Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Tworzenie związku zawodowego przez pracowników - obowiązki pracodawcy

Ewa Drzewiecka
inforCMS
Pracodawcy, który przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji związkowej lub niedopełnia obowiązku poboru składek związkowych, grozi grzywna lub kara ograniczenia wolności.

Obowiązki pracodawcy przy tworzeniu związku zawodowego można podzielić na trzy grupy. Dotyczą one ochrony pracowników przed zwolnieniem, zakazu dyskryminacji oraz umożliwiania związkowi funkcjonowania w zakładzie pracy.

Szczególna ochrona założycieli związku

Związek zawodowy powstaje na podstawie uchwały o jego utworzeniu podjętej przez co najmniej 10 osób uprawnionych do tworzenia związków. Osoby te uchwalają statut i wybierają komitet założycielski złożony z 3-7 osób (art. 12 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, zwanej dalej ustawą). W zasadzie jego jedynym zadaniem jest doprowadzenie do rejestracji związku. Natomiast dla pracodawcy istotne jest to, że przez 6 miesięcy od dnia utworzenia komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej, nie więcej niż 3 pracownikom imiennie wskazanym uchwałą komitetu, przysługuje tzw. szczególna ochrona stosunku pracy (art. 32 ust. 7 ustawy). Polega ona na tym, że pracodawca bez zgody komitetu nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tymi pracownikami czy zmienić jednostronnie na niekorzyść warunków pracy lub płacy (czyli wręczyć wypowiedzenie zmieniające, o którym mowa w art. 42 k.p.). Jeżeli w okresie przed rejestracją związku zostaną wybrani członkowie zarządu, to ochrona nadal przysługuje komitetowi założycielskiemu, gdyż to on jest wówczas uprawniony do reprezentacji nowo powstałego związku. Natomiast ochrona stosunku pracy pracowników wybranych rozpoczyna się od dnia rejestracji związku (wyrok SN z 16 stycznia 1996 r., I PRN 85/95).

W praktyce pracownicy często tworzą strukturę związkową już przy istniejącym związku, np. przy „Solidarności”. W takiej sytuacji zasady powstawania nowej jednostki określa statut tego związku. Osoby zakładające związek nie zawsze tworzą wówczas komitet założycielski, lecz tymczasowy organ nowej jednostki związkowej. Jednak podlegają one ochronie szczególnej przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy na takich samych zasadach, jak członkowie komitetu (wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r., I PKN 597/99).

Zakaz dyskryminacji

Zarówno z przepisów Kodeksu pracy, jak i ustawy o związkach zawodowych wynika nakaz równego traktowania pracowników bez względu na ich przynależność do związków zawodowych albo brak tej przynależności (tzw. negatywna wolność związkowa).

Zakaz dyskryminacji dotyczy:

• przyjmowania do pracy,

• zwalniania,

• ustalania warunków pracy i płacy,

• dostępu do szkoleń.

Pracodawca, który dopuści się dyskryminacji, naraża się na odpowiedzialność z tytułu przestępstwa wskazanego w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz na wypłatę odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie w wyniku przegranego procesu przed sądem pracy. Odszkodowanie i grzywna są niezależne od siebie.

Należy podkreślić, że ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację spoczywa na pracodawcy. Osoba dyskryminowana ma jedynie obowiązek podania w pozwie do sądu czynnika dyskryminacji i uprawdopodobnienia, że dyskryminacja miała miejsce. Jest to o tyle istotne, że w praktyce niekiedy pracodawcy podejmują starania, aby zwolnić lub skłonić do odejścia z pracy pracowników, którzy zakładają związki zawodowe.

WAŻNE!

Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być faktyczna i konkretna, a dodatkowo zgodna z zasadami współżycia społecznego i ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa pracodawcy do wypowiedzenia.

Przykład

Wśród pracowników, którzy założyli organizację związkową, są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę na czas określony, zawierającej klauzulę o możliwości jej wcześniejszego wypowiedzenia. Pracodawca wypowiedział te umowy w formie kary za założenie związku. Takie postępowanie jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego i ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa pracodawcy do wypowiedzenia. W wyniku tego każdy z pracowników złożył pozew w sądzie, powołując się na art. 5 k.p.

Pomoc w funkcjonowaniu związku

Pracodawca na warunkach określonych w umowie jest zobowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej. Związkowi oraz pracodawcy przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z roszczeniem wynikającym z niewykonania lub nienależytego wykonania tej umowy (art. 33 ust. 1 i 2 ustawy). Umowa może mieć dowolną formę, lecz do celów dowodowych wskazana jest forma pisemna.

