Plusy i minusy zmian w prawie pracy i ubezpieczeniach społecznych w 2018 r.

Zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców od 1 stycznia 2018 r.

Od 1 stycznia 2018 r. obowiązują nowe zasady zatrudniania w Polsce cudzoziemców. W nowym stanie prawnym, tak jak dotychczas, obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy, mogą pracować w Polsce bez obowiązku posiadania zezwolenia na pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. W odniesieniu do pracy krótkoterminowej został zatem utrzymany mechanizm tzw. procedury uproszczonej. Pozwala ona na przyjmowanie do pracy cudzoziemców pochodzących z 6 ww. państw na podstawie pisemnego oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy obcokrajowcowi. Podlega ono zarejestrowaniu we właściwym terytorialnie powiatowym urzędzie pracy (PUP). Od początku 2018 r. procedura ta została sformalizowana i uszczelniona. Przejawia się to m.in. w tym, że:

• w oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy trzeba wskazywać dane dotyczące podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi,
• PUP wpisuje ww. oświadczenie (albo odmawia jego wpisu) do ewidencji oświadczeń w ciągu 7 dni od jego złożenia, a w sprawach wymagających wyjaśnienia - 30 dni (odmowa wpisu ma formę decyzji administracyjnej, na którą przysługuje prawo złożenia środka zaskarżenia do ministra resortu pracy),
• po uzyskaniu wpisu oświadczenia do ewidencji pracodawca jest zobowiązany zawiadomić na piśmie PUP, czy cudzoziemiec podjął pracę w ustalonym dniu, czy też nie,
• wprowadzono katalog przesłanek negatywnych uzasadniających odmowę wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Zaistnieją one m.in. wtedy, gdy:
  • • podmiot zatrudniający cudzoziemca lub osoba fizyczna działająca w jego imieniu zostali prawomocnie ukarani za żądanie od obcokrajowca korzyści majątkowej w zamian za podjęcie działań zmierzających do uzyskania zezwolenia na pracę lub innego dokumentu uprawniającego do świadczenia pracy,
    • urząd pracy uzna, że oświadczenie zostało złożone dla pozoru lub będzie wykorzystane przez cudzoziemca w innym celu niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu,
    • pracodawca nie dopełnia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom (np. nie ma środków finansowych ani źródeł dochodu niezbędnych do pokrycia zobowiązań wynikających z zatrudniania cudzoziemca, nie opłaca należnych składek ZUS bądź podatków).

Zobacz: Prawo dla firm

Zgodnie z nowymi przepisami:

• oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy mogą dotyczyć tylko takich prac, do wykonywania których nie jest wymagane zezwolenie na pracę sezonową,
• jeśli pracodawca, który zatrudniał cudzoziemca przez okres nie krótszy niż 3 miesiące na podstawie tzw. procedury oświadczeniowej, złożył przed upływem daty zakończenia pracy wskazanej w oświadczeniu wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla tego cudzoziemca na tym samym stanowisku na podstawie umowy o pracę (a wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie), pracę cudzoziemca na warunkach nie gorszych niż określone w oświadczeniu wpisanym do ewidencji oświadczeń uważa się za legalną od dnia upływu ważności tego oświadczenia do dnia wydania zezwolenia na pracę lub doręczenia decyzji odmownej w tej sprawie.

Praca sezonowa dla cudzoziemca

Od 1 stycznia 2018 r. funkcjonuje również nowy typ zezwolenia na pracę sezonową, które może być wydane obywatelom wszystkich państw spoza UE i EOG. Na jego podstawie cudzoziemiec może być zatrudniony w Polsce przy pracach sezonowych przez okres do 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Takie zezwolenie wydaje starosta właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. W praktyce wniosek o przedmiotowe zezwolenie pracodawca składa do PUP, który w sprawach niewymagających postępowania wyjaśniającego ma 7 dni na jego rozpatrzenie. Jeśli wyjaśnienia będą konieczne, termin ten ulega wydłużeniu do 30 dni.

Zezwolenie na prace sezonowe zostanie wystawione, jeśli będą spełnione następujące warunki:

• wysokość wynagrodzenia określonego w umowie z cudzoziemcem nie będzie niższa od wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku,
• do wniosku o zezwolenie zostanie dołączona informacja o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, sporządzona z uwzględnieniem pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla polskich obywateli oraz cudzoziemców, tzw. test rynku pracy (ten wymóg nie dotyczy obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy),
• podmiot powierzający pracę przedstawi w PUP kopię dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce oraz informację o adresie zakwaterowania cudzoziemca w okresie tego pobytu.

Przy pracach sezonowych dla obcokrajowców dozwolone jest powierzanie pracy:

• niezwłocznie w dniu przekazania do PUP po wjeździe cudzoziemca do Polski kopii ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz informacji o adresie zakwaterowania cudzoziemca w okresie pobytu na obszarze Polski,
• od razu po wjeździe cudzoziemca do Polski - gdy wjazd miał miejsce w dzień wolny od pracy danego PUP - pod warunkiem przekazania do PUP ww. dokumentów w pierwszym dniu pracy urzędu.

Podklasy działalności według klasyfikacji PKD, w których jest możliwe wydanie zezwolenia na pracę sezonową, zostaną określone w przepisach wykonawczych, przy czym według dyrektywy unijnej obejmuje to: rolnictwo, ogrodnictwo i turystykę. Podmiot powierzający pracę będzie związany treścią złożonego przez siebie wniosku, a potem wydanego zezwolenia. Nie wyklucza to jednak możliwości powierzenia cudzoziemcowi innej pracy niż definiowana jako sezonowa, jednak na czas nie dłuższy niż 30 dni w ciągu ważności zezwolenia. Jest to dopuszczalne, gdy cudzoziemiec łącznie spełni następujące warunki:

• jest obywatelem państwa, które znajduje się na liście państw objętych tzw. procedurą oświadczeniową lub w zestawieniu krajów, których obywatele otrzymują zezwolenie na pracę bez względu na test rynku pracy oraz dla których dokonuje się wpisu wniosku do ewidencji w trybie art. 88q ustawy o promocji zatrudnienia,
• otrzymuje co najmniej najniższe wynagrodzenie wskazane w zezwoleniu,
• nie wykonuje pracy tymczasowej.

Przeczytaj w INFORLEX.PL Biznes cały artykuł: Plusy i minusy zmian w prawie pracy i ubezpieczeniach społecznych w 2018 r.

W artykule omówiono również zmiany dla pracodawców w zakresie ochrony danych osobowych, zmiany w limitach zwolnień podatkowych oraz nowe zasady rozliczania i opłacania składek.