Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

dr Rafał R. Wasilewski
doktor nauk prawnych, radca prawny prowadzący w Szczecinie kancelarię prawa gospodarczego Kancelaria Radcy Prawnego dr Rafał R. Wasilewski
Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

Zwolnienie od kosztów sądowych przedsiębiorców – uwagi ogólne

Zasadniczo udział w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem ponoszenia opłaty sądowej, której podlegają nie tylko pozew, ale także apelacja, zarzuty od nakazu zapłaty i inne pisma wymienione w przepisach ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach cywilnych (u.k.s.c.).

Obowiązek poniesienia opłaty sądowej może zostać ograniczony na podstawie wyłączeń zawartych w ustawie (art. 94-98a u.k.s.c.) albo na podstawie rozstrzygnięcia sądowego. Trzeba bowiem wskazać, że można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych i taki wniosek nie przysługuje jedynie osobom fizycznym. Odnosząc się do tematu artykułu „firma w sądzie” trzeba pamiętać, że przedsiębiorca może działać w różnych formach – osobiście tzn. jako osoba fizyczna (tzw. jednoosobowa działalność gospodarcza – wpis do CEiDG), w ramach spółki cywilnej (podobnie – osobami fizycznymi będą wszyscy wspólnicy), w formie osoby prawnej (np. sp. z o.o.) oraz „innej jednostki organizacyjnej” (np. sp. j.). W zależności od tego, jaką formę organizacyjną posiada firma, różne będą reguły ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, o czym w dalszej części artykułu.

Trzeba zwrócić również uwagę, że zwolnienie od kosztów sądowych przez sąd może dotyczyć albo całości tych kosztów albo części – wówczas firma ponosić będzie koszty w tej części, która nie została objęta zwolnieniem (art. 101 u.k.s.c.).

Przedsiębiorcy powinni mieć na względzie, że udzielenie im zwolnienia od kosztów sądowych będzie szczegółowo rozważane. W przypadku zwolnienia od kosztów sądowych przedsiębiorców przyjmuje się, że zwolnienie takie ma charakter absolutnie wyjątkowy, ponieważ co do zasady przedsiębiorca powinien przewidzieć konieczność odzyskiwania swoich należności na drodze postępowania sądowego i w ramach gospodarki finansowej firmy zabezpieczyć na taką ewentualność środki finansowe: „W przypadku zwolnienia od kosztów sądowych przedsiębiorców należy mieć na względzie, że koszty dochodzenia przed sądem roszczeń związanych z prowadzoną działalnością stanowią koszty, które strona musi uwzględniać w racjonalnym planowaniu swoich wydatków […]. W orzecznictwie podkreśla się, że przedsiębiorcy powinni uwzględniać koszty postępowania sądowego związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przy planowaniu przyszłych wydatków; wydatki związane z tą działalnością powinno traktować się równoważnie z innymi obowiązkami finansowymi” (postanowienie SN z 24 lutego 2021 r., V CZ 33/20).

Jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie przyniesie oczekiwanego skutku, można postanowienie o odmowie zwolnienia zaskarżyć zażaleniem – nie podlega ono opłacie sądowej.

Zwolnienie od kosztów sądowych przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną

Zgodnie z art. 102 u.k.s.c. zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.

Ponadto sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: "Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne". Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111 u.k.s.c. przewidującego grzywnę za uzyskanie zwolnienia na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności.

Zwolnienie od kosztów sądowych przedsiębiorców innych niż osoba fizyczna

W przypadku innych firm (przede wszystkim spółek) zastosowanie znajduje art. 103 u.k.s.c., według którego sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Jak można zauważyć, ustawa w tym przypadku nie wymaga złożenia żadnego oświadczenia na formularzu. Przyjmuje się, że wykazanie braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych może zostać wykazane na podstawie różnego rodzaju dokumentów: „należy przyjąć, że może tego dokonać przedstawiając dokumenty, które pozwalają określić jej sytuację majątkową, np. bilans roczny, sprawozdanie finansowe, wyciągi z rachunków bankowych, raporty kasowe, deklaracje podatkowe, umowy kredytowe, opinie banku oceniające zdolność kredytową, dokumenty stwierdzające obciążenie majątku ograniczonymi prawami rzeczowymi, dokumenty stwierdzające wysokość zobowiązań itp. […] Charakter koniecznych dokumentów zależy od rodzaju podmiotu ubiegającego się o zwolnienie od kosztów i charakteru prowadzonej przezeń działalności, przy czym dokumenty te - w powiązaniu z twierdzeniami wniosku - powinny służyć wykazaniu konkretnych faktów przesądzających o braku środków na uiszczenie kosztów sądowych.” (postanowienie SN z 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17).

W odniesieniu do spółek handlowych (z wyjątkiem spółek, w których jedynym wspólnikiem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa) pamiętać również należy, że spółka ma obowiązek także wykazać, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki.

