Kategorie

Urlopy przymusowe

Katarzyna Piecyk
inforCMS
Pracodawca w określonych przypadkach może polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego bez uzgodnienia terminu.

Pracodawca niezależnie od liczby zatrudnianych pracowników powinien tworzyć plan urlopów. Może on - za zgodą związków zawodowych - zrezygnować z tworzenia planu urlopowego. Jeśli pracodawca nie tworzy planu urlopów, wówczas udziela urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Ustalając plan urlopów, pracodawca bierze pod uwagę wnioski pracowników co do terminu urlopu oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

Ustalając termin urlopu pracownika zarówno w planie urlopów, jak i po porozumieniu z pracownikiem, pracodawca co do zasady nie jest związany wnioskami pracowników dotyczącymi terminu urlopu lub podziału urlopu na części. Szczególnie dotyczy to sytuacji, w której udzielenie urlopu w proponowanym przez pracownika okresie powodowałoby - w ocenie pracodawcy - zakłócenie normalnego toku funkcjonowania zakładu.

Konsekwencje samowolnego wykorzystania urlopu

Reklama

Wykorzystanie urlopu wypoczynkowego niezgodnie z decyzją pracodawcy należy kwalifikować jako naruszenie obowiązków pracowniczych, którego skutkiem może być nałożenie sankcji porządkowych, w poważniejszych przypadkach - wypowiedzenie stosunku pracy, a w sytuacjach ekstremalnych - nawet rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Może to nastąpić w sytuacji, gdy pracownik samowolnie zdecydował o wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego, czy też uznał, że przy braku planu urlopów samo złożenie wniosku jest wystarczające, aby rozpocząć wykorzystywanie urlopu. Zawiadomienie pracodawcy o rozpoczęciu zaległego urlopu wypoczynkowego nie usprawiedliwia bowiem nieobecności pracownika w pracy. Nawet naruszenie przez pracodawcę obowiązku udzielania pracownikowi urlopu wypoczynkowego za dany rok do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego nie uprawnia pracownika do rozpoczęcia po tym terminie urlopu bez zgody pracodawcy.

Udzielanie zaległego urlopu

Odstępstwa od zasady udzielania pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym nabył on do niego prawo, dopuszczalne są tylko wyjątkowo i są ściśle określone w przepisach. Przesunięcie terminu urlopu może więc nastąpić zarówno na wniosek pracownika, umotywowany ważnymi przyczynami, jak i ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy.

Reklama

Urlopu niewykorzystanego do końca roku kalendarzowego, w którym pracownik nabył do niego prawo, należy pracownikowi udzielić najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego. W przypadku gdy pracownik posiada zaległy urlop, pracodawca nie ma obowiązku uzgadniania z pracownikiem terminu wykorzystania urlopu, lecz musi udzielić mu urlopu w terminie określonym w art. 168 k.p., tj. do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego.

Pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody. Przepis art. 168 k.p. dopełnia regulację kodeksową co do czasu, w jakim urlopy powinny być udzielane, nie uzależniając swojego postanowienia, że ma to nastąpić „najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego”, żadnymi warunkami i nie przewidując żadnych wyjątków. Zastosowanie art. 168 k.p. nie jest więc zależne od zgody pracownika. Prawo do urlopu wypoczynkowego określone jest przepisami o charakterze bezwzględnie obowiązującym i to w odniesieniu do obu stron stosunku pracy. Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego w rozmiarze i terminie określonym według ustalonych zasad, a z drugiej strony pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 k.p.) i nie może odmówić wykorzystania urlopu udzielonego zgodnie z przepisami prawa pracy.

 

Urlop w okresie wypowiedzenia

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca ma prawo do udzielenia pracownikowi urlopu. Decyzja o udzieleniu urlopu w okresie wypowiedzenia umowy o pracę została pozostawiona uznaniu pracodawcy, bez konieczności porozumienia czy uzgodnienia jej z pracownikiem. Obowiązkiem pracownika jest zaś wykorzystanie przysługującego mu urlopu w okresie wypowiedzenia, jeśli pracodawca udzieli mu w tym czasie urlopu. Jeżeli pracodawca zdecyduje o udzieleniu pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia, to jego wymiar nie może przekraczać urlopu w wymiarze proporcjonalnym, który przysługuje pracownikowi do dnia ustania stosunku pracy. Pracodawca może też w okresie wypowiedzenia udzielić pracownikowi urlopu zaległego.

Przykład

Pracownikowi z 7-letnim stażem pracy pracodawca wręczył wypowiedzenie umowy o pracę, którego bieg rozpoczął się 1 czerwca. Pracodawca zobowiązał pracownika do wykorzystania w okresie 3-miesięcznego wypowiedzenia urlopu wypoczynkowego. Należy zaznaczyć, że pracownik ten ma urlop zaległy za 2008 r. w wymiarze 8 dni, a wymiar przysługującego mu urlopu wypoczynkowego wynosi 26 dni.

