Firmowe przedszkole

Firmowe przedszkola w Polsce można policzyć na palcach jednej ręki. Ciągle jeszcze jesteśmy daleko w tyle za krajami zachodniej Europy czy USA, gdzie funkcjonowanie firmowego przedszkola jest standardem. Jednak, jak wskazuje badanie opinii na temat zakładania i funkcjonowania firmowych przedszkoli^* około 20 proc. polskich firm rozważa obecnie lub w najbliższych latach założenie takiej placówki.

Z dobrodziejstwa funkcjonowania firmowego przedszkola korzystają przede wszystkim rodzice i ich dzieci, które mają pewność, że znajdą miejsce w przedszkolu, ale również pracodawcy. Firmowe przedszkole jest z pewnością ważnym elementem w budowaniu wizerunku dobrego pracodawcy, ma wpływ na pozyskiwanie i zatrzymanie wartościowych pracowników w firmie, ale przede wszystkim zapewnia pracownikom możliwość pogodzenia życia rodzinnego z pracą zawodową. Organizacje, które inwestują w równowagę praca-rodzina, są chętniej wybierane przez kandydatów do pracy, a zatrudnieni już pracownicy wykazują większy stopień zaangażowania, co w efekcie przekłada się na konkretne korzyści finansowe dla firmy.

Założenie przedszkola nie jest prostą sprawą. Aby placówka w ogóle mogła zacząć działać, musi spełniać wiele wymagań.

Po pierwsze:

Ustalenie ogólnych zasad funkcjonowania przedszkola

Zanim zapadnie ostateczna decyzja o prowadzeniu w firmie przedszkola, warto upewnić się, od czego zależy powodzenie projektu.

Obłożenie przedszkola

Jednym z pierwszych działań, jakie należy podjąć, jest przeanalizowanie obłożenia przedszkola, czyli ustalenie liczby dzieci pracowników, które będą uczęszczały do przedszkola. Warto, na podstawie wieku pracowników oraz struktury zatrudnienia, prognozować liczbę przedszkolaków w przyszłości. Od tego w dużej mierze powinno zależeć określenie wielkości przedszkola (maksymalnej liczby miejsc w placówce).

Nie należy też zakładać, że wszyscy rodzice, którzy mają dzieci w wieku przedszkolnym, zechcą z firmowego przedszkola korzystać.

Firmowa ankieta

Preferencje rodziców co do miejsca, godzin pracy oraz przede wszystkim co do chęci pozostawienia swojego dziecka w firmowym przedszkolu, najlepiej zbadać za pomocą firmowej ankiety.

Warto zawrzeć w niej następujące pytania:

• czy jest Pan/i zainteresowany/a umieszczeniem swojego dziecka w przedszkolu firmowym?

•  jakimi czynnikami kierowałby/aby się Pan/i przy wyborze przedszkola?

•  jaka lokalizacja przedszkola jest przez Pana/ią preferowana?

• jakich zajęć dodatkowych dla dzieci oczekiwałby Pan/i w przedszkolu?

•  jakie są inne potrzeby dziecka (np. specjalna dieta, wskazania lekarskie)?

•  w jakich godzinach powinno pracować przedszkole?

Już na wstępie należy określić jasne kryteria doboru dzieci do przedszkola, jest to szczególnie ważne, gdy chętnych do korzystania z przedszkola będzie więcej niż przewidzianych miejsc. Pracownicy muszą też wiedzieć, co stanie się z ich dzieckiem w momencie, gdy rodzic odchodzi z firmy. Pracodawca może zdecydować o tym, że dziecko pozostanie nadal w przedszkolu, ale na innych zasadach finansowych niż dzieci zatrudnionych pracowników lub zdecydować, że dziecko musi opuścić przedszkole.

Należy też określić godziny pracy przedszkola. Najlepszym rozwiązaniem jest, aby godziny pracy przedszkola pokrywały się z godzinami pracy rodziców. Nie należy stwarzać sytuacji, w których dziecko będzie przebywało w przedszkolu 12-14 godzin.

Przewidywane zagrożenia

Uruchomienie przedszkola, z którego nie wszyscy pracownicy będą mogli korzystać (chociażby z racji tego, że nie są jeszcze rodzicami lub ich dzieci są już w wieku szkolnym) może wpłynąć na relacje w pracy lub spowodować roszczeniowość tej grupy pracowników, która nie będzie z przedszkola korzystała. Warto tym pracownikom zaproponować inne możliwości korzystania z programu równowagi praca-rodzina, np. wakacje i ferie w mieście, elastyczny czas pracy, rodzinne spotkania integracyjne itp.

Ci pracownicy, których dzieci będą korzystały z przedszkola, mogą obawiać się, że pracodawca w zamian za możliwość korzystania z przedszkola będzie oczekiwał ich większej dyspozycyjności, co w perspektywie może spowodować, że dziecko będzie przebywało w placówce znacznie dłużej. Warto takie obawy wyjaśniać na wstępie projektu.

