamy.

    Idealny sprzedawca – 3 kroki do sukcesu

    Idealny sprzedawca jest pożądanym obiektem przez firmy sprzedażowe. Jego największą wartością są umiejętności oraz marka, którą buduje każdego dnia. W obecnych, trudnych czasach, kiedy sprzedaż głównie jest w sieci idealny sprzedawca musi stać się dobrym doradcą. Nie ważny jest produkt, który sprzedajesz. Ważne jest to, że to Ty jesteś sprzedawcą. Co buduje markę idealnego sprzedawcy? Jakie cechy powinien posiadać dobry handlowiec? Czy cena ma znaczenie w handlu?

    Nie budujemy rynku mieszkaniowego, dlatego mieszkania szybko drożeją

    Rynek mieszkaniowy. W sierpniu budowano prawie 252 tys. mieszkań, to najwyższy wynik w historii. Jednak nadal bardzo nam daleko do rozwiązania problemów mieszkaniowych bo nie korzystamy z rozwiązań, które sprawdziły się w wielu krajach.

    Bańka cenowa na rynku nieruchomości. Ceny mieszkań nie spadną dopóki stopy procentowe nie wzrosną

    Ceny mieszkań. Według szacunków, w ciągu ostatnich 2 lat ceny mieszkań wzrosły w wybranych miastach o ok. 1/3 lub więcej. W stolicy od stycznia do lipca tego roku metr kwadratowy podrożał nawet o 1 tys. złotych. Eksperci prognozują, że część metropolii osiągnie do końca br. wynik ponad 20% większy w relacji rocznej. Mimo znacznych wzrostów, nabywców zachęcają tanie kredyty. Ale jeśli te ostatnie podrożeją, to może nastąpić ograniczenie wzrostu cen na rynku nieruchomości, a nawet chwilowy ich spadek.

    Renta dożywotnia - od czego zależy jej wysokość

    Renta dożywotnia. O hipotece odwróconej możemy mówić w dwóch ujęciach: sprzedażowym i kredytowym. Model sprzedażowy to inaczej renta dożywotnia oferowana w Polsce przede wszystkim przez fundusze hipoteczne. W tym wypadku, w zamian za przekazanie prawa własności do nieruchomości, senior otrzymuje świadczenia pieniężne aż do swojej śmierci i może dożywotnio zamieszkiwać swoje lokum. Model kredytowy hipoteki odwróconej niestety nie istnieje w Polsce w praktyce. To usługa, którą mogłyby oferować banki na mocy ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, ale dotychczas żaden nie zdecydował się na takie rozwiązanie. Od czego zależy wysokość świadczeń w przypadku renty dożywotniej?

    Mój Prąd 3.0 - kończy się budżet, trzeba się spieszyć ze składaniem wniosku

    Mój Prąd 3.0. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że kończy się budżet tegorocznej, trzeciej już edycji programu „Mój Prąd”, który wynosi 534 mln zł. Ta kwota alokacji wystarczy na dofinansowanie maksymalnie 178 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych, a zostało już złożonych ponad 162 tys. wniosków. Osoby chcące skorzystać z dotacji powinny spieszyć się ze złożeniem dokumentów. Już pod koniec września br. nabór może zostać zamknięty z powodu braku środków.

    Gaz SF6 tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

    Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych. Wciąż jednak jest wykorzystywany na dużą skalę w przemyśle. W efekcie jego stężenie w atmosferze w ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosło ponad dwukrotnie (w tym samym czasie ilość CO2 wzrosła o 11%). Komisja Europejska dokonuje obecnie przeglądu rozporządzenia – decyzję o całkowitym zakazie stosowania SF6 odroczyła do września br. Eksperci Eaton ostrzegają, że UE nie osiągnie neutralności klimatycznej bez rozwiązania tego problemu.

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW. W tym roku, podobnie jak w poprzednich latach, rolnicy mogą liczyć na wcześniejsze otrzymanie środków w ramach zaliczek na poczet corocznych dopłat bezpośrednich oraz działań obszarowych PROW - informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Cyfrowa odporność firmy - skąd wziąć szczepionkę?

    Cyfrowa odporność firmy - jak ją uzyskać? Skąd wziąć "szczepionkę"? Oto 7 najważniejszych warunków odporności cyfrowej firmy.

    Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS? [Webinarium 29 września]

    29 września 2021 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS?”, podczas którego eksperci Fiabilis Consulting Group kompleksowo przedstawią nowe regulacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS. W trakcie webinarium omówione zostaną m.in. obecne i nadchodzące regulacje w kwestiach takich jak: nowe istotne terminy rozliczeń dla płatników składek, zasiłek chorobowy, składka wypadkowa czy postępowania kontrolne prowadzone przez ZUS. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?