Podsumowanie

Przedsiębiorcy mogą w postępowaniu cywilnym ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych. Regulacje dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych są różne w zależności od tego, jaki jest status organizacyjny danej firmy (działalność jednoosobowa, spółka itp.). Trzeba przy tym uwzględnić, że orzecznictwo uznaje zwolnienie od kosztów sądowych przedsiębiorców za środek absolutnie wyjątkowy, więc sądy nieczęsto decydują się na zwolnienie przedsiębiorców od kosztów sądowych.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    28 paź 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wynajem mieszkania - czy czynsze będą rosły?
    Wynajem mieszkania - czy czynsze będą rosły? Pierwsze dziewięć miesięcy pandemii przyniosło znaczący spadek czynszów za wynajem mieszkań. Jego realna skala była większa ze względu na inflację. Nowsze dane pokazują jednak, że podwyżki czynszów są coraz bardziej widoczne. To między innymi skutek inflacji i zwiększonego popytu. Na rynku pojawiło się wiele nowszych mieszkań pod wynajem, których właściciele długoterminowo będą sobie chcieli skompensować wyższą cenę zakupu lokum. Co nas czeka w najbliższym czasie na polskim rynku najmu mieszkań?
    Jak włączyć światła przeciwmgielne przednie?
    Jak włączyć światła przeciwmgielne przednie? To nie jest trudne zadanie. Są trzy metody na włączenie tego typu świateł.
    Sprzedaż mieszkań w trzech kwartałach 2021 r. większa niż w całym 2020 roku
    Sprzedaż mieszkań w 2021 roku. Sprzedaż mieszkań po trzech kwartałach 2021 r. przekroczyła wynik z całego 2020 roku - wynika z raportu "Rynek mieszkaniowy w Polsce – III kwartał 2021". Dostępna oferta nowych mieszkań w sześciu największych miastach spadła o 26 proc. rdr.
    Operatorzy logistyczni największymi beneficjentami skutków pandemii koronawirusa
    Sektor logistyczny jest jednym z największych beneficjentów rzeczywistości powstałej na skutek pandemii koronawirusa. Od wiosny 2020 roku w znacznym stopniu zmieniły się struktury zakupowe Polaków, zarówno w relacjach B2B, B2C, jak i C2C. Największym wygranym jest e-commerce.
    Światła przeciwmgielne tylne: jak włączyć je w czasie jazdy?
    Światła przeciwmgielne tylne: jak włączyć je w czasie jazdy? Producenci stosują kilka systemów. Warto poznać każdy z nich.
    Jak włączyć światła drogowe?
    Jak włączyć światła drogowe? To w zasadzie niezwykle proste. Część aut jest jednak wyposażonych w system automatycznego uruchamiania długich.
    Firma dostarczająca energię prosi klientów, by zrezygnowali z jej usług, bo zbankrutuje
    Firma dostarczająca energię Enstroga prosi klientów, którzy ostatnio nie zgodzili się na podwyżkę stawek, aby dobrowolnie zrezygnowali z jej usług. Jeśli pozostaną klientami i nadal będą płacić niższe stawki za prąd i gaz, firma obawia się bankructwa.
    Kredyty we frankach a wykonanie wyroków przez banki
    Kredytobiorcy frankowi nie zawsze mogą liczyć na to, że po prawomocnej wygranej z bankiem szybko uda się im wykreślić hipotekę czy zlikwidować wpis w BIK. Banki analizują wyroki i nie zawsze realizują je zgodnie z uzasadnieniem, trzymając się sentencji. Często składane są skargi kasacyjne - wynika z danych prawników kredytobiorców CHF. Banki informują, że respektują prawomocne orzeczenia sądowe.
    Kawa z laboratorium
    Fińscy naukowcy, stosując te same metody produkcji, które wykorzystywane są w laboratoryjnej hodowli komórek mięsa, opracowali nową technikę uprawy kawy w bioreaktorze – poinformowała w środę agencja AFP.
    Podwyższenie kapitału zakładowego spółki przy użyciu kryptowalut
    Kapitałem zakładowym spółki jest wkład (majątek) wnoszony przez wspólników do przyszłej spółki. Poprzez wniesienie wkładu do spółki, wspólnicy nabywają określoną ilość udziałów o równej lub nierównej wartości nominalnej. Kodeks spółek handlowych wyróżnia dwa rodzaje wkładów: pieniężny i niepieniężny.
    Cupra Born: cena w Polsce to... Tanio nie jest.
    Cupra Born: cena hiszpańskiego elektryka w Polsce to teoretycznie minimum 147 800 zł. Teoretycznie, bo najpierw nad Wisłą pojawią się modele droższe.
    Trudno o miejsce na cmentarzu i rosną ceny. Czy można założyć prywatny cmentarz?