Może się zdarzyć, że jeśli przedszkole zacznie funkcjonować, rodzice mogą stawiać mu znacznie większe wymagania edukacyjne i opiekuńcze niż wobec placówek publicznych.

Po drugie:

Wybór najlepszej lokalizacji

Po przeanalizowaniu liczby dzieci, które będą korzystały z firmowego przedszkola, oraz po zapoznaniu się z wynikami ankiety pracowniczej należy przyjrzeć się możliwościom lokalowym w pobliżu firmy.

Przedszkole firmowe powinno znajdować się najlepiej w siedzibie firmy, a jeśli jest to niemożliwe, stosunkowo niedaleko miejsca pracy rodziców, gdzie dojazd nie jest utrudniony. Powinno także znajdować się w pobliżu terenów zielonych oraz mieć do dyspozycji plac zabaw. Spełnienie obu kryteriów jednocześnie nie jest łatwe, szczególnie w dużych miastach, gdzie ma siedzibę większość firm, rozważających uruchomienie przedszkola. Warto spróbować szczęścia i zwrócić się do samorządu o wydzierżawienie lokalu na preferencyjnych zasadach lub wręcz przyznanie go za darmo. Trzeba jednak przekonać władze gminy o potrzebie istnienia takiej placówki na danym terenie.

Dobrym pomysłem jest wynajęcie np. domu jednorodzinnego. Małe przedszkola firmowe (do 25 dzieci) mogą być prowadzone w prywatnych mieszkaniach, znajdujących się na parterze. Złagodzone niedawno przepisy dotyczące innych form wychowania przedszkolnego dają taką możliwość.

Po trzecie:

Poszukiwanie finansów

Podejmując decyzję o założeniu przedszkola, firma powinna uwzględnić swoje możliwości finansowe. Przedszkole nie jest organizacją nastawioną na zysk, a na samym początku działania może być deficytowe. Jego funkcjonowanie jest zaplanowane na dłuższy czas, co wiąże się z dużymi obciążeniami finansowymi. Jednak przy dobrej organizacji przedszkole może się samofinansować.

Unia z pomocą

Dużym ułatwieniem dla firm, które poszukują środków na założenie i prowadzenie przedszkola, mogą być środki europejskie, które w nowej perspektywie budżetowej 2007-2013 w ramach PO Kapitał Ludzki będzie można przeznaczyć na założenie takich placówek.

O fundusze na założenie przedszkola można ubiegać się w Priorytecie 1. Zatrudnienie i integracja społeczna, Działanie 1.3. Ogólnopolskie programy integracji i aktywizacji zawodowej, Poddziałanie 1.3.2. Projekty na rzecz promocji równych szans kobiet i mężczyzn oraz godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Fundusze na założenie i/lub prowadzenie przedszkola można uzyskać z Priorytetu 9. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach, Działanie 9.1. Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty, Poddziałanie 9.1.1. Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej.

Pierwszy z tegorocznych konkursów, w którym można się ubiegac o dofinansowanie, został własnie ogłoszony. Wnioski mozna składać do 31 marca 2009 r.

Informacje na ten temat znajdują się na stronie www.kapitalludzki.gov.pl.

Dofinansowanie z gminy

Każde przedszkole, jeśli spełni wymogi sanitarno-budowlane i związane z bezpieczeństwem dzieci oraz uzyska pozytywną opinię kuratorium oświaty, może otrzymać dofinansowanie z budżetów samorządów terytorialnych, na terenie których mieszkają dzieci uczęszczające do przedszkola. W zależności od typu placówki może wynieść ono od 40 do 75 proc. ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego przedszkolaka. Należy przy tym pamiętać, że gmina przekazuje dopłaty jedynie do dzieci w wieku od 3 do 6 lat.

Wysokość dotacji:

•  przedszkola publiczne - 100 proc.

•  przedszkola niepubliczne - nie niższa niż 75 proc.

•  publiczne zespoły i punkty - nie niższa niż 50 proc.

•  niepubliczne zespoły i punkty - nie niższa niż 40 proc.

Warunkiem otrzymania dopłaty jest przekazanie gminie informacji o planowanej liczbie uczniów w danym roku kalendarzowym nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Kolejnym źródłem finansowania będzie czesne rodziców. Pracownicy mogą oczekiwać, że czesne zostanie dofinansowane przez pracodawcę. Decyzja o wielkości udziału firmy w opłacie za przedszkole zależy od prowadzonej polityki personalnej. Jedną z możliwości jest pokrycie połowy czesnego. Inną - takie dofinansowanie, które pozwoliłoby rodzicowi zapłacić tyle, ile zapłaciłby za dziecko w przedszkolu publicznym. Firma może też podjąć decyzję, że pokryje całkowicie koszty czesnego.