W praktyce udostępnianie pomieszczeń i urządzeń następuje:

• nieodpłatnie (np. na podstawie umów użyczenia),

• odpłatnie (na podstawie umów najmu, dzierżawy itp.),

• w sposób mieszany (np. część składników majątkowych jest użyczana nieodpłatnie, część wynajmowana, dzierżawiona).

Decyzję w tej sprawie wspólnie podejmują związki i pracodawca.

Pracodawca na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą pracownika jest zobowiązany także do pobierania z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości, na zasadach potrąceń dobrowolnych, o których mowa w art. 91 § 1 k.p. Brak takiej zgody lub cofnięcie jej przez pracownika zwalnia pracodawcę od pobierania składki z wynagrodzenia danego pracownika. Kwoty pobranych składek należy niezwłocznie przekazywać na rachunek bankowy wskazany przez zakładową organizację związkową (art. 331 ustawy).

Osoby, które zajmują kierownicze czy samodzielne stanowiska w firmie i są uprawnione do podejmowania decyzji związanych ze sprawami pracowniczymi lub funkcjonowaniem związków zawodowych, ponoszą odpowiedzialność (grzywna albo kara ograniczenia wolności) w razie popełnienia przestępstw wskazanych w art. 35 ust. 1 ustawy.

Do przestępstw zagrożonych karą ograniczenia wolności lub grzywny należą:

• przeszkadzanie w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji związkowej,

• utrudnianie wykonywania działalności związkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,

• dyskryminowanie pracownika z powodu przynależności do związku zawodowego, pozostawania poza związkiem zawodowym lub wykonywania funkcji związkowej,

• niedopełnianie obowiązków:

- poboru i przekazywania składek,

- zwolnienia od pracy działacza organizacji międzyzakładowej,

- niedoinformowania o przejściu zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę.

Ewa Drzewiecka 

Podstawa prawna:

• art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 12, art. 32 ust. 7, art. 33 ust. 1 i 2, art. 331, art. 35 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.),

• wyroki Sądu Najwyższego z:

- 16 stycznia 1996 r. (I PRN 85/95, OSNP 1997/1/9),

- 13 kwietnia 2000 r. (I PKN 597/99, OSNP 2001/21/639).

 