    Miejsce na cmentarzu, ceny. Czy można założyć prywatny cmentarz? Przed nami Święto Zmarłych, jedno z najważniejszych świąt w roku. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że obowiązujące prawo pogrzebowe, od 1959 roku nie uległo zmianie. Rodzi to wiele bardzo doczesnych problemów. Nowa ustawa ma zostać skierowana do Rady Ministrów jeszcze w tym roku.
    Popyt na mieszkania znacząco wyprzedził podaż
    Popyt na mieszkania. W ostatnich kwartałach popyt znacząco wyprzedził podaż mieszkań, w efekcie oferta lokali deweloperskich stale maleje - wynika z opublikowanego raportu. Na koniec III kw. br. średnia cena ofertowa mieszkań pozostających w ofercie wyniosła w Warszawie 12 325 zł na mkw., o prawie 11 proc. więcej niż rok temu.
    Wzrost cen nawozów znacznie podnosi koszty produkcji
    Obecnie największym problemem w rolnictwie jest wzrost cen nawozów, bo one znacząco podnoszą koszty produkcji. Tego problemu nie rozwiąże się bez wspólnej polityki europejskiej - powiedział wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk.
    Nowy system rozliczeń prosumentów. Taryfa G12 pozwoli zaoszczędzić ok. 1,6-1,7 tys. zł rocznie na rachunkach za prąd
    Nowy system rozliczeń prosumentów. Taryfa G12. W porównaniu do "zwykłych" odbiorców prądu, prosumenci mogą zaoszczędzić ok. 1,6-1,7 tys. zł rocznie na rachunkach za prąd, pod warunkiem przejścia na taryfę G12 - podkreśla wiceszef MKiŚ Ireneusz Zyska. Twierdzenie, że nowy system rozliczeń będzie niekorzystny dla prosumentów, jest nieprawdą - dodał.
    Kiedy elektryczna Toyota? Dziś i już w Polsce. Oto Proace Electric
    Kiedy elektryczna Toyota? To pytanie, które mocno rozbrzmiewało w świecie moto. Odpowiedź na pytanie brzmi... dziś. Oto Toyota Proace Electric.
    Światła przeciwmgielne tylne – jedno czy dwa?
    Światła przeciwmgielne tylne – jedno czy dwa? To pytanie, które mogą zadać zarówno kandydaci na kierowców, jak i osoby posiadające już prawo jazdy.
    Na jaką długość świecą światła drogowe?
    Na jaką długość świecą światła drogowe? Oto pytanie postawione przed dzisiejszym materiałem. Sprawdźmy.
    Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne a odszkodowanie za ich wywłaszczenie
    Zgodnie z art. 73 ustawy z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie za to wywłaszczenie przysługiwało tylko tym właścicielom, którzy złożyli stosowny wniosek do końca 2005 roku. Problem w tym, że wielu z właścicieli dowiedziało się o tym wywłaszczeniu po 2005 roku. Co ciekawe Trybunał Konstytucyjny aż w czterech wyrokach dot. tego problemu orzekł, że przedmiotowe przepisy są zgodne z Konstytucją. Kontrowersje związane z tym wywłaszczeniem i aktualne możliwości dochodzenia odszkodowania omawia Magdalena Głowacka-Dziedzic, radca prawny z Kancelarii Prawnej Krzysztof Rożko i Wspólnicy.
    Jazda w trudnych warunkach. Kierowcy nie są na nie gotowi!
    Jazda w trudnych warunkach drogowych? Ponad jedna trzecia europejskich kierowców nie czuje się przygotowana do jazdy w trudnych warunkach.
    Frankowicze skarżą banki. Już ponad 62 tys. spraw przed sądami
    Związek Banków Polskich szacuje, że miesięcznie do sądów wpływa 4-5 tys. nowych pozwów przeciwko bankom w związku z umowami kredytowymi we frankach szwajcarskich - poinformował wiceprezes ZBP Tadeusz Białek.
    Wsparcie inwestycji dla właścicieli lasów
    Jesteś właścicielem lasu i chcesz dokonać w nim inwestycji? 22 listopada ruszy nabór wniosków o przyznanie pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska. Dokumenty będzie można składać do 31 grudnia 2021 r. w biurach powiatowych ARiMR.
    Zadbaj o wystrój wnętrz jeżeli pracujesz zdalnie
    Wystrój wnętrz a praca zdalna. Pracownicy wybierają coraz częściej pracę zdalną i mało kto chce na stałe wrócić do biura. Kluczem do efektywnej pracy jest jednak komunikacja, a wideo-rozmowy dla wielu są przekleństwem. Ponad połowa pracujących zdalnie Amerykanów boi się bowiem, że współpracownicy będą oceniać wnętrze ich domu. Co za tym idzie, masowo ruszyli do sklepów, żeby zmienić aranżację miejsc, w których żyją.
    Peugeot e-Partner: cena w Polsce jest znana
    Peugeot e-Partner: cena w Polsce jest już znana. Ile trzeba zapłacić za elektrycznego dostawczaka? Model kosztuje co najmniej 139 tys. zł brutto.
    Fabryka Volkswagena we Wrześni kończy 5 lat
    Fabryka Volkswagena we Wrześni kosztowała miliard euro i działa już piąty rok. To jedyne miejsce, w którym jest produkowany np. Crafter.