Symulacja niezbędnych kosztów

Zanim zapadnie decyzja o uruchomieniu przedszkola, należy przeanalizować, jakie wydatki będą konieczne. Duże placówki to duże wydatki. Podstawowym i najbardziej obciążającym kosztem będzie oczywiście wynajem i adaptacja budynku lub pomieszczeń, dostosowanie ich do wymogów sanitarno-budowlanych (odpowiednia klimatyzacja, węzeł sanitarny) oraz zapewnienie placu zabaw. Do tego dochodzi zakup sprzętu i wyposażenia, materiałów dydaktycznych, organizacja profesjonalnej kuchni - jeśli firma zdecyduje się na przygotowywanie posiłków na miejscu (jest również możliwość korzystania z cateringu). Należy również doliczyć koszty związane z zatrudnieniem wykwalifikowanej kadry. Konieczne wydatki mogą wynieść więc od 200-300 tys. zł do nawet 400-500 tys. zł. Tabela przedstawia przykładowe koszty założenia i prowadzenia przedszkola na 60-80 dzieci. W większym doprecyzowaniu niezbędnych wydatków może pomóc zamówienie wstępnej ekspertyzy finansowej, która będzie zawierała estymację kosztową w odniesieniu do konkretnej firmy, wielkości przedszkola, zakładanej lokalizacji oraz rynku, na którym działa firma. Taką ekspertyzę firma może wykonać samodzielnie lub zlecić ją firmie zewnętrznej.

Podjęcie decyzji o uruchomieniu firmowego przedszkola wymaga przeanalizowania wielu aspektów. Menedżerowie, którzy poprzedzą tę decyzję analizą ogólnych zasad funkcjonowania przedszkola, jego lokalizacji i finansowania, o wiele łatwiej odpowiedzą na pytanie, czy realizować przedsięwzięcie, czy też z tej realizacji zrezygnować.

Tabela

Przykładowe koszty założenia i prowadzenia przedszkola

Założenie przedszkola na 60-80 dzieci

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Paulina Janiak

Autorka jest partnerem w firmie Femmeritum zajmującej się wspieraniem firm w realizacji strategii równowaga praca-rodzina.

Kontakt:

paulina.janiak@femmeritum.pl

 

PRZYPIS

^* Badanie przeprowadzone przez Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska i redakcję Serwisu HR, Femmeritum oraz GoldenLine.

Anna Durzyńska

dyrektor personalny NIVEA Polska Sp. z o.o.

NIVEA Polska już w roku 2008 podjęła decyzję o otwarciu przedszkola dla dzieci pracowników. Uruchomienie obiektu nastąpi najpóźniej do końca 2009 roku, a przedszkole najprawdopodobniej powstanie w zaadaptowanym budynku przy siedzibie firmy, co stanowić będzie dodatkowe udogodnienie dla pracowników.

Do współpracy przy prowadzeniu przedszkola zaproszone zostało Prywatne Przedszkole Estetyczne, istniejące na poznańskim rynku od ponad 11 lat, cieszące się dużym doświadczeniem. Placówka ta przewidziana jest dla około 50 dzieci.

Pomysł utworzenia przedszkola dla dzieci pracowników zrodził się dwa i pół roku temu. Inicjatorem projektu był prezes zarządu NIVEA Polska, Heinz-Jürgen Stüting. Przedsięwzięcie to cieszy się dużym zainteresowaniem wśród pracowników. Wielu

z nich ma dzieci w wieku przedszkolnym, a niektórzy już teraz zapisują swoje dzieci na kolejne lata. Warto wspomnieć, że w siedzibie firmy Beiersdorf w Hamburgu przedszkole firmowe funkcjonuje już od 1938 roku.

Projekt związany z utworzeniem przedszkola w NIVEA Polska w Poznaniu jest jednak pionierskim projektem, jeśli chodzi o oddziały koncernu Beiersdorf na świecie.

O przychylnym nastawieniu korporacji do tego typu inicjatyw świadczy także fakt, że akceptację projektu ze strony zarządu koncernu w Hamburgu przyznano w dniu złożenia oficjalnego wniosku. Jest to zamysł zgodny z polityką firmy w zakresie odpowiedzialności społecznej.

Otwarcie przedszkola jest przedsięwzięciem czasochłonnym ze względu na skomplikowane procedury i pozwolenia urzędowe, jest też kosztowne. Do całokształtu kosztów związanych z adaptacją pomieszczeń i ich wyposażeniem dochodzi jeszcze kwestia bieżącego dofinansowywania czesnego pracownikom. Tutaj z pomocą przyjdzie nam z pewnością zmiana w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, pozwalająca przeznaczać pieniądze funduszu na przedszkola przyzakładowe. Pomimo złożoności projektu NIVEA Polska jest zdecydowana na to przedsięwzięcie. Firma zawsze oferowała atrakcyjny pakiet socjalny swoim pracownikom.

Utworzenie przedszkola jest projektem spójnym z naszym dotychczasowym wizerunkiem firmy przyjaznej młodym mamom. To dla nas ważna grupa, ponieważ kobiety stanowią 50 proc. naszego 530-osobowego personelu, a ponad 130 z nich jest w wieku między 25 a 35 rokiem życia.