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Konkursy z Funduszy Europejskich dostępne w lipcu
    Nowe konkursy i otwarcie Programów z perspektywy 2021-2027 już niebawem. Tymczasem, zapraszamy do zapoznania się i skorzystania z możliwości, jakie jeszcze mamy z dotychczasowych środków, wciąż aktualnych w lipcu. Oferta obejmuje łącznie 19 konkursów: 8 z programów krajowych, 8 z programów regionalnych oraz 3 z programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej.
    KPMG: rynek dóbr luksusowych w Polsce wart w ub.r. ok. 30 mld zł, więcej niż przed pandemią
    Rynek dóbr luksusowych w Polsce był wart w 2021 r. blisko 30 mld zł, czyli więcej niż przed pandemią - wskazano w raporcie firmy doradczej KPMG. Najwięcej bardzo bogatych Polaków mieszkało na Mazowszu, w Wielkopolsce i Małopolsce - podano
    Ile paliwa zużywa klimatyzacja?
    Ile paliwa zużywa klimatyzacja? To latem ważne pytanie. Znamy na nie odpowiedź. Wiemy też czy lepiej jeździć na klimatyzacji czy z otwartymi szybami.
    Sprzedaż mieszkań w II kwartale spadła 18 proc. w porównaniu do I kwartału
    Sprzedaż nowych mieszkań po gwałtownych majowych spadkach w czerwcu zanotowała dalsze spadki, ale ich dynamika znacznie wyhamowała. W całym w II kwartale sprzedano 8.876 mieszkań, co oznacza spadek blisko 50 proc. rdr i 18 proc. w stosunku do pierwszego kwartału 2022 roku - wynika z wstępnych danych portalu mieszkaniowego tabelaofert. pl.
    Międzynarodowe prawo jazdy – co musisz wiedzieć?
    Międzynarodowe prawo jazdy. Co musisz o nim wiedzieć? Jak je zdobyć? I do czego tak właściwie może być potrzebne? Sprawdźmy.
    Lepszy etat niż własna firma. Tylko 7 na 100 Polaków zmuszonych do szukania pracy założyłoby własny biznes
    Tylko 7 proc. Polaków zmuszonych do szukania pracy założyłoby własny biznes. Niemal 30 proc. osób prowadzących biznes myśli o zamknięciu działalności lub firmy, a nieco ponad 20 proc. o jej sprzedaży - wynika z badania gotowości biznesowej Polaków przygotowanego dla firmy Assay Group.
    Koniec naklejek rejestracyjnych od 4 września 2022 r.
    Koniec naklejek rejestracyjnych od 4 września 2022 r. Nowe przepisy są już tuż za rogiem. Skąd wziął się ten pomysł i co oznacza dla kierowców?
    Zakłócenia łańcuchów dostaw. Importerzy szukają nowych możliwości transportu
    Globalne łańcuchy dostaw nadal są zakłócane przez COVID-19, a sytuację dodatkowo pogorszył wybuch wojny w Ukrainie. W efekcie średnie opóźnienie statków na całym świecie wciąż wynosi około tygodnia, a problemy dotkliwie odczuwają zwłaszcza małe i średnie firmy oraz przedsiębiorstwa pracujące w modelu just in time, które utrzymują minimalny poziom zapasów magazynowych. Sytuacja transportowa uderza też w konsumentów, bo wysokie stawki frachtu wpłynęły na podwyżki cen i wydłużył się czas dostaw gotowych produktów do sklepów. Na dodatek ten czas wkrótce może być jeszcze dłuższy.
    Mycie auta latem. O czym pamiętać?
    Mycie auta latem różni się od mycia samochodu zimą. Dlatego są pewne zasady, które właściciel samochodu powinien poznać i stosować.
    Zarządzanie portfelami projektów w dużej firmie
    Jaka jest recepta na skuteczne zarządzanie projektami w dużych firmach? Na to zapytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bo różne organizacje borykają z różnymi problemami, a im firma jest większa, tym więcej wyzwań się przed nią pojawia. Podstawowym założenie – musi być zachowana spójność realizowanych projektów z celami strategicznymi firmy oraz musi zostać opracowany precyzyjny plan działania.
    Dodatek do zakupu węgla 2022
    Dodatek do zakupu węgla przez odbiorców indywidualnych ma być rządową pomocą, mającą ochronić Polaków przed ogromnymi podwyżkami cen węgla i przed ubóstwem energetycznym. Jakie będą zasady jego udzielenia?
    Handel hurtowy w maju 2022 i nowe zamówienia w przemyśle
    Handel hurtowy w stosunku do kwietnia zanotował wzrost o 2,7%. W ujęciu rocznym handel hurtowy wciąż notuje wysoką, ponad 40 proc. dynamikę sprzedaży ogółem na czele z półproduktami i odpadami pochodzenia nierolniczego oraz złomem, których sprzedaż r/r zwiększyła się o 76,9%. Dane GUS pokazują również wyższe niż w kwietniu poziomy wzrostu (w ujęciu rocznym) nowych zamówieni w przemyśle (zarówno krajowych jak i eksportowych) - komentuje Grzegorz Stańczak z Krajowej Izby Gospodarczej.
    Przedsiębiorcy zapłacą mniejszy podatek już za czerwiec
    Zmiany w Polskim Ładzie już od 1 lipca 2022 r. Jednak część przepisów będzie obowiązywała z datą wsteczną - od 1 stycznia bieżącego roku. Mimo tego przedsiębiorcy odczują zmiany w opłacanym podatku już od czerwca. Z czego to wynika?
    Koniec karty pojazdu od 4 września 2022 r.