W opisanej sytuacji pracownik ma obowiązek wykorzystania w okresie wypowiedzenia 8 dni urlopu zaległego oraz 18 dni urlopu, obliczonego proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy (8/12 x 26 dni = 18 dni, gdyż umowa zostanie rozwiązana z końcem sierpnia). W sumie pracownik ma do wykorzystania 26 dni urlopu.

Możliwe jest również podjęcie przez pracodawcę decyzji o nieskorzystaniu z powyższego uprawnienia i wypłacenie pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po rozwiązaniu umowy o pracę.

Wyżej wymieniony przepis stanowi wyjątek od zasady, że udzielenie urlopu następuje w terminie uzgodnionym z pracownikiem. W okresie wypowiedzenia może dojść do sytuacji, w której pracownik zostanie zobowiązany do wykorzystania urlopu, niezależnie od tego czy, w okresie tym urlop był przewidziany w planie urlopów lub wcześniej uzgodniony. Udzielenie urlopu w okresie wypowiedzenia jest w tym przypadku jednostronną czynnością, do której dokonania jest upoważniony pracodawca.

Porozumienie stron a wykorzystanie urlopu

Udzielenie urlopu pracownikowi w okresie wypowiedzenia nie dotyczy przypadków, gdy do rozwiązania umowy o pracę dochodzi w innym trybie, np. na mocy porozumienia stron. Kodeks pracy wyraźnie mówi o uprawnieniu pracodawcy do udzielenia „przymusowego” urlopu tylko w okresie wypowiedzenia. Przy rozwiązaniu za porozumieniem stron nie ma okresu wypowiedzenia. Pracodawca nie może więc, w okresie poprzedzającym ustalony w porozumieniu termin rozwiązania umowy, nakazać pracownikowi wykorzystania urlopu. Taki sposób postępowania pracodawcy jest niezgodny z prawem.

Podobnie w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca nie może udzielić pracownikowi „przymusowego” urlopu w okresie po złożeniu oświadczenia woli o wypowiedzeniu, ale przed rozpoczęciem biegu okresu wypowiedzenia.

Skorzystanie przez pracodawcę z możliwości udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia nie powinno kolidować z innymi uprawnieniami pracownika, takimi jak prawo do płatnego zwolnienia na poszukiwanie pracy czy do 2 dni na opiekę nad dzieckiem w wieku do 14 lat. W przypadku niewykorzystania przez pracownika części urlopu z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby pracodawca będzie zobowiązany zrealizować niewykorzystany urlop w postaci ekwiwalentu pieniężnego.

Katarzyna Piecyk

specjalista ds. prawa pracy

Podstawa prawna:

• art. 81,152, 161,163, 164, 165, 1671-1673, 168, 174 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),

• wyroki Sądu Najwyższego:

- z 5 grudnia 2000 r. (I PKN 121/00, OSNP 2002/15/353),

- z 2 września 2003 r. (I PK 403/02, OSNP 2004/18/310),

- z 24 stycznia 2006 r. (I PK 124/05, OSNP 2006/23-24/354),

• wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 15 października 1996 r. (III AUa 34/96, OSA 1997/10/35).

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.

    Kredyt na samochód. Jaki wybrać i czym się różnią?

    Kredyt na samochód, czyli kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy i leasing konsumencki. Która forma jest najlepsza?

    Wydatki na mieszkanie w budżecie domowym

    Wydatki na mieszkanie. Wydatki na utrzymanie i wyposażenie mieszkania lub domu w Polsce stanowią prawie 25% wydawanych przez nas pieniędzy – wynika z danych Eurostatu. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Co ciekawe, jeszcze gorzej jest w Niemczech.

    Rolniczy handel detaliczny - co się zmieni

    Rolniczy handel detaliczny. 30 lipca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia prowadzenia przez rolników rolniczego handlu detalicznego, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wejście w życie nowych rozwiązań uzależnione jest od przebiegu procesu notyfikacji projektu ustawy w Komisji Europejskiej i w państwach członkowskich UE.

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.

    Rynek nieruchomości biurowych w Polsce

    Rynek nieruchomości biurowych. Sytuacja związana z pandemią istotnie wpłynęła na rynek biurowy. Inwestorzy w sektorze biurowym jeszcze mocniej stawiają obecnie, zarówno na rozwiązania energooszczędne, jak również ekologię i udogodnienia z zakresu wellbeingu.

    Trudniej o kredyt hipoteczny - nowa Rekomendacja S

    Kredyty hipoteczne - Rekomendacja S. Od lipca bieżącego roku obowiązują nowe zasady udzielania kredytów mieszkaniowych. Co o „nowej” Rekomendacji S przyszły kredytobiorca wiedzieć powinien?

    Volkswagen Taigo: Niemcy stawiają na SUV-a coupe

    Volkswagen Taigo to nowa propozycja w ofercie marki w Europie. Czym jest Taigo? To tak naprawdę model T-Cross, jednak w wersji coupe.

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?