    Koniec karty pojazdu od 4 września 2022 r.? Tak, przepisy w tej sprawie już są przesądzone. Co dawała karta pojazdu i co oznacza nowelizacja?
    Remont na A4 w wakacje 2022
    Remont na A4 w wakacje 2022 r., czyli rozkopane zostaną aż dwa odcinki tej autostrady. Które i jak wygląda organizacja ruchu?
    Likwidacja spółki handlowej krok po kroku
    Nie tylko likwidacja przedsiębiorstwa, ale i sama zmiana jego formy prawnej wymagają dopełnienia szeregu formalności związanych z zamknięciem jednej firmy przed uruchomieniem drugiej, a szczególny ich katalog przewidziano dla procesu likwidacji spółek handlowych. Jak przebiega proces likwidacji i jakich obowiązków należy dochować?
    Prezes PGE: zima będzie bardzo trudna, apelujemy o oszczędzanie energii
    Polska jest bezpieczna energetycznie, ale najbliższa zima będzie bardzo trudna; apelujemy do naszych klientów o oszczędzanie energii - powiedział we wtorek prezes PGE Wojciech Dąbrowski podczas III Kongresu Kogeneracji w Kazimierzu Dolnym.
    Rynek wirtualnych nieruchomości. Metaverse buduje cyfrowe domy. Czy agencje nieruchomości zbiją na nich majątek?
    Wirtualna rzeczywistość ewoluuje pod względem dostępności i zaawansowania szybciej niż kiedykolwiek, tworząc nowe rynki z nieznanymi dotąd możliwościami biznesowymi. Przykład? Wolumen inwestycji na globalnym rynku nieruchomości wyniósł w 2021 roku ok. 3,38 biliona dolarów. Nie jest więc zaskoczeniem, że metaverse zaczyna budować cyfrowe posiadłości. Czy agencje dostrzegą w nich lukratywną inwestycję?
    Sezon grzewczy 2022/2023. Nie masz dostępu do gazu? Pomyśl o pompie ciepła
    Chaos na rynku paliw i rosnące problemy z ich dostępnością zmuszają właścicieli domów do szukania alternatywnych metod ogrzewania. Po decyzji dyrektora generalnego Lasów Państwowych, wydanej 26 maja, która miała ułatwić kupowanie drewna w celach opałowych, w sieci krążą memy o zbieraniu chrustu. Jednak Polakom nie jest do śmiechu. Co czeka nas w nowym sezonie grzewczym?
    Ceny mieszkań w maju 2022 - w części miast spadki, w części wzrosty
    Ceny mieszkań w maju 2022 niezmiennie utrzymują się na wysokim poziomie, choć z raportu Expandera i Rentier.io wynika, że w maju pojawiły się pierwsze symptomy spowolnienia. "Wśród badanych przez nas 17 miast aż w ośmiu pojawiły się spadki cen w porównaniu z kwietniem. Wciąż przeważały jednak wzrosty, które odnotowaliśmy w dziewięciu miastach". Na rynku kredytów hipotecznych uwagę zwraca poziom stawki WIBOR 3M, która właśnie osiągnęła 7%.
    Najwięcej wypadków drogowych zdarza się w wakacje. Powody: nietrzeźwość i używanie smartfona w czasie jazdy
    Bezpieczeństwo na polskich drogach to temat powracający jak bumerang, szczególnie w okresie wakacyjnym. W 2021 roku do największej liczby wypadków doszło właśnie w czerwcu i lipcu, a w 2020 roku ten niechlubny rekord przypadł na sierpień. GfK na zlecenie start-upu ubezpieczeniowego Beesafe sprawdziło, co Polacy uważają za największe zagrożenie na drogach oraz jakie ich zdaniem działania kierowców przyczyniłyby się do poprawy poziomu bezpieczeństwa. Czy w te wakacje wyciągniemy wnioski ze statystyk?
    Müller: spodziewamy się wzrostu inflacji, sytuacja na rynkach energetycznych na to wskazuje
    Nie ukrywamy, że spodziewamy się wzrostu inflacji, bo sytuacja na rynkach paliw i na rynkach energetycznych wskazuje, że niestety to będzie widoczne - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller. By przeciwdziałać wysokim cenom rząd obniża podatki i przedłużył tarczę antyinflacyjną do końca października - dodał.
    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy czeka każdego kierowcę. Ale niektórzy mają lepiej
    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy czeka każdego kierowcę. Kiedy dokładnie i czemu bezterminowe prawo jazdy musi zniknąć? Sprawdźmy.
    Dostawy w e-handlu stały się zakładnikiem pandemicznych przyzwyczajeń klientów
    Internetowi sprzedawcy i firmy logistyczne mierzą się z niechcianym dziedzictwem nawyków, które po pandemii pozostawili klienci e-sklepów. Powrót tradycyjnego handlu i spadki w e-commerce nie osłabiły jednak presji wywieranej na łańcuchy logistyczne, zwłaszcza w kontekście zwrotów na rynku mody – największej kategorii w globalnym e-handlu. Klient modowy w pandemii stał się kapryśny, dużo zamawia, ale także dużo odsyła, najchętniej za darmo. Kłopot w tym, że obsługa zwrotów jest skomplikowana i bardzo kosztowna. Na domiar złego odsetek zwrotów w segmencie mody w Europie wynosi aż 58%.
    Kredyt bez wkładu własnego wciąż bez oferty w bankach
    Kredyt bez wkładu własnego wciąż bez oferty w bankach, mimo podpisanych umów z BGK przez 5 komercyjnych banków. A jak wygląda dostępność mieszkań, które kwalifikują się do zakupu w ramach programu?